Απεικόνιση φλεγμονής της σκωληκοειδούς απόφυσης

Σκωληκοειδίτιδα: διάγνωση και αντιμετώπιση

Η σκωληκοειδίτιδα είναι η οξεία φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης, ενός μικρού, τυφλού σωληνίσκου που ξεκινά από το αρχικό τμήμα του παχέος εντέρου, κάτω δεξιά στην κοιλιά. Είναι η πιο συχνή αιτία επείγουσας χειρουργικής επέμβασης στην κοιλιά. Μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία, κυρίως όμως μεταξύ 10 και 30 ετών.

Ο πόνος συνήθως ξεκινά αόριστα γύρω από τον αφαλό και μέσα σε λίγες ώρες μετακινείται κάτω δεξιά. Αν η φλεγμονή δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, η απόφυση μπορεί να υποστεί ρήξη και να προκληθεί περιτονίτιδα, μια σοβαρή κατάσταση που απαιτεί άμεση αντιμετώπιση.

Η θεραπεία είναι κατά κανόνα χειρουργική, με αφαίρεση της απόφυσης (σκωληκοειδεκτομή). Σήμερα προτιμάται η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή, που επιτρέπει γρήγορη ανάρρωση και επιστροφή στην καθημερινότητα. Παρακάτω θα βρείτε πώς αναγνωρίζεται η πάθηση, πώς γίνεται η επέμβαση και τι πρέπει να προσέχετε στην ανάρρωση.

Τι είναι η σκωληκοειδίτιδα;

Η σκωληκοειδής απόφυση έχει μήκος λίγων εκατοστών και ανήκει στο τυφλό, το πρώτο τμήμα του παχέος εντέρου. Ο ρόλος της στους ενήλικες δεν είναι πλήρως ξεκάθαρος. Περιέχει λεμφικό ιστό και πιθανόν συμμετέχει στην ανοσία του εντέρου, όμως η αφαίρεσή της δεν προκαλεί διαταραχή στη λειτουργία του οργανισμού.

Πώς δημιουργείται η φλεγμονή

Το αρχικό γεγονός είναι συνήθως η απόφραξη του αυλού της απόφυσης. Αυτή μπορεί να οφείλεται σε:

  • Διόγκωση των λεμφαδένων του τοιχώματος, συχνά μετά από ίωση, κυρίως σε παιδιά και νέους.
  • Κοπρόλιθο, δηλαδή μικρό σκληρό κομμάτι κοπράνων.
  • Συγκέντρωση εκκρίσεων ή, σπανιότερα, παράσιτα, ξένα σώματα ή όγκο.

Όταν ο αυλός φράξει, οι εκκρίσεις συσσωρεύονται και η πίεση ανεβαίνει. Τα μικρόβια πολλαπλασιάζονται και προκαλούν φλεγμονή του τοιχώματος. Η διάταση της απόφυσης μειώνει την αιμάτωσή της, και αν η κατάσταση παραταθεί, το τοίχωμα νεκρώνεται και μπορεί να σπάσει.

Τα ακριβή αίτια δεν είναι πάντα σαφή. Η πάθηση μπορεί να αποτελεί και επιπλοκή άλλης νόσου του εντέρου. Ορισμένες μελέτες συνδέουν τη διατροφή φτωχή σε φυτικές ίνες με μεγαλύτερη συχνότητα, η σχέση όμως δεν είναι απόλυτη.

Από ποια μεριά είναι η σκωληκοειδίτιδα;

Στη συντριπτική πλειονότητα των ανθρώπων η σκωληκοειδής απόφυση βρίσκεται κάτω δεξιά στην κοιλιά, στο λεγόμενο δεξιό λαγόνιο βόθρο. Το κλασικό σημείο μέγιστου πόνου (σημείο McBurney) βρίσκεται περίπου στο ένα τρίτο της απόστασης από την προεξοχή του λαγόνιου οστού προς τον αφαλό.

Υπάρχουν εξαιρέσεις. Όταν η απόφυση βρίσκεται πίσω από το τυφλό, ο πόνος μπορεί να γίνεται αισθητός στο πλάι ή στη μέση. Όταν βρίσκεται χαμηλά στην πύελο, μπορεί να μοιάζει με ουρολοίμωξη ή γυναικολογικό πρόβλημα. Στην εγκυμοσύνη, η μήτρα σπρώχνει την απόφυση προς τα πάνω. Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις ανατομικής αναστροφής των οργάνων, ο πόνος εμφανίζεται αριστερά.

Ποια είναι τα συμπτώματα της σκωληκοειδίτιδας;

Η τυπική εικόνα εξελίσσεται μέσα σε 12 έως 48 ώρες. Τα συνηθέστερα συμπτώματα είναι:

  • Πόνος στην κοιλιά που ξεκινά γύρω από τον αφαλό ή στο επιγάστριο και μετακινείται κάτω δεξιά, γίνεται συνεχής και πιο έντονος με τον χρόνο.
  • Ανορεξία, σχεδόν σταθερό εύρημα. Αν κάποιος πεινάει κανονικά, η σκωληκοειδίτιδα είναι λιγότερο πιθανή.
  • Ναυτία ή έμετος, συνήθως μετά την έναρξη του πόνου.
  • Δέκατα ή πυρετός, που ανεβαίνει περισσότερο όταν υπάρχει διάτρηση.
  • Ρίγη σε πιο προχωρημένη φλεγμονή.
  • Δυσκοιλιότητα ή διάρροια, καθώς η φλεγμονή ερεθίζει το γειτονικό έντερο.
  • Φούσκωμα ή πρήξιμο στην κοιλιά.

Ο πόνος συχνά χειροτερεύει με τον βήχα, το περπάτημα ή το τράνταγμα του αυτοκινήτου. Πολλοί ασθενείς περιγράφουν ότι θέλουν να μένουν ακίνητοι με λυγισμένα γόνατα.

Άτυπη εικόνα σε παιδιά, ηλικιωμένους και εγκύους

Στα μικρά παιδιά τα συμπτώματα είναι θολά: ευερεθιστότητα, εμετοί, άρνηση φαγητού. Στους ηλικιωμένους ο πόνος μπορεί να είναι ήπιος και ο πυρετός να λείπει, με αποτέλεσμα η διάγνωση να καθυστερεί και η διάτρηση να είναι συχνότερη. Στην εγκυμοσύνη ο πόνος εντοπίζεται ψηλότερα. Σε όλες αυτές τις ομάδες χρειάζεται χαμηλό όριο για ιατρική εκτίμηση.

Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση της σκωληκοειδίτιδας;

Η σκωληκοειδίτιδα μπορεί να μοιάζει με άλλες παθήσεις, κάτι που κάνει τη διάγνωση απαιτητική. Ο γενικός χειρουργός λαμβάνει λεπτομερές ιστορικό και εξετάζει προσεκτικά την κοιλιά, αναζητώντας τοπική ευαισθησία, σύσπαση των μυών και σημεία περιτοναϊκού ερεθισμού.

Εξετάσεις που βοηθούν

  • Εξετάσεις αίματος: λευκά αιμοσφαίρια και C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP), που συνήθως αυξάνονται.
  • Γενική ούρων: για αποκλεισμό ουρολοίμωξης ή λίθου.
  • Τεστ κύησης σε γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας.
  • Υπερηχογράφημα κοιλίας: πρώτη επιλογή σε παιδιά, εγκύους και νέες γυναίκες, χωρίς ακτινοβολία.
  • Αξονική τομογραφία: η πιο ακριβής εξέταση σε ενήλικες όταν η εικόνα δεν είναι σαφής. Δείχνει επίσης αν υπάρχει διάτρηση ή απόστημα.
  • Μαγνητική τομογραφία: χρήσιμη κυρίως στην εγκυμοσύνη, όταν ο υπέρηχος δεν δίνει απάντηση.

Η απλή ακτινογραφία θώρακος και κοιλίας δεν επιβεβαιώνει τη σκωληκοειδίτιδα. Μπορεί όμως να χρειαστεί για τον αποκλεισμό άλλων καταστάσεων ή ως μέρος του προεγχειρητικού ελέγχου. Ο γιατρός μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει κλινικά σκορ, όπως το Alvarado ή το AIR, που συνδυάζουν συμπτώματα και εξετάσεις για να εκτιμήσουν την πιθανότητα.

Καταστάσεις που μοιάζουν

Η διαφορική διάγνωση περιλαμβάνει γαστρεντερίτιδα, μεσεντέρια λεμφαδενίτιδα, νεφρικό κολικό, ουρολοίμωξη, φλεγμονή του τελικού ειλεού (π.χ. νόσο Crohn), εκκολπωματίτιδα και, στις γυναίκες, ρήξη ή συστροφή κύστης ωοθήκης, φλεγμονή των σαλπίγγων και εξωμήτριο κύηση.

Σκωληκοειδίτιδα και περιτονίτιδα: γιατί δεν περιμένουμε

Όσο καθυστερεί η αντιμετώπιση, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος επιπλοκών:

  • Διάτρηση (ρήξη): το περιεχόμενο της απόφυσης διαφεύγει στην κοιλιά.
  • Τοπικό απόστημα: ο οργανισμός περιχαρακώνει τη φλεγμονή με το επίπλουν και τις γειτονικές έλικες.
  • Γενικευμένη περιτονίτιδα: η λοίμωξη απλώνεται σε όλη την περιτοναϊκή κοιλότητα, με κίνδυνο σήψης.

Η περιτονίτιδα και η οξεία κοιλία είναι επείγουσες καταστάσεις. Η σκωληκοειδίτιδα που δεν αντιμετωπίστηκε έγκαιρα αποτελεί μία από τις πιο συχνές αιτίες τους. Γι’ αυτό ο πόνος κάτω δεξιά με πυρετό και ανορεξία δεν πρέπει να «περιμένει μέχρι το πρωί» με παυσίπονα.

Ποια είναι η θεραπεία για τη σκωληκοειδίτιδα;

Η θεραπεία της σκωληκοειδίτιδας είναι κατά βάση χειρουργική. Η σκωληκοειδεκτομή είναι από τις πιο συχνές επεμβάσεις της γενικής χειρουργικής και αντιμετωπίζει οριστικά το πρόβλημα, επειδή απομακρύνει το όργανο που φλεγμαίνει.

Ο ρόλος των αντιβιοτικών

Τα τελευταία χρόνια μελετήθηκε η θεραπεία μόνο με αντιβιοτικά σε επιλεγμένους ενήλικες με απλή, μη επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα, επιβεβαιωμένη με αξονική τομογραφία. Μεγάλες μελέτες έδειξαν ότι αρκετοί ασθενείς αποφεύγουν αρχικά το χειρουργείο. Ένα σημαντικό ποσοστό όμως χρειάζεται τελικά επέμβαση, είτε στην ίδια νοσηλεία είτε μέσα στα επόμενα χρόνια λόγω υποτροπής. Η παρουσία κοπρόλιθου αυξάνει την πιθανότητα αποτυχίας.

Οι διεθνείς οδηγίες της World Society of Emergency Surgery (WSES) αναγνωρίζουν τα αντιβιοτικά ως ασφαλή εναλλακτική σε επιλεγμένους ασθενείς, κρατούν όμως τη σκωληκοειδεκτομή ως θεραπεία αναφοράς. Η απόφαση παίρνεται μαζί με τον ασθενή, αφού συζητηθούν οι πιθανότητες υποτροπής. Στην επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα με διάτρηση ή περιτονίτιδα, η χειρουργική αντιμετώπιση είναι απαραίτητη. Τα αντιβιοτικά χορηγούνται σε κάθε περίπτωση γύρω από την επέμβαση.

Όταν υπάρχει απόστημα

Αν έχει σχηματιστεί περιχαρακωμένο απόστημα, μερικές φορές προτιμάται αρχικά παροχέτευση με βελόνα υπό αξονικό ή υπερηχογραφικό έλεγχο και αντιβιοτικά. Η απόφαση για μεταγενέστερη σκωληκοειδεκτομή εξατομικεύεται, ιδιαίτερα σε ασθενείς μεγαλύτερης ηλικίας, όπου χρειάζεται και έλεγχος του παχέος εντέρου.

Λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή: πώς γίνεται η επέμβαση

Από τις μεθόδους σκωληκοειδεκτομής προτιμάται η λαπαροσκοπική, που υπερέχει της ανοιχτής στις περισσότερες περιπτώσεις. Συστήνεται τόσο στην απλή οξεία σκωληκοειδίτιδα όσο και σε περίπτωση εντοπισμένης περιτονίτιδας, πάντα από χειρουργό με εμπειρία στη λαπαροσκοπική χειρουργική.

Τα βήματα της επέμβασης

  1. Γενική αναισθησία. Ο ασθενής κοιμάται καθ’ όλη τη διάρκεια.
  2. Τρεις μικρές οπές στην κοιλιά, συνήθως μία στον αφαλό και δύο χαμηλά, μεγέθους περίπου 0,5 έως 1 εκατοστού.
  3. Εμφύσηση διοξειδίου του άνθρακα, ώστε να δημιουργηθεί χώρος εργασίας.
  4. Εισαγωγή της μικροκάμερας (λαπαροσκόπιο) που δίνει μεγεθυμένη, καθαρή εικόνα σε οθόνη.
  5. Έλεγχος όλης της κοιλιάς, κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν η διάγνωση δεν είναι απόλυτα βέβαιη.
  6. Απολίνωση των αγγείων και της βάσης της απόφυσης και αφαίρεσή της μέσα σε ειδικό σάκο, ώστε να μη μολυνθεί το τραύμα.
  7. Καθαρισμός της κοιλιάς από πύον, αν υπάρχει, και, όπου χρειάζεται, τοποθέτηση παροχέτευσης.

Η επέμβαση διαρκεί συνήθως λιγότερο από μία ώρα στις απλές περιπτώσεις. Σε επιπλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί περισσότερος χρόνος και, σπανιότερα, μετατροπή σε ανοιχτή τεχνική για την ασφάλεια του ασθενούς. Η αφαιρεθείσα απόφυση στέλνεται πάντα για ιστολογική εξέταση.

Τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής σκωληκοειδεκτομής

  • Πλήρης έλεγχος των ενδοκοιλιακών οργάνων χωρίς επέκταση της τομής. Στις γυναίκες ελέγχονται ωοθήκες και σάλπιγγες.
  • Ακρίβεια χάρη στη μεγεθυμένη εικόνα.
  • Λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος σε σύγκριση με την ανοιχτή μέθοδο.
  • Λιγότερες λοιμώξεις του τραύματος, επειδή η απόφυση αφαιρείται μέσα σε σάκο.
  • Ταχύτερη αποκατάσταση της λειτουργίας του εντέρου και ταχύτερη σίτιση.
  • Πολύ καλό αισθητικό αποτέλεσμα, με μικρές ουλές που με τον καιρό γίνονται ελάχιστα ορατές.
  • Σύντομη νοσηλεία και γρήγορη επάνοδος στις δραστηριότητες.
  • Μικρότερος κίνδυνος μετεγχειρητικής κήλης στο σημείο της τομής.

Ιδιαίτερο όφελος έχουν οι ασθενείς με παχυσαρκία, οι γυναίκες με αμφίβολη διάγνωση και όσοι πρέπει να επιστρέψουν γρήγορα στην εργασία ή στον αθλητισμό.

Ανάρρωση μετά από αφαίρεση σκωληκοειδίτιδας

Η ανάρρωση μετά από λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή είναι συνήθως γρήγορη. Ο χρόνος όμως εξαρτάται κυρίως από τη βαρύτητα της φλεγμονής και όχι μόνο από την τεχνική.

Πόσο διαρκεί η νοσηλεία

  • Απλή σκωληκοειδίτιδα: πολλοί ασθενείς φεύγουν από το νοσοκομείο την ίδια ή την επόμενη ημέρα, συνήθως μέσα σε ένα με δύο εικοσιτετράωρα.
  • Επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα με διάτρηση ή περιτονίτιδα: η νοσηλεία είναι μεγαλύτερη, συχνά αρκετές ημέρες, για ενδοφλέβια αντιβιοτικά και παρακολούθηση.

Χρόνος ανάρρωσης ανά δραστηριότητα

  • Περπάτημα: από την ίδια ημέρα. Η πρώιμη κινητοποίηση βοηθά το έντερο και προλαμβάνει θρομβώσεις.
  • Διατροφή: υγρά λίγες ώρες μετά, ελαφριά τροφή μόλις επανέλθει η όρεξη.
  • Καθημερινές δραστηριότητες: οι περισσότεροι επανέρχονται πλήρως μέσα σε 5 έως 7 ημέρες μετά από απλή σκωληκοειδεκτομή.
  • Γραφειακή εργασία: συνήθως μετά από μία εβδομάδα.
  • Οδήγηση: όταν δεν παίρνετε ισχυρά παυσίπονα και μπορείτε να φρενάρετε απότομα χωρίς πόνο.
  • Έντονη άσκηση και άρση βαρών: καλό είναι να αποφεύγονται τουλάχιστον την πρώτη εβδομάδα και, ανάλογα με τις οδηγίες, για 2 έως 4 εβδομάδες.

Μετά από επιπλεγμένη σκωληκοειδίτιδα, η πλήρης επάνοδος μπορεί να χρειαστεί δύο έως τέσσερις εβδομάδες ή περισσότερο.

Τι πρέπει να προσέχω μετά την επέμβαση σκωληκοειδίτιδας

  • Πόνος: ήπιος πόνος στις οπές και αίσθημα πρηξίματος είναι φυσιολογικά για λίγες ημέρες. Συχνός είναι και ο πόνος στον ώμο τις πρώτες 24 με 48 ώρες, από το αέριο που χρησιμοποιήθηκε. Παίρνετε τα παυσίπονα όπως σας δόθηκαν.
  • Τραύματα: κρατήστε τα καθαρά και στεγνά. Το ντους επιτρέπεται συνήθως μετά από 24 με 48 ώρες, ανάλογα με το είδος του επιθέματος. Αποφύγετε μπάνιο σε μπανιέρα, θάλασσα ή πισίνα μέχρι να επουλωθούν.
  • Έντερο: η κινητικότητα επανέρχεται σταδιακά. Πίνετε αρκετά υγρά και τρώτε ελαφριά, με φρούτα και λαχανικά, για να αποφύγετε τη δυσκοιλιότητα.
  • Αντιβιοτικά: αν σας δόθηκαν για το σπίτι, ολοκληρώστε τη θεραπεία ακόμη κι αν αισθάνεστε καλά.
  • Ιστολογική εξέταση: ζητήστε το αποτέλεσμα στην επανεξέταση. Σπάνια ανευρίσκονται ευρήματα που χρειάζονται περαιτέρω παρακολούθηση.

Διατροφή μετά τη σκωληκοειδεκτομή

Δεν χρειάζεται ειδική δίαιτα μακροπρόθεσμα. Τις πρώτες ημέρες προτιμήστε μικρά, ελαφριά γεύματα: ρύζι, ζυμαρικά, ψητό κοτόπουλο ή ψάρι, γιαούρτι, βραστά λαχανικά. Αποφύγετε πολύ λιπαρά, πικάντικα και τα αναψυκτικά με ανθρακικό που προκαλούν φούσκωμα. Το αλκοόλ καλό είναι να αποφεύγεται όσο παίρνετε αντιβιοτικά ή παυσίπονα.

Μετεγχειρητικό στάδιο και επανεξέταση

Η φαρμακευτική αγωγή και οι οδηγίες φροντίδας μετά την επέμβαση καθορίζονται από τη χειρουργική ομάδα με βάση την πορεία σας. Ζητήστε διευκρινίσεις για τυχόν απορίες σχετικά με τις γραπτές οδηγίες που σας δόθηκαν. Στην επανεξέταση έχετε μαζί σας το εξιτήριο και καταγράψτε τι θέλετε να ρωτήσετε για την επιστροφή σε εργασία, άσκηση και μετακινήσεις.

Πιθανές επιπλοκές της σκωληκοειδεκτομής

Η επέμβαση είναι ασφαλής, όμως όπως κάθε χειρουργική πράξη έχει πιθανές επιπλοκές:

  • Λοίμωξη του τραύματος, λιγότερο συχνή με τη λαπαροσκοπική μέθοδο.
  • Ενδοκοιλιακό απόστημα, κυρίως μετά από διάτρηση. Εκδηλώνεται με πυρετό και πόνο μέρες μετά.
  • Παροδική παράλυση του εντέρου (ειλεός), με φούσκωμα και εμέτους.
  • Αιμορραγία, σπάνια.
  • Συμφύσεις, που σε βάθος χρόνου μπορεί σπάνια να προκαλέσουν απόφραξη του εντέρου.
  • Κήλη στο σημείο μιας οπής, ασυνήθιστη.

Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Πριν από τη διάγνωση, πηγαίνετε άμεσα σε τμήμα επειγόντων αν έχετε:

  • Πόνο κάτω δεξιά που επιμένει ή δυναμώνει για περισσότερες από λίγες ώρες.
  • Πόνο με πυρετό, εμέτους ή αδυναμία να σταθείτε όρθιοι.
  • Ξαφνική ύφεση έντονου πόνου που ακολουθείται από γενικευμένο πόνο σε όλη την κοιλιά, που μπορεί να σημαίνει ρήξη.
  • Σκληρή, «σανιδώδη» κοιλιά.

Μετά την επέμβαση, επικοινωνήστε με τον χειρουργό σας αν εμφανίσετε:

  • Πυρετό πάνω από 38 °C.
  • Ερυθρότητα, θερμότητα ή πύον από τις τομές.
  • Πόνο που αυξάνεται αντί να μειώνεται.
  • Επίμονους εμέτους ή αδυναμία αποβολής αερίων και κοπράνων.
  • Πόνο ή πρήξιμο στη γάμπα ή δύσπνοια.

Σκωληκοειδίτιδα και χειρουργική ενημέρωση

Η γενική παρουσίαση της λαπαροσκοπικής χειρουργικής βοηθά στην κατανόηση της προσέγγισης, ενώ η σελίδα για την οξεία κοιλία εξετάζει το ευρύτερο διαγνωστικό θέμα. Για απορίες μετά από προηγούμενη αντιμετώπιση, κρατήστε το εξιτήριο και τις οδηγίες που λάβατε. Η προσωπική συζήτηση συνδέει την ενημέρωση με την πορεία, τις εξετάσεις και τα συγκεκριμένα ερωτήματά σας. Περισσότερα για τις παθήσεις του λεπτού και του παχέος εντέρου θα βρείτε στη σελίδα για τις παθήσεις εντέρου.

Ο Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης, Γενικός Χειρουργός, MD, MSc, PhDc, FACS, είναι Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Ψυχικό, με εκπαίδευση στη λαπαροσκοπική χειρουργική στο IRCAD Στρασβούργου. Είναι μέλος του American College of Surgeons. Δέχεται στα ιατρεία Ψυχικού, Κηφισιάς, Ιλίου και Αγίου Δημητρίου, στο τηλέφωνο 210 8010606, και συνεργάζεται με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς. Για επανεξέταση ή δεύτερη γνώμη, κλείστε ραντεβού με γενικό χειρουργό.

Σκωληκοειδίτιδα και χειρουργική ενημέρωση

Η γενική παρουσίαση της λαπαροσκοπικής χειρουργικής βοηθά στην κατανόηση της προσέγγισης, ενώ η οξεία κοιλία εξετάζει το ευρύτερο διαγνωστικό θέμα. Για απορίες μετά από προηγούμενη αντιμετώπιση, κρατήστε το εξιτήριο και τις οδηγίες που λάβατε. Η προσωπική συζήτηση συνδέει την ενημέρωση με την πορεία, τις εξετάσεις και τα συγκεκριμένα ερωτήματά σας.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά από αφαίρεση σκωληκοειδίτιδας;

Μετά από λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή για απλή σκωληκοειδίτιδα, οι περισσότεροι ασθενείς επανέρχονται στις καθημερινές τους δραστηριότητες σε περίπου 5 έως 7 ημέρες και σε γραφειακή εργασία σε μία εβδομάδα. Η έντονη άσκηση και η άρση βαρών αποφεύγονται για 2 έως 4 εβδομάδες. Αν υπήρχε διάτρηση ή περιτονίτιδα, η ανάρρωση είναι μεγαλύτερη και εξαρτάται από την πορεία της λοίμωξης.

Μετά από επέμβαση σκωληκοειδίτιδας τι πρέπει να προσέχω;

Κρατήστε τις τομές καθαρές και στεγνές, περπατάτε από την πρώτη μέρα και τρώτε ελαφριά. Αποφύγετε βάρη και έντονη άσκηση τις πρώτες εβδομάδες και ολοκληρώστε τυχόν αντιβιοτικά. Επικοινωνήστε με τον χειρουργό αν εμφανίσετε πυρετό, κοκκίνισμα ή υγρό από τις τομές, πόνο που αυξάνεται ή εμέτους. Ζητήστε και το αποτέλεσμα της ιστολογικής εξέτασης.

Η σκωληκοειδίτιδα αντιμετωπίζεται πάντα λαπαροσκοπικά;

Στις περισσότερες περιπτώσεις ναι, ακόμη και όταν υπάρχει εντοπισμένη περιτονίτιδα. Η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή προσφέρει λιγότερο πόνο, λιγότερες λοιμώξεις τραύματος και ταχύτερη ανάρρωση. Σε λίγες περιπτώσεις, όπως εκτεταμένες συμφύσεις από παλαιότερες επεμβάσεις ή πολύ βαριά φλεγμονή, ο χειρουργός μπορεί να μετατρέψει την επέμβαση σε ανοιχτή για την ασφάλεια του ασθενούς.

Από ποια μεριά πονάει η σκωληκοειδίτιδα;

Τυπικά ο πόνος ξεκινά γύρω από τον αφαλό και μέσα σε λίγες ώρες μετακινείται κάτω δεξιά στην κοιλιά, όπου γίνεται συνεχής και εντονότερος. Ανάλογα με τη θέση της απόφυσης, ο πόνος μπορεί να εντοπίζεται στο πλάι, χαμηλά στην πύελο ή, στην εγκυμοσύνη, ψηλότερα. Πόνος αριστερά οφείλεται συνήθως σε άλλη αιτία, όπως εκκολπωματίτιδα.

Μπορεί η σκωληκοειδίτιδα να θεραπευτεί μόνο με αντιβιοτικά;

Σε επιλεγμένους ενήλικες με απλή σκωληκοειδίτιδα, επιβεβαιωμένη με αξονική, τα αντιβιοτικά μπορεί να είναι εναλλακτική. Ένα σημαντικό ποσοστό όμως χρειάζεται τελικά χειρουργείο λόγω αποτυχίας ή υποτροπής, ιδίως όταν υπάρχει κοπρόλιθος. Στη διάτρηση και στην περιτονίτιδα η επέμβαση είναι απαραίτητη. Η απόφαση συζητείται με τον χειρουργό με βάση τα ευρήματα.

Πόσες μέρες νοσηλεία χρειάζεται η λαπαροσκοπική σκωληκοειδεκτομή;

Στην απλή σκωληκοειδίτιδα η νοσηλεία είναι σύντομη, συνήθως από λίγες ώρες έως ένα με δύο εικοσιτετράωρα, ανάλογα με το πότε έγινε η επέμβαση και πώς αισθάνεται ο ασθενής. Όταν υπάρχει διάτρηση, απόστημα ή περιτονίτιδα, η παραμονή είναι μεγαλύτερη για ενδοφλέβια αντιβιοτικά και στενή παρακολούθηση της πορείας.

Τι θα γίνει αν η σκωληκοειδίτιδα σπάσει;

Η ρήξη απελευθερώνει μικρόβια στην κοιλιά και μπορεί να προκαλέσει απόστημα ή γενικευμένη περιτονίτιδα, με κίνδυνο σήψης. Χρειάζεται άμεση χειρουργική αντιμετώπιση, καθαρισμός της κοιλιάς και ενδοφλέβια αντιβιοτικά. Η νοσηλεία και η ανάρρωση διαρκούν περισσότερο. Γι’ αυτό ο επίμονος πόνος κάτω δεξιά με πυρετό χρειάζεται άμεση εκτίμηση.

Υπάρχει πρόβλημα στον οργανισμό χωρίς σκωληκοειδή απόφυση;

Όχι. Η αφαίρεση της σκωληκοειδούς απόφυσης δεν προκαλεί διαταραχή στην πέψη ή σε άλλη λειτουργία του οργανισμού και δεν απαιτεί ειδική δίαιτα μακροπρόθεσμα. Μετά την πλήρη ανάρρωση μπορείτε να ζήσετε, να γυμναστείτε και να τρέφεστε κανονικά, χωρίς κανέναν περιορισμό που να σχετίζεται με την επέμβαση.

Βιβλιογραφία

  • Di Saverio S, Podda M, De Simone B, et al. Diagnosis and treatment of acute appendicitis: 2020 update of the WSES Jerusalem guidelines. World J Emerg Surg. 2020;15:27.
  • Gorter RR, Eker HH, Gorter-Stam MAW, et al. Diagnosis and management of acute appendicitis. EAES consensus development conference 2015. Surg Endosc. 2016;30:4668-4690.
  • CODA Collaborative. A Randomized Trial Comparing Antibiotics with Appendectomy for Appendicitis. N Engl J Med. 2020;383:1907-1919.
  • Jaschinski T, Mosch CG, Eikermann M, et al. Laparoscopic versus open surgery for suspected appendicitis. Cochrane Database Syst Rev. 2018;11:CD001546.