Ολική θυρεοειδεκτομή: χρήση νευροδιεγέρτη

Η ολική θυρεοειδεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση ολόκληρου του θυρεοειδή αδένα. Ενδείκνυται σε καρκίνο του θυρεοειδούς, σε μεγάλη πολυοζώδη βρογχοκήλη, σε υπερθυρεοειδισμό που δεν ελέγχεται με φάρμακα και σε άλλες παθήσεις του αδένα, όταν η συντηρητική αντιμετώπιση δεν έχει τα αναμενόμενα αποτελέσματα ή δεν ενδείκνυται.

Η μεγαλύτερη ανησυχία των ασθενών πριν από την επέμβαση είναι συνήθως η φωνή. Δίπλα στον θυρεοειδή περνούν τα νεύρα που κινούν τις φωνητικές χορδές, και η προστασία τους είναι από τους βασικούς στόχους της επέμβασης. Εδώ βοηθά ο νευροδιεγέρτης, δηλαδή η διεγχειρητική νευροπαρακολούθηση, που επιτρέπει στον χειρουργό να ελέγχει τη λειτουργία των νεύρων κατά τη διάρκεια του χειρουργείου.

Στη σελίδα αυτή ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης εξηγεί πότε χρειάζεται ολική θυρεοειδεκτομή, πώς γίνεται, τι ρόλο έχει ο νευροδιεγέρτης, ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές, όπως το χαμηλό ασβέστιο, και πώς είναι η ζωή μετά την αφαίρεση του θυρεοειδή.

Ο θυρεοειδής αδένας και τα νεύρα της φωνής

Ο θυρεοειδής είναι ενδοκρινής αδένας σε σχήμα πεταλούδας, στο μπροστινό μέρος του τραχήλου, κάτω από τον λάρυγγα. Αποτελείται από δύο λοβούς, δεξί και αριστερό, που ενώνονται με τον ισθμό. Παράγει τις θυρεοειδικές ορμόνες T4 και T3, που ρυθμίζουν τον μεταβολισμό, τη θερμοκρασία, τον καρδιακό ρυθμό και πολλές ακόμη λειτουργίες. Περισσότερα για τον αδένα και τις παθήσεις του στη σελίδα για τον θυρεοειδή αδένα, τα συμπτώματα και τις αιτίες.

Σε πολύ μικρή απόσταση από τον θυρεοειδή βρίσκονται δομές που ο χειρουργός πρέπει να προστατεύσει:

• Τα κάτω λαρυγγικά ή παλίνδρομα λαρυγγικά νεύρα, ένα σε κάθε πλευρά. Κινούν τις φωνητικές χορδές. Βλάβη σε ένα νεύρο προκαλεί βράγχος φωνής, ενώ βλάβη και στα δύο μπορεί να προκαλέσει δυσκολία στην αναπνοή.
• Ο έξω κλάδος του άνω λαρυγγικού νεύρου, που βοηθά στις ψηλές νότες και στην ένταση της φωνής. Η βλάβη του είναι πιο διακριτική, αλλά γίνεται αισθητή σε όσους χρησιμοποιούν επαγγελματικά τη φωνή τους.
• Οι παραθυρεοειδείς αδένες, συνήθως τέσσερις, μικροί σαν φακή, πάνω στην πίσω επιφάνεια του θυρεοειδή. Ρυθμίζουν το ασβέστιο του αίματος.

Η γνώση της ανατομίας του τραχήλου, σε συνδυασμό με την εμπειρία του χειρουργού, είναι δύο από τους σημαντικότερους παράγοντες για την ασφαλή έκβαση της ολικής θυρεοειδεκτομής.

Πότε χρειάζεται ολική θυρεοειδεκτομή

Οι συχνότερες ενδείξεις είναι:

• Καρκίνος του θυρεοειδούς, ιδίως σε όγκους μεγαλύτερου μεγέθους, με επέκταση έξω από τον αδένα ή με μεταστάσεις σε λεμφαδένες. Σε μικρούς, χαμηλού κινδύνου όγκους οι σύγχρονες οδηγίες της ATA δέχονται και τη λοβεκτομή ή, για πολύ μικρά θηλώδη καρκινώματα, την ενεργό παρακολούθηση. Δείτε τη σελίδα για τον καρκίνο του θυρεοειδούς.
• Πολυοζώδης βρογχοκήλη με όζους και στους δύο λοβούς, που προκαλεί πίεση, δυσκαταποσία, δύσπνοια ή αισθητικό πρόβλημα.
• Οπισθοστερνική βρογχοκήλη, όταν ο θυρεοειδής επεκτείνεται πίσω από το στέρνο.
• Νόσος Graves ή τοξική πολυοζώδης βρογχοκήλη, όταν τα φάρμακα δεν ελέγχουν τον υπερθυρεοειδισμό, υπάρχουν παρενέργειες ή συνυπάρχει σοβαρή οφθαλμοπάθεια.
• Αμφίβολοι όζοι σε κυτταρολογική εξέταση, σε επιλεγμένες περιπτώσεις.

Η απόφαση για ολική ή μερική αφαίρεση, δηλαδή λοβεκτομή, εξατομικεύεται. Η γενική σελίδα για τη θυρεοειδεκτομή και τη ζωή μετά την επέμβαση εξηγεί τις διαφορές.

Προεγχειρητικός έλεγχος

Πριν από την εγχείρηση θυρεοειδούς χρειάζονται, ανάλογα με την περίπτωση:

• Θυρεοειδικές ορμόνες (TSH, FT4, FT3) και αντισώματα.
• Ασβέστιο αίματος, παραθορμόνη (PTH) και βιταμίνη D, ώστε να υπάρχει σημείο σύγκρισης μετά την επέμβαση.
• Υπερηχογράφημα τραχήλου, για τους όζους και τους λεμφαδένες.
• Παρακέντηση με λεπτή βελόνα (FNA) των ύποπτων όζων.
• Λαρυγγοσκόπηση, για να ελεγχθεί η κινητικότητα των φωνητικών χορδών πριν από την επέμβαση. Συνιστάται ιδίως όταν υπάρχει αλλαγή στη φωνή, προηγούμενο χειρουργείο στον τράχηλο ή καρκίνος με πιθανή επέκταση.
• Αξονική τομογραφία, σε οπισθοστερνική βρογχοκήλη ή προχωρημένο καρκίνο.

Σε υπερθυρεοειδισμό, ο αδένας πρέπει να έχει ρυθμιστεί φαρμακευτικά πριν από το χειρουργείο, για να μειωθεί ο κίνδυνος θυρεοτοξικής κρίσης.

Ο νευροδιεγέρτης στη θυρεοειδεκτομή

Τι είναι ο νευροδιεγέρτης

Ο νευροδιεγέρτης, ή σύστημα διεγχειρητικής νευροπαρακολούθησης (intraoperative neuromonitoring, IONM), είναι ειδικό μηχάνημα που βοηθά στον εντοπισμό και στον έλεγχο της λειτουργίας των κάτω λαρυγγικών νεύρων κατά τη διάρκεια της επέμβασης.

Πώς λειτουργεί:

1. Ο αναισθησιολόγος τοποθετεί ειδικό ενδοτραχειακό σωλήνα με ηλεκτρόδια που ακουμπούν στις φωνητικές χορδές.
2. Ο χειρουργός αγγίζει το νεύρο ή την περιοχή όπου πιστεύει ότι βρίσκεται με έναν λεπτό ανιχνευτή που δίνει πολύ ασθενές ρεύμα.
3. Αν το νεύρο λειτουργεί, οι φωνητικές χορδές συσπώνται και το μηχάνημα δίνει ηχητικό και οπτικό σήμα.

Υπάρχει η διαλείπουσα νευροπαρακολούθηση, όπου το νεύρο ελέγχεται σε συγκεκριμένα σημεία της επέμβασης, και η συνεχής, όπου ένα μικρό ηλεκτρόδιο στο πνευμονογαστρικό νεύρο δίνει σήμα σε όλη τη διάρκεια.

Τι προσφέρει ο νευροδιεγέρτης

Η χρήση του νευροδιεγέρτη στη θυρεοειδεκτομή στοχεύει στη βελτίωση της ασφάλειας της επέμβασης. Στα χέρια έμπειρου χειρουργού, είναι πολύτιμο εργαλείο:

• Εντοπισμός του νεύρου, ιδιαίτερα όταν η ανατομία είναι δύσκολη, για παράδειγμα σε μεγάλη βρογχοκήλη, σε καρκίνο ή σε επανεπέμβαση.
• Επιβεβαίωση της λειτουργίας του νεύρου καθ’ όλη τη διάρκεια της επέμβασης, και όχι μόνο της ανατομικής του ακεραιότητας. Ένα νεύρο μπορεί να φαίνεται άθικτο αλλά να μη λειτουργεί.
• Πρώιμη προειδοποίηση για καταπόνηση. Με τη συνεχή παρακολούθηση, αν το σήμα αρχίσει να εξασθενεί λόγω έλξης, ο χειρουργός σταματά ή αλλάζει τους χειρισμούς στην περιοχή για λίγα λεπτά, ώστε να ανακάμψει το νεύρο πριν προκληθεί μόνιμη βλάβη.
• Καθοδήγηση της απόφασης για τη δεύτερη πλευρά. Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο όφελος, και εξηγείται παρακάτω.

Πότε είναι πιο χρήσιμος

Η εφαρμογή του νευροδιεγέρτη είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε:

• επανεπεμβάσεις στον τράχηλο, για παράδειγμα για αφαίρεση υπολείμματος θυρεοειδούς ή λεμφαδένων που δεν αφαιρέθηκαν αρχικά
• ολική θυρεοειδεκτομή, όπου κινδυνεύουν και τα δύο νεύρα
• καρκίνο του θυρεοειδούς και λεμφαδενικό καθαρισμό
• μεγάλη ή οπισθοστερνική βρογχοκήλη
• νόσο Graves, όπου ο αδένας αιμορραγεί εύκολα
• ασθενείς των οποίων η φωνή έχει επαγγελματική σημασία

Ο νευροδιεγέρτης δεν αντικαθιστά την εμπειρία και την προσεκτική τεχνική. Δεν εγγυάται ότι δεν θα υπάρξει βλάβη. Αποτελεί όμως πρόσθετο εργαλείο ασφάλειας που δίνει στον χειρουργό πληροφορίες που με το μάτι δεν μπορεί να έχει.

Απώλεια σήματος: γιατί μπορεί να σταματήσει η επέμβαση στη μία πλευρά

Στην ολική θυρεοειδεκτομή αφαιρείται πρώτα ο ένας λοβός και μετά ο άλλος. Αν μετά την αφαίρεση του πρώτου λοβού ο νευροδιεγέρτης δείξει απώλεια σήματος στο νεύρο αυτής της πλευράς, το νεύρο μπορεί να έχει παροδική ή, σπανιότερα, μόνιμη δυσλειτουργία.

Σε αυτή την περίπτωση, οι διεθνείς οδηγίες της International Neural Monitoring Study Group προτείνουν ο χειρουργός να εξετάσει σοβαρά τη διακοπή της επέμβασης και να μην αφαιρέσει τον άλλο λοβό στην ίδια συνεδρία. Ο λόγος είναι απλός: αν τραυματιστεί και το δεύτερο νεύρο, μπορεί να προκληθεί αμφοτερόπλευρη παράλυση των φωνητικών χορδών, με κίνδυνο για την αναπνοή.

Η επέμβαση ολοκληρώνεται σε δεύτερο χρόνο (σταδιακή θυρεοειδεκτομή), όταν επιβεβαιωθεί με λαρυγγοσκόπηση ότι το νεύρο έχει ανακάμψει. Στις περισσότερες περιπτώσεις, η λειτουργία του νεύρου επανέρχεται μέσα σε εβδομάδες ή λίγους μήνες. Η απόφαση εξατομικεύεται, για παράδειγμα σε επιθετικό καρκίνο, και συζητείται με τον ασθενή από πριν.

Πώς γίνεται η ολική θυρεοειδεκτομή

1. Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία, με τον ειδικό σωλήνα της νευροπαρακολούθησης.
2. Γίνεται μια μικρή οριζόντια τομή στη βάση του τραχήλου, συνήθως σε φυσική πτυχή του δέρματος, ώστε η ουλή να είναι όσο το δυνατόν λιγότερο εμφανής.
3. Οι μύες του τραχήλου απομακρύνονται στο πλάι χωρίς να κοπούν, στις περισσότερες περιπτώσεις.
4. Ο χειρουργός εντοπίζει και ελέγχει με τον νευροδιεγέρτη το κάτω λαρυγγικό νεύρο και αναγνωρίζει τους παραθυρεοειδείς, διατηρώντας την αιμάτωσή τους.
5. Τα αγγεία του θυρεοειδούς ελέγχονται με λεπτές τεχνικές ή ενεργειακά εργαλεία και ο πρώτος λοβός αφαιρείται.
6. Ελέγχεται το σήμα του νεύρου και, αν είναι φυσιολογικό, η ίδια διαδικασία γίνεται στην άλλη πλευρά.
7. Αν ένας παραθυρεοειδής αφαιρεθεί κατά λάθος ή χάσει την αιμάτωσή του, μπορεί να επαναφυτευτεί σε μυ του τραχήλου.
8. Το τραύμα κλείνει με ενδοδερμική ραφή.

Σε καρκίνο μπορεί να γίνει και λεμφαδενικός καθαρισμός του κεντρικού ή του πλάγιου τραχήλου. Η διάρκεια της επέμβασης είναι συνήθως 1,5 έως 3 ώρες.

Πιθανές επιπλοκές της ολικής θυρεοειδεκτομής

Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν χωρίς προβλήματα. Οι επιπλοκές που πρέπει να γνωρίζετε είναι:

Βλάβη του λαρυγγικού νεύρου και βράγχος φωνής

Η πιο γνωστή επιπλοκή είναι το βράγχος της φωνής, από τραυματισμό ή καταπόνηση ενός από τα δύο νεύρα που κινούν τις φωνητικές χορδές. Τις περισσότερες φορές η δυσλειτουργία είναι παροδική και υποχωρεί σε εβδομάδες ή μήνες. Η μόνιμη βλάβη είναι σπάνια.

Η αμφοτερόπλευρη διακοπή της λειτουργίας των νεύρων είναι πολύ σπάνια αλλά σοβαρή. Μπορεί να προκαλέσει αφωνία και, κυρίως, δυσκολία στην αναπνοή, που σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτεί τραχειοτομή. Ακριβώς αυτό το σενάριο βοηθά να αποφευχθεί η στρατηγική της σταδιακής θυρεοειδεκτομής μετά από απώλεια σήματος.

Ήπια κούραση της φωνής ή αίσθημα «κόμπου» στον λαιμό τις πρώτες εβδομάδες είναι συχνά και δεν σημαίνουν απαραίτητα βλάβη νεύρου. Οφείλονται στον σωλήνα της αναισθησίας και στο οίδημα της περιοχής.

Χαμηλό ασβέστιο μετά από θυρεοειδεκτομή

Είναι η συχνότερη επιπλοκή μετά από ολική θυρεοειδεκτομή. Οι παραθυρεοειδείς αδένες, αν και διατηρούνται, μπορεί να «ζαλιστούν» από τους χειρισμούς ή να χάσουν προσωρινά μέρος της αιμάτωσής τους. Τότε παράγουν λιγότερη παραθορμόνη και το ασβέστιο του αίματος πέφτει.

Συμπτώματα του χαμηλού ασβεστίου:

• μούδιασμα ή μυρμήγκιασμα γύρω από το στόμα και στα δάχτυλα
• κράμπες ή σφίξιμο στα χέρια
• σε σοβαρές περιπτώσεις, σπασμοί των μυών

Μετά την επέμβαση μετρώνται το ασβέστιο και συχνά η παραθορμόνη. Αν είναι χαμηλά, δίνονται συμπληρώματα ασβεστίου και, όπου χρειάζεται, ενεργός μορφή βιταμίνης D. Στους περισσότερους ασθενείς η λειτουργία των παραθυρεοειδών επανέρχεται μέσα σε λίγες εβδομάδες και τα συμπληρώματα διακόπτονται σταδιακά. Μόνιμος υποπαραθυρεοειδισμός, δηλαδή ανάγκη για συμπληρώματα πέρα από τους 6 με 12 μήνες, είναι σπάνιος. Περισσότερα για τους αδένες αυτούς στη σελίδα για τους παραθυρεοειδείς και τις παθήσεις τους.

Αιμορραγία και αιμάτωμα

Σπάνια, τις πρώτες ώρες μετά την επέμβαση μπορεί να συγκεντρωθεί αίμα στον τράχηλο. Ένα μεγάλο αιμάτωμα μπορεί να πιέσει την τραχεία και να χρειαστεί επείγουσα επέμβαση για παροχέτευση. Γι’ αυτό οι πρώτες ώρες της παρακολούθησης είναι πολύ σημαντικές.

Άλλες επιπλοκές

• λοίμωξη του τραύματος, σπάνια
• αλλαγή στην ουλή, όπως πάχυνση ή υπερτροφική ουλή
• σε υπερθυρεοειδισμό, πολύ σπάνια θυρεοτοξική κρίση, αν ο αδένας δεν έχει ρυθμιστεί

Ανάρρωση μετά την ολική θυρεοειδεκτομή

Στο νοσοκομείο

Ο ασθενής σηκώνεται και πίνει υγρά λίγες ώρες μετά την επέμβαση. Ο πόνος είναι συνήθως ήπιος και ελέγχεται με απλά παυσίπονα. Μετρώνται το ασβέστιο και η παραθορμόνη. Η νοσηλεία είναι συνήθως σύντομη, συχνά μία νύχτα, ανάλογα με την πορεία και τις τιμές του ασβεστίου.

Στο σπίτι

• Φωνή: μιλάτε κανονικά, αλλά αποφεύγετε τις φωνές και το τραγούδι για λίγες εβδομάδες.
• Τραύμα: κρατήστε το καθαρό. Η χρήση αντηλιακού στην ουλή τους πρώτους μήνες βοηθά το αισθητικό αποτέλεσμα.
• Κίνηση του λαιμού: ήπιες κινήσεις βοηθούν να υποχωρήσει η δυσκαμψία.
• Εργασία: οι περισσότεροι επιστρέφουν σε γραφειακή εργασία σε 1 έως 2 εβδομάδες.
• Οδήγηση: όταν μπορείτε να γυρίσετε άνετα το κεφάλι.

Η ζωή μετά την ολική αφαίρεση του θυρεοειδή

Θεραπεία υποκατάστασης

Χωρίς θυρεοειδή, ο οργανισμός δεν παράγει θυρεοειδικές ορμόνες. Γι’ αυτό μετά την ολική θυρεοειδεκτομή χρειάζεται δια βίου λήψη λεβοθυροξίνης, ενός δισκίου την ημέρα, συνήθως το πρωί με άδειο στομάχι. Η δόση ρυθμίζεται με βάση την TSH, από τον ενδοκρινολόγο. Με τη σωστή δόση, οι περισσότεροι ασθενείς ζουν φυσιολογικά.

Προβλήματα μετά την αφαίρεση θυρεοειδή

Τα συνήθη προβλήματα, και πώς αντιμετωπίζονται:

• Κόπωση ή αύξηση βάρους, συχνά όταν η δόση της θυροξίνης δεν έχει ακόμη ρυθμιστεί. Οι εξετάσεις τις πρώτες εβδομάδες και μήνες βοηθούν να βρεθεί η σωστή δόση.
• Αίσθημα παλμών ή άγχος, που μπορεί να σημαίνει υπερβολική δόση.
• Μούδιασμα ή κράμπες, από χαμηλό ασβέστιο.
• Αλλαγές στη φωνή, συνήθως παροδικές.

Βάρος και διατροφή

Πολλοί ασθενείς ανησυχούν ότι θα πάρουν κιλά. Με σωστή ρύθμιση της θυροξίνης, ο μεταβολισμός επανέρχεται σε φυσιολογικά επίπεδα. Μια ισορροπημένη διατροφή και η τακτική άσκηση βοηθούν να διατηρηθεί σταθερό το βάρος. Σημασία έχει επίσης η θυροξίνη να λαμβάνεται χωριστά από ασβέστιο, σίδηρο και καφέ, γιατί μειώνουν την απορρόφησή της.

Παρακολούθηση στον καρκίνο

Σε καρκίνο του θυρεοειδούς, μετά την επέμβαση μπορεί να χρειαστεί θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο, ανάλογα με τον κίνδυνο. Η παρακολούθηση περιλαμβάνει θυρεοσφαιρίνη και υπερηχογράφημα τραχήλου σε τακτά διαστήματα.

Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Μετά από θυρεοειδεκτομή, επικοινωνήστε αμέσως με τη χειρουργική ομάδα ή πηγαίνετε στα επείγοντα αν εμφανίσετε:

• πρήξιμο που μεγαλώνει γρήγορα στον λαιμό, αίσθημα πίεσης ή δυσκολία στην αναπνοή
• θόρυβο κατά την εισπνοή (συριγμό)
• μούδιασμα γύρω από το στόμα ή στα δάχτυλα που δεν υποχωρεί με τα συμπληρώματα, κράμπες ή σπασμούς στα χέρια
• δυσκολία στην κατάποση που χειροτερεύει
• πυρετό, ερυθρότητα ή υγρό από το τραύμα
• πλήρη απώλεια της φωνής

Τι επηρεάζει το κόστος της ολικής θυρεοειδεκτομής

Το κόστος δεν είναι ενιαίο. Εξαρτάται από:

• την πάθηση: καλοήθης βρογχοκήλη ή καρκίνος
• την έκταση της επέμβασης, για παράδειγμα αν χρειάζεται λεμφαδενικός καθαρισμός
• τη χρήση νευροδιεγέρτη και τα ειδικά αναλώσιμα
• αν πρόκειται για πρώτη επέμβαση ή επανεπέμβαση
• τις ημέρες νοσηλείας
• τον προεγχειρητικό έλεγχο και την ιστολογική εξέταση
• την ασφαλιστική κάλυψη

Ο Δρ. Ζησιάδης συνεργάζεται με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς. Το κόστος συζητείται μετά την αξιολόγηση.

Τι να διευκρινίσετε για την ολική θυρεοειδεκτομή

Φέρτε στην επίσκεψη:

• υπερηχογραφήματα τραχήλου, πρόσφατα και παλαιότερα
• κυτταρολογικές εξετάσεις των όζων
• θυρεοειδικές ορμόνες, ασβέστιο και βιταμίνη D
• γνωματεύσεις ενδοκρινολόγου
• αν έχετε κάνει προηγούμενη επέμβαση στον τράχηλο, το εξιτήριο και την ιστολογική

Ρωτήστε γιατί προτείνεται ολική και όχι μερική αφαίρεση, πώς θα χρησιμοποιηθεί ο νευροδιεγέρτης στο δικό σας χειρουργικό πλάνο, τι θα γίνει αν υπάρξει απώλεια σήματος, και ποιος θα σας παρακολουθεί για τη θυροξίνη και το ασβέστιο.

Ο Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης είναι Γενικός Χειρουργός, MD, MSc, PhDc, FACS, Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Ψυχικού. Δέχεται στα ιατρεία Ψυχικού, Κηφισιάς, Ιλίου και Αγίου Δημητρίου. Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού για αξιολόγηση ή να καλέσετε στο 210 8010606.

Τι να διευκρινίσετε για την ολική θυρεοειδεκτομή

Η ενημέρωση για τον νευροδιεγέρτη εντάσσεται στη συνολική συζήτηση της θυρεοειδεκτομής. Τα ευρήματα και η παρακολούθηση των παθήσεων του θυρεοειδούς δίνουν το απαραίτητο πλαίσιο. Φέρτε τον διαθέσιμο έλεγχο και καταγράψτε ερωτήσεις για την επέμβαση και τη συνέχεια της φροντίδας, ώστε η εξήγηση να αφορά τη δική σας περίπτωση.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι η ολική θυρεοειδεκτομή;

Ολική θυρεοειδεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση ολόκληρου του θυρεοειδή αδένα, δηλαδή και των δύο λοβών και του ισθμού. Γίνεται κυρίως σε καρκίνο του θυρεοειδούς, σε μεγάλη πολυοζώδη βρογχοκήλη και σε υπερθυρεοειδισμό που δεν ελέγχεται με φάρμακα. Μετά την επέμβαση χρειάζεται δια βίου λήψη θυροξίνης, ενός δισκίου την ημέρα, για να αντικατασταθούν οι ορμόνες που παρήγαγε ο αδένας.

Τι ρόλο έχει ο νευροδιεγέρτης στη θυρεοειδεκτομή;

Ο νευροδιεγέρτης βοηθά τον χειρουργό να εντοπίσει τα νεύρα που κινούν τις φωνητικές χορδές και να ελέγχει ότι λειτουργούν σε όλη τη διάρκεια της επέμβασης. Προειδοποιεί όταν ένα νεύρο καταπονείται και, αν χαθεί το σήμα στη μία πλευρά, καθοδηγεί την απόφαση να μην αφαιρεθεί ο άλλος λοβός στην ίδια επέμβαση. Δεν αντικαθιστά την εμπειρία, αλλά προσθέτει ασφάλεια.

Θα αλλάξει η φωνή μου μετά την ολική θυρεοειδεκτομή;

Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν ήπια κούραση της φωνής ή βραχνάδα για λίγες ημέρες, από τον σωλήνα της αναισθησίας και το οίδημα. Παροδική δυσλειτουργία του λαρυγγικού νεύρου μπορεί να προκαλέσει βράγχος για εβδομάδες ή λίγους μήνες, και συνήθως υποχωρεί. Η μόνιμη βλάβη είναι σπάνια. Αν η βραχνάδα επιμένει, γίνεται λαρυγγοσκόπηση για να ελεγχθούν οι φωνητικές χορδές.

Γιατί πέφτει το ασβέστιο μετά από θυρεοειδεκτομή;

Οι παραθυρεοειδείς αδένες, που ρυθμίζουν το ασβέστιο, βρίσκονται πάνω στον θυρεοειδή. Ακόμη κι όταν διατηρούνται, μπορεί να υπολειτουργήσουν προσωρινά από τους χειρισμούς. Το χαμηλό ασβέστιο προκαλεί μούδιασμα στα χείλη και στα δάχτυλα ή κράμπες. Αντιμετωπίζεται με συμπληρώματα ασβεστίου και βιταμίνης D. Στους περισσότερους ασθενείς επανέρχεται σε λίγες εβδομάδες, ενώ η μόνιμη υπολειτουργία είναι σπάνια.

Ποια προβλήματα μπορεί να έχω μετά την αφαίρεση του θυρεοειδή;

Τα συχνότερα είναι η κόπωση ή οι μεταβολές βάρους όσο ρυθμίζεται η δόση της θυροξίνης, το παροδικά χαμηλό ασβέστιο και η ήπια αλλαγή στη φωνή. Λιγότερο συχνά μπορεί να υπάρξει πιο επίμονο βράγχος ή ανάγκη για μακροχρόνια συμπληρώματα ασβεστίου. Με σωστή παρακολούθηση από χειρουργό και ενδοκρινολόγο, οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν σε φυσιολογική ζωή.

Θα παχύνω μετά την ολική θυρεοειδεκτομή;

Όχι απαραίτητα. Το βάρος αυξάνεται συνήθως όταν η δόση της θυροξίνης δεν είναι ακόμη σωστή. Με τακτικές εξετάσεις TSH και ρύθμιση της δόσης από τον ενδοκρινολόγο, ο μεταβολισμός επανέρχεται σε φυσιολογικά επίπεδα. Η ισορροπημένη διατροφή και η άσκηση βοηθούν να μείνει σταθερό το βάρος. Η θυροξίνη πρέπει να λαμβάνεται χωριστά από ασβέστιο, σίδηρο και καφέ.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση μετά από εγχείρηση θυρεοειδούς;

Η νοσηλεία είναι συνήθως σύντομη, συχνά μία νύχτα, ανάλογα με τις τιμές του ασβεστίου. Ο πόνος είναι ήπιος. Οι περισσότεροι επιστρέφουν σε γραφειακή εργασία σε 1 έως 2 εβδομάδες. Η φωνή μπορεί να κουράζεται για λίγες εβδομάδες, ενώ η ουλή συνεχίζει να βελτιώνεται για μήνες. Σε καρκίνο, η συνέχεια εξαρτάται από τη θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο, αν χρειαστεί.

Να έχω μαζί μου και παλαιότερες εξετάσεις θυρεοειδούς;

Ναι, είναι πολύ χρήσιμες. Τα παλαιότερα υπερηχογραφήματα δείχνουν αν οι όζοι μεγαλώνουν και πόσο γρήγορα, κάτι που βοηθά στην απόφαση. Φέρτε επίσης τις πρόσφατες ορμονικές εξετάσεις, τις κυτταρολογικές και τις γνωματεύσεις του ενδοκρινολόγου. Αναφέρετε κάθε προηγούμενη επέμβαση ή ακτινοβολία στον τράχηλο, γιατί αλλάζει τον σχεδιασμό και τη χρήση του νευροδιεγέρτη.

Βιβλιογραφία

• Haugen BR, Alexander EK, Bible KC, et al. 2015 American Thyroid Association Management Guidelines for Adult Patients with Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer. Thyroid. 2016;26(1):1-133.
• Randolph GW, Dralle H; International Intraoperative Monitoring Study Group. Electrophysiologic recurrent laryngeal nerve monitoring during thyroid and parathyroid surgery: international standards guideline statement. Laryngoscope. 2011;121(Suppl 1):S1-S16.
• Schneider R, Randolph GW, Dionigi G, et al. International neural monitoring study group guideline 2018 part I: Staging bilateral thyroid surgery with monitoring loss of signal. Laryngoscope. 2018;128(Suppl 3):S1-S17.
• Patel KN, Yip L, Lubitz CC, et al. The American Association of Endocrine Surgeons Guidelines for the Definitive Surgical Management of Thyroid Disease in Adults. Ann Surg. 2020;271(3):e21-e93.