Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και θεραπεία

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ) είναι η επιστροφή όξινου περιεχομένου από το στομάχι προς τον οισοφάγο, αρκετά συχνά ή αρκετά έντονα ώστε να προκαλεί ενοχλητικά συμπτώματα ή βλάβη. Είναι από τις πιο συχνές παθήσεις του πεπτικού και ταλαιπωρεί εκατομμύρια ανθρώπους. Οι καούρες, η ξινίλα στο στόμα, το σφίξιμο στο στήθος και ο νυχτερινός βήχας επηρεάζουν τον ύπνο, τη διατροφή και την ποιότητα ζωής.

Οι περισσότεροι ασθενείς βελτιώνονται με αλλαγές στις συνήθειες και φάρμακα. Ένα μέρος όμως συνεχίζει να έχει συμπτώματα παρά τη σωστή αγωγή, εξαρτάται από τα φάρμακα για χρόνια ή έχει μεγάλη διαφραγματοκήλη. Για αυτούς, η λαπαροσκοπική αντιμετώπιση της παλινδρόμησης, με θολοπλαστική, είναι μια τεκμηριωμένη και αποτελεσματική επιλογή.

Παρακάτω θα βρείτε πώς προκαλείται η παλινδρόμηση στομάχου, ποια συμπτώματα δίνει, ποιες εξετάσεις χρειάζονται, πώς αντιμετωπίζεται χωρίς και με χειρουργείο, και τι επηρεάζει το κόστος της επέμβασης.

Τι είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση;

Ο οισοφάγος είναι ο σωλήνας που μεταφέρει την τροφή από το στόμα στο στομάχι. Στο κάτω άκρο του υπάρχει μια ζώνη αυξημένης πίεσης, ο κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας. Μαζί με το διάφραγμα, που τον αγκαλιάζει, λειτουργεί σαν βαλβίδα: ανοίγει για να περάσει η τροφή και κλείνει για να μη γυρίσει πίσω.

Όταν αυτός ο φραγμός δεν λειτουργεί σωστά, το γαστρικό υγρό, που περιέχει οξύ, πεψίνη και μερικές φορές χολή, ανεβαίνει στον οισοφάγο. Ο βλεννογόνος του οισοφάγου δεν είναι φτιαγμένος να αντέχει το οξύ. Το αποτέλεσμα είναι καύσος και, με τον καιρό, φλεγμονή (οισοφαγίτιδα).

Λίγη παλινδρόμηση μετά από ένα βαρύ γεύμα είναι φυσιολογική και συμβαίνει σε όλους. Μιλάμε για νόσο, τη ΓΟΠ, όταν τα επεισόδια είναι συχνά, προκαλούν ενοχλήσεις που επηρεάζουν την καθημερινότητα ή όταν υπάρχει βλάβη στον οισοφάγο. Στα αγγλικά η πάθηση αναφέρεται ως gastroesophageal reflux disease ή GERD.

Γιατί συμβαίνει

• Χαλάρωση του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, μόνιμη ή με συχνές παροδικές χαλαρώσεις.
• Διαφραγματοκήλη: όταν μέρος του στομάχου ανεβαίνει στον θώρακα, ο φραγμός αποδυναμώνεται. Είναι από τους πιο συχνούς λόγους σοβαρής ΓΟΠ. Περισσότερα θα βρείτε στη σελίδα για τη διαφραγματοκήλη και τα συμπτώματά της.
• Αυξημένη πίεση στην κοιλιά: παχυσαρκία, κυρίως κοιλιακή, και εγκυμοσύνη.
• Αργή κένωση του στομάχου.
• Συνήθειες: μεγάλα και αργά βραδινά γεύματα, κάπνισμα, αλκοόλ.
• Ορισμένα φάρμακα, που χαλαρώνουν τον σφιγκτήρα ή ερεθίζουν τον οισοφάγο. Μην τα διακόψετε χωρίς οδηγία γιατρού.

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση: συμπτώματα

Τυπικά συμπτώματα

• Οπισθοστερνικός καύσος (καούρα): το πιο συχνό και χαρακτηριστικό σύμπτωμα της ΓΟΠ. Περιγράφεται ως καυστικός πόνος ή δυσφορία πίσω από το στέρνο, που ανεβαίνει προς τον λαιμό. Εμφανίζεται συνήθως περίπου μισή ώρα έως μία ώρα μετά το φαγητό, ειδικά αν ακολουθήσει σκύψιμο, άσκηση ή ξάπλωμα.
• Αναγωγές: ξινό ή πικρό υγρό ή τροφή που ανεβαίνει στο στόμα χωρίς προσπάθεια.
• Ξινίλα ή πίκρα στο στόμα, κυρίως το πρωί.

Άτυπα και εξωοισοφαγικά συμπτώματα

Η παλινδρόμηση μπορεί να εκδηλωθεί και με συμπτώματα έξω από τον οισοφάγο, που συχνά δεν συνδέονται αμέσως με το στομάχι:

• χρόνιος ξηρός βήχας, ιδίως τη νύχτα,
• βραχνάδα, συχνός καθαρισμός του λαιμού, αίσθημα «κόμπου»,
• επιδείνωση άσθματος,
• πόνος στο στήθος που μπορεί να μοιάζει με καρδιακό,
• διάβρωση της αδαμαντίνης των δοντιών,
• διαταραχές ύπνου, ξύπνημα με βήχα ή πνιγμονή.

Τα άτυπα συμπτώματα έχουν και άλλες αιτίες. Η σύνδεσή τους με την παλινδρόμηση χρειάζεται τεκμηρίωση με εξετάσεις πριν από οποιαδήποτε επεμβατική απόφαση.

Πόνος στο στήθος: πρώτα η καρδιά

Ο καύσος από παλινδρόμηση και ο στηθάγχικος πόνος μπορεί να μοιάζουν. Κάθε νέος πόνος στο στήθος, ειδικά με κόπωση, δύσπνοια, εφίδρωση ή πόνο στο χέρι ή στη γνάθο, πρέπει να αξιολογείται πρώτα ως πιθανό καρδιακό πρόβλημα.

Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Ορισμένα συμπτώματα, που ονομάζονται «σημεία συναγερμού», απαιτούν άμεσο ιατρικό έλεγχο και συνήθως γαστροσκόπηση:

• δυσκολία ή πόνος στην κατάποση που επιδεινώνεται,
• ανεξήγητη απώλεια βάρους,
• εμετός με αίμα ή μαύρες, πισσώδεις κενώσεις,
• αναιμία,
• επίμονοι εμετοί,
• πρώτη εμφάνιση συμπτωμάτων σε μεγαλύτερη ηλικία.

Σε έντονο πόνο στο στήθος με δύσπνοια ή εφίδρωση, καλέστε το 166.

Μπορεί να είναι επικίνδυνη η παλινδρόμηση;

Η ΓΟΠ από μόνη της σπάνια απειλεί άμεσα τη ζωή. Οι αναζητήσεις για «θάνατο από παλινδρόμηση» αντανακλούν συχνά τον φόβο που προκαλεί ο έντονος πόνος στο στήθος. Ο πραγματικός κίνδυνος βρίσκεται στις χρόνιες επιπλοκές που αφήνονται χωρίς έλεγχο και στο να αποδοθεί λανθασμένα ένα καρδιακό επεισόδιο σε «καούρα». Γι’ αυτό τα σημεία συναγερμού και ο νέος πόνος στο στήθος δεν πρέπει να αγνοούνται.

Επιπλοκές της ΓΟΠ

Χωρίς σωστή αντιμετώπιση, η χρόνια παλινδρόμηση μπορεί να οδηγήσει σε:

• Οισοφαγίτιδα: φλεγμονή και διαβρώσεις του βλεννογόνου.
• Έλκη και αιμορραγία.
• Στένωση του οισοφάγου, από ουλώδη ιστό, με δυσφαγία.
• Οισοφάγο Barrett: ο βλεννογόνος του κατώτερου οισοφάγου αλλάζει μορφή ως αντίδραση στη χρόνια έκθεση στο οξύ. Είναι προκαρκινική κατάσταση και χρειάζεται τακτική ενδοσκοπική παρακολούθηση. Περισσότερα θα βρείτε στη σελίδα για τον οισοφάγο Barrett.
• Αδενοκαρκίνωμα του οισοφάγου, σπάνια, κυρίως σε έδαφος Barrett.
• Αναπνευστικές επιπλοκές, όπως χρόνιος βήχας ή επιδείνωση άσθματος.

Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση: διάγνωση

Σε νεότερους ασθενείς με τυπικά συμπτώματα και χωρίς σημεία συναγερμού, η διάγνωση γίνεται συχνά κλινικά και ξεκινά δοκιμαστική αγωγή. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν, υπάρχουν σημεία συναγερμού ή συζητείται επέμβαση, χρειάζεται πλήρης έλεγχος.

Γαστροσκόπηση (ενδοσκόπηση)

Ο γαστρεντερολόγος εξετάζει τον οισοφάγο, το στομάχι και το δωδεκαδάκτυλο με λεπτό εύκαμπτο ενδοσκόπιο. Δείχνει οισοφαγίτιδα (βαθμονομείται κατά Los Angeles), διαφραγματοκήλη, στένωση ή Barrett, και επιτρέπει λήψη βιοψιών. Μια φυσιολογική γαστροσκόπηση δεν αποκλείει την παλινδρόμηση, γιατί πολλοί ασθενείς έχουν συμπτώματα χωρίς ορατή βλάβη.

pH-μετρία ή pH-εμπεδησομετρία 24 ωρών

Ένας λεπτός καθετήρας από τη μύτη, ή μια μικρή ασύρματη κάψουλα που στερεώνεται στον οισοφάγο, καταγράφει για 24 έως 96 ώρες πόσο συχνά και πόση ώρα ο οισοφάγος εκτίθεται σε οξύ. Η εμπεδησομετρία ανιχνεύει και τη μη όξινη παλινδρόμηση. Συσχετίζει επίσης τα συμπτώματα με τα επεισόδια. Είναι η κύρια εξέταση τεκμηρίωσης πριν από χειρουργική επέμβαση, όταν η γαστροσκόπηση δεν δείχνει σαφή οισοφαγίτιδα.

Μανομετρία οισοφάγου

Μετρά τις συσπάσεις του οισοφάγου και τη λειτουργία του σφιγκτήρα. Πριν από αντιπαλινδρομική επέμβαση είναι απαραίτητη, γιατί αποκλείει την αχαλασία του οισοφάγου και άλλες διαταραχές κινητικότητας. Σε αυτές μια κλασική θολοπλαστική μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δυσφαγία.

Βαριούχο γεύμα (οισοφαγογράφημα)

Ακτινολογική εξέταση με κατάποση σκιαγραφικού. Δείχνει το μέγεθος και τον τύπο της διαφραγματοκήλης και την ανατομία της περιοχής. Είναι χρήσιμη στον χειρουργικό σχεδιασμό.

Θεραπεία της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης

Αλλαγές στον τρόπο ζωής

Για την αντιμετώπιση της παλινδρόμησης, οι αλλαγές στις συνήθειες είναι η βάση. Οι πιο τεκμηριωμένες:

• Απώλεια βάρους, όταν υπάρχει υπέρβαρο ή παχυσαρκία. Είναι η πιο αποτελεσματική αλλαγή.
• Όχι φαγητό 2 με 3 ώρες πριν τον ύπνο.
• Ανύψωση του κεφαλιού του κρεβατιού κατά 15 με 20 εκατοστά, με τάκους κάτω από τα πόδια του κρεβατιού, όταν τα συμπτώματα είναι νυχτερινά. Τα επιπλέον μαξιλάρια δεν βοηθούν το ίδιο.
• Ύπνος στην αριστερή πλευρά, που σε κάποιους μειώνει τα νυχτερινά συμπτώματα.
• Διακοπή του καπνίσματος.
• Περιορισμός του αλκοόλ.
• Μικρότερα γεύματα, αργό φαγητό.

Διατροφή

Δεν χρειάζεται να αποκλείσετε συλλήβδην μια μεγάλη λίστα τροφών. Αποφύγετε όσες σας προκαλούν συμπτώματα. Συχνά επιβαρυντικά είναι τα λιπαρά και τηγανητά, η σοκολάτα, η μέντα, ο καφές, το αλκοόλ, τα ανθρακούχα ποτά, τα πολύ πικάντικα, και για κάποιους η ντομάτα και τα εσπεριδοειδή. Ένα ημερολόγιο τροφών και συμπτωμάτων βοηθά. Για εξατομικευμένο διατροφικό πλάνο, ειδικά όταν χρειάζεται απώλεια βάρους, ένας διαιτολόγος μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά.

Φαρμακευτική αγωγή

• Αναστολείς αντλίας πρωτονίων (PPI): η βασική φαρμακευτική θεραπεία. Μειώνουν δραστικά την παραγωγή οξέος και επουλώνουν την οισοφαγίτιδα. Λαμβάνονται συνήθως 30 με 60 λεπτά πριν από το πρωινό γεύμα. Για μακροχρόνια χρήση, ο γιατρός προσπαθεί να βρει τη μικρότερη αποτελεσματική δόση.
• Αναστολείς υποδοχέων H2: εναλλακτική ή συμπληρωματική επιλογή, κυρίως για νυχτερινά συμπτώματα.
• Αντιόξινα και αλγινικά: για γρήγορη ανακούφιση ήπιων, περιστασιακών συμπτωμάτων.

Τα φάρμακα ελέγχουν πολύ καλά το οξύ. Δεν διορθώνουν όμως τον μηχανικό φραγμό. Έτσι, οι αναγωγές και η μη όξινη παλινδρόμηση συχνά επιμένουν παρά την αγωγή, και τα συμπτώματα επανέρχονται όταν τα φάρμακα διακοπούν.

Πότε χρειάζεται χειρουργική επέμβαση;

Η χειρουργική αντιμετώπιση εξετάζεται όταν η ΓΟΠ είναι τεκμηριωμένη με εξετάσεις και ισχύει ένα από τα παρακάτω:

• τα συμπτώματα, ιδίως οι αναγωγές, επιμένουν παρά τη σωστή φαρμακευτική αγωγή,
• ο ασθενής ανταποκρίνεται στα φάρμακα αλλά δεν θέλει ή δεν μπορεί να τα παίρνει για όλη του τη ζωή, για παράδειγμα λόγω παρενεργειών,
• υπάρχει μεγάλη διαφραγματοκήλη,
• υπάρχουν επιπλοκές, όπως οισοφαγίτιδα που δεν επουλώνεται ή αναπνευστικές επιπλοκές με τεκμηριωμένη σχέση με την παλινδρόμηση.

Την καλύτερη πρόβλεψη επιτυχίας έχουν οι ασθενείς με τυπικά συμπτώματα που απαντούν στα φάρμακα και με παθολογική pH-μετρία. Τα άτυπα συμπτώματα, όπως ο βήχας ή η βραχνάδα, βελτιώνονται λιγότερο προβλέψιμα. Σε ασθενείς με σοβαρή παχυσαρκία, η επέμβαση γαστρικής παράκαμψης συχνά είναι πιο κατάλληλη από τη θολοπλαστική, γιατί αντιμετωπίζει ταυτόχρονα την παλινδρόμηση και το βάρος.

Λαπαροσκοπική αντιμετώπιση παλινδρόμησης: θολοπλαστική

Η πιο συχνή χειρουργική επέμβαση για τη ΓΟΠ είναι η θολοπλαστική, συνήθως κατά Nissen. Πήρε το όνομά της από τον χειρουργό Rudolf Nissen, που την περιέγραψε τη δεκαετία του 1950. Παλαιότερα γινόταν με ανοικτή επέμβαση. Σήμερα γίνεται σχεδόν πάντα με ελάχιστα επεμβατική τεχνική, λαπαροσκοπικά, και σε επιλεγμένες περιπτώσεις ρομποτικά.

Πώς γίνεται

Η λαπαροσκοπική θολοπλαστική γίνεται υπό γενική αναισθησία, μέσα από μικρές τομές στην κοιλιά από όπου περνούν η κάμερα και τα εργαλεία. Τα βασικά βήματα:

1. Ανάταξη της διαφραγματοκήλης, αν υπάρχει, και επαναφορά του στομάχου στην κοιλιά.
2. Κινητοποίηση του κατώτερου οισοφάγου, ώστε επαρκές τμήμα του να βρίσκεται μέσα στην κοιλιά.
3. Συρραφή των σκελών του διαφράγματος, ώστε να στενέψει το διευρυσμένο άνοιγμα.
4. Θολοπλαστική: το άνω μέρος του στομάχου (θόλος) τυλίγεται γύρω από τον κατώτερο οισοφάγο και ράβεται. Δημιουργείται μια ζώνη αυξημένης πίεσης που λειτουργεί ως νέος φραγμός. Έτσι μειώνονται οι καούρες και οι αναγωγές.

Στη θολοπλαστική κατά Nissen το περιτύλιγμα είναι ολικό, 360 μοιρών, και «χαλαρό», για να περιοριστεί η δυσφαγία. Υπάρχουν και μερικές θολοπλαστικές, όπως κατά Toupet (270 μοίρες, οπίσθια), που επιλέγονται σε ορισμένους ασθενείς, για παράδειγμα με ασθενέστερη κινητικότητα του οισοφάγου. Η επιλογή του τύπου βασίζεται στις εξετάσεις και στην εμπειρία του χειρουργού. Αναλυτικά για την επέμβαση θα βρείτε στη σελίδα για τη θολοπλαστική Nissen.

Πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής τεχνικής

Σε σύγκριση με την ανοικτή επέμβαση, η λαπαροσκοπική θολοπλαστική προσφέρει μικρότερες τομές, λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, μικρότερα σημάδια, λιγότερες επιπλοκές από το τραύμα και λιγότερες ημέρες παραμονής στο νοσοκομείο.

Ρομποτική χειρουργική παλινδρόμησης

Η ρομποτική χειρουργική είναι εξέλιξη της λαπαροσκοπικής. Ο χειρουργός χειρίζεται τα εργαλεία από κονσόλα, με τρισδιάστατη, μεγεθυμένη εικόνα και εργαλεία με αρθρώσεις που επιτρέπουν λεπτούς χειρισμούς σε στενό χώρο, όπως η περιοχή του οισοφαγικού τρήματος. Τα κλινικά αποτελέσματα στη θολοπλαστική είναι παρόμοια με της λαπαροσκοπικής. Η ρομποτική τεχνική μπορεί να διευκολύνει σύνθετες περιπτώσεις, όπως μεγάλες κήλες ή επανεπεμβάσεις. Περισσότερα για την τεχνολογία θα βρείτε στη σελίδα για τη ρομποτική χειρουργική da Vinci.

Αποτελέσματα

Όταν η επέμβαση γίνεται σε σωστά επιλεγμένους ασθενείς και με τεχνικά άρτιο τρόπο, η μεγάλη πλειονότητα έχει καλό έλεγχο της παλινδρόμησης και ικανοποίηση από το αποτέλεσμα, με ποσοστά που στις μελέτες φτάνουν περίπου το 90%. Με τα χρόνια, ένα μέρος των ασθενών μπορεί να χρειαστεί ξανά φάρμακα για ήπια συμπτώματα.

Πιθανές παρενέργειες και επιπλοκές

• Δυσφαγία τις πρώτες εβδομάδες, που συνήθως υποχωρεί. Σπάνια επιμένει και χρειάζεται διαστολή.
• Φούσκωμα και δυσκολία στο ρέψιμο ή στον έμετο (gas bloat).
• Αυξημένοι αέρες.
• Χαλάρωση ή μετακίνηση της θολοπλαστικής ή υποτροπή της κήλης με τα χρόνια.
• Σπάνια: τραυματισμός στομάχου ή οισοφάγου, πνευμοθώρακας, αιμορραγία.

Άλλες χειρουργικές και ενδοσκοπικές επιλογές

Υπάρχουν και άλλες τεχνικές, όπως η τοποθέτηση μαγνητικού δακτυλίου γύρω από τον κατώτερο οισοφάγο και ενδοσκοπικές μέθοδοι. Εφαρμόζονται σε επιλεγμένους ασθενείς και η καταλληλότητά τους συζητείται εξατομικευμένα.

Μετά τη θολοπλαστική: ανάρρωση

• Νοσηλεία: οι ασθενείς που χειρουργούνται λαπαροσκοπικά μένουν στο νοσοκομείο συνήθως 1 έως 2 ημέρες.
• Διατροφή: ξεκινά με υγρά και μαλακές τροφές για τις πρώτες εβδομάδες, και προχωρά σταδιακά σε στερεά. Μικρές μπουκιές, αργό μάσημα, αποφυγή ανθρακούχων ποτών. Το ψωμί και το σκληρό κρέας συνήθως έρχονται τελευταία.
• Εργασία: οι περισσότεροι επιστρέφουν στη δουλειά τους σε 1 έως 2 εβδομάδες.
• Άρση βαρών: αποφεύγεται για ορισμένο διάστημα, σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού, για να προστατευθεί η συρραφή του διαφράγματος.
• Φάρμακα: τα αντιόξινα συνήθως διακόπτονται μετά την επέμβαση, πάντα με οδηγία του χειρουργού.

Τι επηρεάζει το κόστος της επέμβασης για γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

Το κόστος δεν είναι ενιαίο. Επηρεάζεται από:

• τον προεγχειρητικό έλεγχο (γαστροσκόπηση, pH-μετρία, μανομετρία, βαριούχο γεύμα),
• το μέγεθος της διαφραγματοκήλης και αν χρειάζεται πλέγμα,
• την τεχνική, λαπαροσκοπική ή ρομποτική,
• τις ημέρες νοσηλείας και την κατηγορία δωματίου,
• την ασφαλιστική κάλυψη.

Ο Δρ. Ζησιάδης συνεργάζεται με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς. Η ακριβής ενημέρωση γίνεται μετά την εκτίμηση και τον έλεγχο.

Ο ρόλος του χειρουργού

Η ΓΟΠ αντιμετωπίζεται συχνά από κοινού με γαστρεντερολόγο, που κάνει τη γαστροσκόπηση και τις λειτουργικές εξετάσεις, και με διαιτολόγο, όταν χρειάζεται. Ο γενικός χειρουργός αξιολογεί αν υπάρχει ένδειξη επέμβασης και ποια τεχνική ταιριάζει.

Ο Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης είναι Γενικός Χειρουργός, Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών Ψυχικού, με εκπαίδευση στη λαπαροσκοπική χειρουργική στο IRCAD Στρασβούργου και πιστοποίηση στη ρομποτική χειρουργική (Intuitive/ISLE). Δέχεται σε ιατρεία στο Ψυχικό, στην Κηφισιά, στο Ίλιον και στον Άγιο Δημήτριο.

Πριν από το ραντεβού σημειώστε πότε εμφανίζονται οι καούρες ή οι αναγωγές, τι τις επιδεινώνει, ποια φάρμακα έχετε δοκιμάσει και με ποιο αποτέλεσμα. Φέρτε όλες τις προηγούμενες εξετάσεις: γαστροσκοπήσεις με βιοψίες, pH-μετρίες, μανομετρίες και βαριούχα γεύματα.

Οργανώστε την ενημέρωση για το ανώτερο πεπτικό

Οι πληροφορίες για τη διαφραγματοκήλη και τον οισοφάγο Barrett συμπληρώνουν το ευρύτερο θέμα της παλινδρόμησης. Για τη χειρουργική συζήτηση υπάρχει η σελίδα της θολοπλαστικής Nissen. Σημειώστε πότε εμφανίζονται οι ενοχλήσεις και φέρτε τις προηγούμενες εξετάσεις, ώστε η ενημέρωση να συνδεθεί με την προσωπική σας πορεία.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι η ΓΟΠ;

ΓΟΠ είναι τα αρχικά της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, δηλαδή της νόσου όπου το όξινο περιεχόμενο του στομάχου επιστρέφει στον οισοφάγο αρκετά συχνά ώστε να προκαλεί ενοχλήσεις ή βλάβη. Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι η καούρα πίσω από το στέρνο και οι αναγωγές. Στα αγγλικά ονομάζεται GERD ή GORD, από τα αρχικά του gastroesophageal reflux disease.

Ποια είναι τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης;

Τα τυπικά συμπτώματα είναι η καούρα πίσω από το στέρνο, οι αναγωγές ξινού υγρού στο στόμα και η ξινίλα, συνήθως μετά το φαγητό ή στο ξάπλωμα. Υπάρχουν και άτυπα συμπτώματα, όπως χρόνιος βήχας, βραχνάδα, αίσθημα κόμπου στον λαιμό, επιδείνωση άσθματος και πόνος στο στήθος. Ο νέος πόνος στο στήθος πρέπει να ελέγχεται πρώτα για καρδιακή αιτία.

Πώς αντιμετωπίζεται η παλινδρόμηση στομάχου;

Η αντιμετώπιση ξεκινά από αλλαγές στις συνήθειες: απώλεια βάρους, όχι φαγητό πριν τον ύπνο, ανύψωση του κεφαλιού του κρεβατιού, διακοπή καπνίσματος και περιορισμός αλκοόλ. Ακολουθούν τα φάρμακα, κυρίως οι αναστολείς αντλίας πρωτονίων. Όταν τα συμπτώματα επιμένουν ή υπάρχει μεγάλη διαφραγματοκήλη, συζητείται η λαπαροσκοπική θολοπλαστική.

Πότε χρειάζεται λαπαροσκοπική αντιμετώπιση της παλινδρόμησης;

Όταν η ΓΟΠ είναι τεκμηριωμένη με εξετάσεις και τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη σωστή αγωγή, όταν ο ασθενής δεν θέλει ή δεν μπορεί να παίρνει φάρμακα δια βίου, όταν υπάρχει μεγάλη διαφραγματοκήλη ή επιπλοκές. Πριν από την επέμβαση γίνονται γαστροσκόπηση, pH-μετρία και μανομετρία, ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να επιλεγεί ο κατάλληλος τύπος θολοπλαστικής.

Τι προσφέρει η ρομποτική χειρουργική στην παλινδρόμηση;

Η ρομποτική χειρουργική δίνει στον χειρουργό τρισδιάστατη μεγεθυμένη εικόνα και αρθρωτά εργαλεία, που διευκολύνουν τους λεπτούς χειρισμούς γύρω από τον οισοφάγο. Στη θολοπλαστική τα αποτελέσματα είναι παρόμοια με της λαπαροσκοπικής τεχνικής. Μπορεί να έχει πλεονέκτημα σε σύνθετες περιπτώσεις, όπως πολύ μεγάλες διαφραγματοκήλες ή επανεπεμβάσεις μετά από προηγούμενη θολοπλαστική.

Μπορεί κανείς να πεθάνει από παλινδρόμηση;

Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση από μόνη της σπάνια απειλεί άμεσα τη ζωή. Οι σοβαρές επιπλοκές, όπως αιμορραγία, στένωση ή οισοφάγος Barrett, προλαμβάνονται με σωστή παρακολούθηση και θεραπεία. Ο σημαντικότερος κίνδυνος στην πράξη είναι να αποδοθεί σε καούρα ένας καρδιακός πόνος. Νέος πόνος στο στήθος ή σημεία συναγερμού χρειάζονται άμεση εκτίμηση.

Πόσες μέρες νοσηλείας χρειάζεται η θολοπλαστική;

Μετά από λαπαροσκοπική θολοπλαστική οι ασθενείς μένουν συνήθως 1 έως 2 ημέρες στο νοσοκομείο. Οι περισσότεροι επιστρέφουν στη δουλειά τους μέσα σε 1 με 2 εβδομάδες. Για ορισμένο διάστημα αποφεύγεται η άρση βαρών και ακολουθείται διατροφή με μαλακές τροφές, που προχωρά σταδιακά σε κανονική σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού.

Τι επηρεάζει το κόστος της επέμβασης για παλινδρόμηση;

Το κόστος εξαρτάται από τον προεγχειρητικό έλεγχο, το μέγεθος της διαφραγματοκήλης, την ανάγκη για πλέγμα, την τεχνική (λαπαροσκοπική ή ρομποτική), τις ημέρες νοσηλείας και την ασφαλιστική κάλυψη. Ο Δρ. Ζησιάδης συνεργάζεται με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς. Ακριβής ενημέρωση δίνεται μετά την κλινική εκτίμηση και τις εξετάσεις.

Αν έχετε καούρες ή αναγωγές που δεν ελέγχονται με τα φάρμακα, μπορείτε να κλείσετε ραντεβού με τον Δρ. Ζησιάδη στο 210 8010606 για να συζητήσετε τις επιλογές σας.

Βιβλιογραφία

• Katz PO, Dunbar KB, Schnoll-Sussman FH, et al. ACG Clinical Guideline for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease. Am J Gastroenterol. 2022;117(1):27-56.
• Slater BJ, Collings A, Dirks R, et al. Multi-society consensus conference and guideline on the treatment of gastroesophageal reflux disease (GERD). Surg Endosc. 2023;37(2):781-806.
• Gyawali CP, Yadlapati R, Fass R, et al. Updates to the modern diagnosis of GERD: Lyon consensus 2.0. Gut. 2024;73(2):361-371.