Λαπαροσκοπική κολεκτομή: αφαίρεση εντέρου

Η κολεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση τμήματος ή ολόκληρου του παχέος εντέρου. Ανήκει στις μείζονες επεμβάσεις της γενικής χειρουργικής, γιατί αφορά ένα όργανο με πλούσια αιμάτωση, βακτηριακό περιεχόμενο και στενή γειτνίαση με ουρητήρες, αγγεία και άλλα όργανα. Γίνεται για καρκίνο, μεγάλους πολύποδες, εκκολπωματίτιδα, φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου, αποφράξεις και αιμορραγίες.

Η λαπαροσκοπική κολεκτομή επιτρέπει να γίνει η ίδια επέμβαση μέσα από μικρές τομές, με κάμερα και ειδικά εργαλεία. Το τμήμα του εντέρου κινητοποιείται με ακρίβεια και μεγεθυμένη εικόνα, ενώ το κοιλιακό τοίχωμα τραυματίζεται πολύ λιγότερο. Για τους περισσότερους ασθενείς αυτό μεταφράζεται σε λιγότερο πόνο, συντομότερη νοσηλεία και ταχύτερη επιστροφή στην καθημερινότητα, χωρίς συμβιβασμούς στην ασφάλεια της θεραπείας.

Σε αυτή τη σελίδα εξηγούμε τι είναι το κόλον, πότε χρειάζεται κολεκτομή, ποια είδη υπάρχουν (δεξιά, αριστερή, σιγμοειδεκτομή, υφολική, ολική), πώς γίνεται λαπαροσκοπικά, ποιοι είναι οι κίνδυνοι και πώς κυλά η ανάρρωση, μαζί με πρακτικές οδηγίες για τη διατροφή.

Τι είναι το κόλον;

Κόλον ονομάζεται το τμήμα του παχέος εντέρου από το τυφλό μέχρι το σημείο όπου αρχίζει το ορθό (απευθυσμένο). Έχει μήκος περίπου 1,5 μέτρο και διαγράφει ένα «πλαίσιο» γύρω από το λεπτό έντερο.

Ο ρόλος του κόλου σχετίζεται με το τελικό στάδιο της πέψης. Μαζί με το ορθό, απορροφά νερό και ηλεκτρολύτες από το περιεχόμενο του εντέρου, διαμορφώνει τα κόπρανα και τα συγκρατεί μέχρι να αποβληθούν. Φιλοξενεί επίσης το εντερικό μικροβίωμα, δισεκατομμύρια βακτήρια που ζυμώνουν φυτικές ίνες και παράγουν ουσίες χρήσιμες για το τοίχωμα του εντέρου.

Τα τμήματα του κόλου είναι:

• τυφλό, στο κάτω δεξί μέρος της κοιλιάς, όπου εκβάλλει το λεπτό έντερο και βρίσκεται η σκωληκοειδής απόφυση
• ανιόν κόλον, που ανεβαίνει στη δεξιά πλευρά μέχρι την ηπατική καμπή
• εγκάρσιο κόλον, που διασχίζει την κοιλιά μέχρι τη σπληνική καμπή
• κατιόν κόλον, στην αριστερή πλευρά
• σιγμοειδές κόλον, που καταλήγει στο ορθό

Το ότι μπορούμε να ζήσουμε χωρίς μέρος ή και ολόκληρο το κόλον οφείλεται στο ότι η απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών γίνεται κυρίως στο λεπτό έντερο. Η απώλεια του κόλου επηρεάζει κυρίως τη συχνότητα και τη σύσταση των κενώσεων. Για μια πιο γενική εικόνα, δείτε τις παθήσεις του λεπτού και του παχέος εντέρου.

Σε ποιες περιπτώσεις είναι απαραίτητη η κολεκτομή;

Η κολεκτομή γίνεται είτε θεραπευτικά, για να αντιμετωπιστεί μια υπάρχουσα πάθηση, είτε προληπτικά, σε ανθρώπους με πολύ υψηλό κληρονομικό κίνδυνο καρκίνου. Οι κυριότερες ενδείξεις είναι:

• Καρκίνος παχέος εντέρου. Η συχνότερη ένδειξη. Η κολεκτομή με αφαίρεση των λεμφαδένων της περιοχής είναι η βασική θεραπεία για τον εντοπισμένο καρκίνο του κόλου. Δείτε αναλυτικά τον καρκίνο του παχέος εντέρου, τα συμπτώματα και τα στάδιά του.
• Πολύποδες. Οι περισσότεροι πολύποδες αφαιρούνται κατά την κολονοσκόπηση. Χειρουργική αφαίρεση χρειάζεται όταν ο πολύποδας είναι πολύ μεγάλος ή επίπεδος και δεν αφαιρείται με ασφάλεια ενδοσκοπικά, όταν η ιστολογική δείχνει διηθητικό καρκίνο με χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου ή όταν υπάρχουν πάρα πολλοί πολύποδες.
• Εκκολπωματίτιδα, όταν υπάρχουν επιπλοκές (απόστημα, συρίγγιο, στένωση, διάτρηση) ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια που επηρεάζουν σοβαρά την ποιότητα ζωής.
• Νόσος του Crohn, σε στενώσεις, συρίγγια ή αποστήματα που δεν ελέγχονται με φάρμακα.
• Ελκώδης κολίτιδα, σε βαριά νόσο που δεν ανταποκρίνεται στη φαρμακευτική αγωγή, σε δυσπλασία ή καρκίνο, ή σε επείγουσες επιπλοκές όπως το τοξικό μεγάκολο.
• Σύνδρομο Lynch και οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση (FAP). Σε επιλεγμένους ασθενείς η κολεκτομή γίνεται προληπτικά ή, όταν εμφανιστεί καρκίνος, μπορεί να είναι πιο εκτεταμένη από τη συνηθισμένη, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος νέου όγκου.
• Ειλεός και απόφραξη παχέος εντέρου, για παράδειγμα από όγκο, στένωση ή συστροφή σιγμοειδούς ή τυφλού.
• Διάτρηση εντέρου, από εκκολπωματίτιδα, όγκο, τραύμα ή ιατρογενή αιτία.
• Αιμορραγία που δεν ελέγχεται με ενδοσκοπικές ή επεμβατικές ακτινολογικές μεθόδους.
• Ισχαιμική κολίτιδα με νέκρωση του τοιχώματος.

Είδη κολεκτομών

Ανά περιοχή του παχέος εντέρου

• Δεξιό κόλον και τυφλό: δεξιά κολεκτομή. Αφαιρούνται το τυφλό, το ανιόν, η ηπατική καμπή και μέρος του εγκαρσίου μαζί με τον τελικό ειλεό. Δείτε αναλυτικά τη λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή.
• Εγκάρσιο κόλον: εγκαρσιεκτομή ή, συχνότερα, διευρυμένη δεξιά ή αριστερή κολεκτομή, ανάλογα με τη θέση της βλάβης.
• Κατιόν κόλον: αριστερή κολεκτομή. Αφαιρείται το κατιόν κόλον, συχνά μαζί με τη σπληνική καμπή.
• Σιγμοειδές κόλον: σιγμοειδεκτομή. Η συχνότερη επέμβαση για εκκολπωματίτιδα και για όγκους του σιγμοειδούς. Περισσότερα στη σελίδα για τη λαπαροσκοπική σιγμοειδεκτομή.

Ανάλογα με την έκταση της αφαίρεσης

• Μερική (τμηματική) κολεκτομή: αφαίρεση τμήματος του παχέος εντέρου. Είναι η πιο συνηθισμένη μορφή.
• Ημικολεκτομή: αφαίρεση του δεξιού ή του αριστερού μισού του παχέος εντέρου.
• Υφολική κολεκτομή: αφαίρεση ολόκληρου του κόλου εκτός από το ορθό.
• Ολική κολεκτομή: αφαίρεση ολόκληρου του κόλου.
• Πρωκτοκολεκτομή: αφαίρεση του κόλου και του ορθού, με ή χωρίς τον πρωκτό.

Υφολική κολεκτομή: πότε χρειάζεται

Στην υφολική κολεκτομή αφαιρείται το μεγαλύτερο μέρος του παχέος εντέρου, από το τυφλό έως το σιγμοειδές, και διατηρείται το ορθό. Η συνέχεια του πεπτικού σωλήνα αποκαθίσταται συνήθως με ένωση του τελικού ειλεού με το ορθό (ειλεοορθική αναστόμωση). Σε ορισμένες περιπτώσεις, ειδικά σε επείγουσα χειρουργική, το λεπτό έντερο βγαίνει προσωρινά στο δέρμα ως ειλεοστομία και η επανασύνδεση γίνεται σε δεύτερο χρόνο.

Η υφολική κολεκτομή εφαρμόζεται κυρίως σε:

• σύγχρονους καρκίνους σε διαφορετικά σημεία του κόλου
• σύνδρομο Lynch με καρκίνο του κόλου, όπου μπορεί να προτιμηθεί για να μειωθεί ο κίνδυνος μελλοντικού όγκου στο υπόλοιπο έντερο
• οικογενή αδενωματώδη πολυποδίαση με λίγους πολύποδες στο ορθό
• ελκώδη κολίτιδα σε επείγουσα φάση, ως πρώτο στάδιο
• σοβαρή χρόνια δυσκοιλιότητα με πολύ αργή διέλευση, σε προσεκτικά επιλεγμένους ασθενείς μετά από πλήρη έλεγχο
• αποφρακτικό καρκίνο του αριστερού κόλου με σοβαρή διάταση και βλάβη του δεξιού κόλου

Μετά από υφολική κολεκτομή οι κενώσεις γίνονται πιο συχνές και πιο μαλακές, συνήθως αρκετές την ημέρα στην αρχή. Με τον χρόνο ο αριθμός μειώνεται και πολλοί ασθενείς έχουν πολύ καλή ποιότητα ζωής. Φάρμακα που επιβραδύνουν τη διέλευση και διατροφικές προσαρμογές βοηθούν στη μεταβατική περίοδο.

Ολική αφαίρεση παχέος εντέρου

Η ολική αφαίρεση του παχέος εντέρου μαζί με το ορθό (ολική πρωκτοκολεκτομή) γίνεται κυρίως σε ελκώδη κολίτιδα και σε οικογενή πολυποδίαση με πολλούς πολύποδες στο ορθό. Μετά την αφαίρεση υπάρχουν δύο βασικές επιλογές:

• Ειλεοθηλακοπρωκτική αναστόμωση (J-pouch): από το τελικό λεπτό έντερο κατασκευάζεται μια «δεξαμενή» που ενώνεται με τον πρωκτό. Έτσι διατηρείται η φυσιολογική οδός κένωσης.
• Μόνιμη ειλεοστομία, όταν η κατασκευή θυλάκου δεν είναι κατάλληλη για τον ασθενή.

Είναι επεμβάσεις υψηλής εξειδίκευσης, που συζητούνται λεπτομερώς πριν από κάθε απόφαση.

Λαπαροσκοπική κολεκτομή

Η λαπαροσκοπική κολεκτομή είναι σήμερα η προτιμώμενη προσέγγιση για τις περισσότερες προγραμματισμένες κολεκτομές και μπορεί να εφαρμοστεί σε όλους τους τύπους, από την τμηματική έως την ολική. Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία, μέσα από 3 έως 5 μικρές τομές, από τις οποίες εισάγονται μικροκάμερα και ειδικά λαπαροσκοπικά εργαλεία. Μία από τις τομές διευρύνεται λίγο στο τέλος, ώστε να αφαιρεθεί το τμήμα του εντέρου.

Τα βασικά βήματα

1. Διάταση της κοιλιάς με διοξείδιο του άνθρακα, για να δημιουργηθεί χώρος εργασίας.
2. Διερεύνηση όλης της κοιλιάς, κάτι που σε περίπτωση καρκίνου βοηθά τη σταδιοποίηση.
3. Απολίνωση των αγγείων που τροφοδοτούν το τμήμα που θα αφαιρεθεί. Στον καρκίνο γίνεται κοντά στην έκφυση των αγγείων, ώστε να αφαιρεθούν οι λεμφαδένες.
4. Κινητοποίηση του εντέρου, με προστασία ουρητήρων, νεύρων και γειτονικών οργάνων.
5. Διατομή και αφαίρεση του πάσχοντος τμήματος, μέσα σε προστατευτικό σάκο ή με προστατευτικό τραύματος.
6. Αναστόμωση, δηλαδή ένωση των δύο άκρων με ειδικά εργαλεία συρραφής ή με ραφή.
7. Έλεγχος για αιμορραγία και για την αιμάτωση της ένωσης.

Η διάρκεια ποικίλλει από περίπου δύο έως τέσσερις ώρες ή περισσότερο, ανάλογα με το είδος της κολεκτομής και την ανατομία.

Σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται ρομποτικό σύστημα, που προσφέρει τρισδιάστατη εικόνα και αρθρωτά εργαλεία, ιδιαίτερα χρήσιμα στη βαθιά πύελο. Περισσότερα στη σελίδα για τη ρομποτική χειρουργική da Vinci.

Πότε προτιμάται η ανοιχτή επέμβαση

Η λαπαροσκόπηση δεν ταιριάζει σε κάθε ασθενή ή κάθε κατάσταση. Ο χειρουργός μπορεί να προτείνει ανοιχτή επέμβαση ή να μετατρέψει την επέμβαση σε ανοιχτή κατά τη διάρκειά της όταν:

• υπάρχουν εκτεταμένες συμφύσεις από πολλές προηγούμενες επεμβάσεις
• ο όγκος είναι πολύ μεγάλος ή διηθεί γειτονικά όργανα
• το έντερο είναι πολύ διατεταμένο, όπως σε απόφραξη, και δεν υπάρχει χώρος εργασίας
• δεν επιτυγχάνεται καθαρή εικόνα των οργάνων
• υπάρχει ενεργός αιμορραγία που δεν ελέγχεται με ασφάλεια
• ο ασθενής είναι αιμοδυναμικά ασταθής, π.χ. σε σηπτική καταπληξία
• σοβαρή καρδιακή ή πνευμονική νόσος κάνει την παρατεταμένη διάταση της κοιλιάς με CO₂ επικίνδυνη

Η παχυσαρκία και η λήψη αντιπηκτικών δεν αποκλείουν από μόνες τους τη λαπαροσκόπηση. Οι παχύσαρκοι ασθενείς συχνά ωφελούνται ιδιαίτερα από τις μικρές τομές, ενώ τα αντιπηκτικά διακόπτονται ή ρυθμίζονται πριν από κάθε επέμβαση, ανοιχτή ή λαπαροσκοπική. Η απόφαση είναι πάντα εξατομικευμένη.

Πλεονεκτήματα λαπαροσκοπικής κολεκτομής

Σε σύγκριση με την ανοιχτή επέμβαση, όπως έχει τεκμηριωθεί σε μεγάλες τυχαιοποιημένες μελέτες:

• μικρότερος χρόνος νοσηλείας
• συντομότερη ανάρρωση και ταχύτερη επάνοδος της λειτουργίας του εντέρου
• λιγότερες επιπλοκές του τραύματος
• λιγότερος μετεγχειρητικός πόνος
• ταχύτερη επιστροφή στην εργασία και στις καθημερινές δραστηριότητες
• κινητοποίηση από την πρώτη μετεγχειρητική ημέρα
• καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα
• μικρότερο τραύμα και λιγότερες συμφύσεις
• συνήθως μικρότερη απώλεια αίματος
• μικρότερος κίνδυνος μετεγχειρητικής κήλης

Στον καρκίνο του κόλου, η λαπαροσκοπική κολεκτομή έχει αποδειχθεί ογκολογικά ισοδύναμη με την ανοιχτή όσον αφορά την επιβίωση και την υποτροπή, όταν γίνεται από έμπειρο χειρουργό.

Λαπαροσκοπική αφαίρεση πολύποδα εντέρου

Πολλοί αναζητούν πληροφορίες για τη «λαπαροσκοπική αφαίρεση πολύποδα». Στην πράξη, η συντριπτική πλειονότητα των πολυπόδων αφαιρείται με κολονοσκόπηση, χωρίς καμία τομή, συνήθως στην ίδια εξέταση που τους εντοπίζει. Ακόμα και μεγάλοι πολύποδες μπορούν συχνά να αφαιρεθούν με εξειδικευμένες ενδοσκοπικές τεχνικές (ενδοσκοπική βλεννογονεκτομή, υποβλεννογόνια διαχωρισμός).

Λαπαροσκοπική επέμβαση χρειάζεται όταν:

• ο πολύποδας δεν μπορεί να αφαιρεθεί με ασφάλεια ενδοσκοπικά λόγω μεγέθους, θέσης ή μορφολογίας
• η ιστολογική εξέταση ενός πολύποδα που αφαιρέθηκε δείχνει καρκίνο με κακά προγνωστικά χαρακτηριστικά ή θετικά όρια
• υπάρχει ισχυρή υποψία καρκίνου στη βλάβη

Σε αυτές τις περιπτώσεις γίνεται τμηματική κολεκτομή με αφαίρεση των λεμφαδένων, όχι απλή αφαίρεση του πολύποδα, ώστε η θεραπεία να είναι ογκολογικά σωστή. Σε επιλεγμένες καλοήθεις βλάβες μπορεί να χρησιμοποιηθεί συνδυασμός λαπαροσκόπησης και ενδοσκόπησης. Περισσότερα για το θέμα στη σελίδα για τους πολύποδες του παχέος εντέρου.

Κίνδυνοι και επιπλοκές της κολεκτομής

Όπως κάθε μείζων επέμβαση, η κολεκτομή έχει κινδύνους, ορισμένους σοβαρούς. Ο κίνδυνος εξαρτάται από τη γενική υγεία του ασθενούς, τη διατροφική κατάσταση, το κάπνισμα, το αν η επέμβαση είναι προγραμματισμένη ή επείγουσα, και από τον τύπο της κολεκτομής. Οι επεμβάσεις στο αριστερό κόλον και στο ορθό έχουν γενικά υψηλότερο κίνδυνο διαφυγής από τις δεξιές κολεκτομές.

Οι πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν:

• παραλυτικό ειλεό, δηλαδή καθυστέρηση στην επάνοδο της λειτουργίας του εντέρου, με φούσκωμα και εμέτους
• λοίμωξη του τραύματος, του ουροποιητικού ή του αναπνευστικού
• ενδοκοιλιακή φλεγμονή ή απόστημα
• διαφυγή (ρήξη) της αναστόμωσης, η πιο σοβαρή ειδική επιπλοκή, που μπορεί να απαιτήσει παροχέτευση ή επανεπέμβαση
• δημιουργία συριγγίων
• αιμορραγία
• φλεβοθρόμβωση (θρόμβοι στα πόδια) και πνευμονική εμβολή
• τραυματισμό γειτονικών οργάνων, όπως ουρητήρα, ουροδόχου κύστης, σπλήνα ή λεπτού εντέρου
• σεξουαλικές διαταραχές και διαταραχές ούρησης, κυρίως μετά από επεμβάσεις στη βαθιά πύελο και στο ορθό, όπου περνούν τα νεύρα της περιοχής
• μετεγχειρητική κήλη και συμφυτικό ειλεό αργότερα

Η πρόληψη στηρίζεται στη σωστή προετοιμασία, στην αντιβιοτική και αντιθρομβωτική προφύλαξη, στην προσεκτική τεχνική και στην έγκαιρη κινητοποίηση.

Προεγχειρητικός έλεγχος

Η προετοιμασία για το χειρουργείο περιλαμβάνει, ανάλογα με την πάθηση:

• αιματολογικές εξετάσεις: γενική αίματος, βιοχημικές, πηκτικότητα, ομάδα αίματος, και CEA όταν υπάρχει καρκίνος
• κολονοσκόπηση με βιοψία και, όπου χρειάζεται, σήμανση της βλάβης με μελάνη
• αξονική τομογραφία θώρακος και κοιλίας, για σταδιοποίηση ή για εκτίμηση επιπλοκών
• μαγνητική τομογραφία, κυρίως για όγκους του ορθού ή για βλάβες του ήπατος
• ακτινογραφία θώρακος
• ηλεκτροκαρδιογράφημα και καρδιολογική εκτίμηση όπου χρειάζεται
• αναισθησιολογική εκτίμηση

Πέρα από τις εξετάσεις, ο χειρουργός θα σας ενημερώσει για τα υπόλοιπα βήματα. Ανάλογα με το είδος της επέμβασης και το πρωτόκολλο, μπορεί να χρειαστεί καθαρκτικό για να αδειάσουν το κόλον και το ορθό, ενώ σε πολλές περιπτώσεις χορηγούνται και αντιβιοτικά από το στόμα την προηγούμενη ημέρα. Χρήσιμα είναι επίσης η διακοπή του καπνίσματος, η διόρθωση της αναιμίας, ο έλεγχος του σακχάρου και το καθημερινό περπάτημα τις εβδομάδες πριν από την επέμβαση.

Νοσηλεία και ανάρρωση

Με τα πρωτόκολλα ταχείας ανάρρωσης (ERAS), οι ασθενείς σηκώνονται από το κρεβάτι την ίδια ή την επόμενη ημέρα και ξεκινούν υγρά νωρίς. Η νοσηλεία μετά από λαπαροσκοπική τμηματική κολεκτομή διαρκεί συνήθως τρεις έως έξι ημέρες. Σε πιο εκτεταμένες επεμβάσεις, σε επείγουσες καταστάσεις ή όταν δημιουργείται στομία, μπορεί να είναι μεγαλύτερη.

Στο σπίτι:

• περπατάτε καθημερινά, αυξάνοντας σταδιακά τη δραστηριότητα
• αποφεύγετε την άρση βαρών για τέσσερις έως έξι εβδομάδες
• επιστρέφετε σε γραφειακή εργασία συνήθως μέσα σε δύο έως τέσσερις εβδομάδες
• οδηγείτε όταν μπορείτε να φρενάρετε απότομα χωρίς πόνο και δεν παίρνετε φάρμακα που προκαλούν υπνηλία
• ακολουθείτε την αντιθρομβωτική αγωγή όσο διάστημα σας έχει οριστεί

Η πλήρης ανάκτηση των δυνάμεων χρειάζεται συνήθως έξι έως οκτώ εβδομάδες. Αν έχει δημιουργηθεί στομία, θα έχετε εκπαίδευση από νοσηλευτή στομίας πριν από το εξιτήριο.

Διατροφή μετά την επέμβαση

Η διατροφή είναι ένα από τα θέματα που απασχολούν περισσότερο μετά την κολεκτομή. Τις πρώτες δύο εβδομάδες συνήθως συστήνονται:

• μικρά και συχνά γεύματα, πέντε με έξι την ημέρα, αντί για τρία μεγάλα
• λίγες φυτικές ίνες στην αρχή: λευκό ψωμί, ρύζι, ζυμαρικά, πατάτα χωρίς φλούδα, καλά μαγειρεμένα λαχανικά χωρίς φλούδες και σπόρους
• καλή πρόσληψη πρωτεΐνης για την επούλωση: αυγά, κοτόπουλο, ψάρι, γιαούρτι
• επαρκή υγρά, ειδικά αν οι κενώσεις είναι συχνές ή υδαρείς
• καλό μάσημα και αργό φαγητό
• περιορισμό των πολύ λιπαρών, των τηγανητών, των ανθρακούχων ποτών και του αλκοόλ

Η μειωμένη ποσότητα φυτικών ινών μπορεί να χρειαστεί για το ίδιο ή μεγαλύτερο διάστημα, ανάλογα με την επέμβαση και την ανοχή σας. Στη συνέχεια οι ίνες επανέρχονται σταδιακά, μία νέα τροφή κάθε φορά, ώστε να καταλάβετε τι ανέχεστε. Οι περισσότεροι ασθενείς μετά από τμηματική κολεκτομή επιστρέφουν σε κανονική, ισορροπημένη διατροφή μέσα σε λίγες εβδομάδες. Μετά από υφολική ή ολική κολεκτομή, ή αν έχετε ειλεοστομία, οι διατροφικές οδηγίες είναι πιο εξειδικευμένες και καλό είναι να τις συζητήσετε και με διαιτολόγο.

Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του χειρουργού σας, γιατί προσαρμόζονται στο είδος της επέμβασης και στη δική σας πορεία.

Τι επηρεάζει το κόστος

Το κόστος μιας κολεκτομής ή μιας αφαίρεσης πολύποδα εντέρου δεν είναι ενιαίο. Εξαρτάται από:

• το είδος της επέμβασης: ενδοσκοπική αφαίρεση πολύποδα, τμηματική κολεκτομή, υφολική ή ολική κολεκτομή
• την τεχνική: λαπαροσκοπική, ρομποτική ή ανοιχτή
• τα αναλώσιμα: εργαλεία συρραφής, ενεργειακές συσκευές, ειδικά υλικά
• τη διάρκεια νοσηλείας και το αν χρειαστεί μονάδα αυξημένης φροντίδας
• την ιστολογική εξέταση και τις προεγχειρητικές εξετάσεις
• το νοσοκομείο και τη θέση νοσηλείας
• την ασφαλιστική κάλυψη: δημόσια ασφάλιση, ιδιωτικό ασφαλιστήριο ή συνδυασμός

Ο Δρ. Ζησιάδης συνεργάζεται με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς. Στο ραντεβού μπορείτε να ενημερωθείτε αναλυτικά για τη δική σας περίπτωση.

Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Μετά από κολεκτομή, επικοινωνήστε αμέσως με τον χειρουργό σας ή πηγαίνετε στα επείγοντα αν εμφανίσετε:

• πυρετό πάνω από 38°C ή ρίγη
• κοιλιακό πόνο που αυξάνεται αντί να υποχωρεί
• επίμονους εμέτους ή αδυναμία λήψης υγρών
• φούσκωμα με διακοπή αερίων και κενώσεων
• ερυθρότητα, πύον ή έντονη εκκροή από τις τομές
• σημαντική ποσότητα αίματος στις κενώσεις
• πολύ υδαρείς, πολύ συχνές κενώσεις με ζάλη ή λίγα ούρα, σημάδια αφυδάτωσης
• πόνο ή πρήξιμο στη γάμπα, δύσπνοια ή πόνο στο στήθος

Κολεκτομή: ενημέρωση με βάση το τμήμα και την πάθηση

Κάθε κολεκτομή διαφέρει ανάλογα με το τμήμα του εντέρου και την πάθηση. Η δεξιά κολεκτομή και η σιγμοειδεκτομή έχουν ξεχωριστές παρουσιάσεις, ενώ για τις επεμβάσεις του ορθού υπάρχει η σελίδα για την κοιλιοπερινεϊκή εκτομή του ορθού. Στην προεγχειρητική συζήτηση ζητήστε να διευκρινιστούν ο στόχος της επέμβασης, οι εναλλακτικές, η πιθανότητα στομίας και τα πρακτικά ζητήματα της νοσηλείας και της φροντίδας στο σπίτι.

Ο Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης, Γενικός Χειρουργός (MD, MSc, PhDc, FACS), είναι Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής & Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών – Ψυχικού, με εκπαίδευση στη λαπαροσκοπική χειρουργική και την πρωκτολογία στο IRCAD του Στρασβούργου και πιστοποίηση στη ρομποτική χειρουργική. Είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Κολοπρωκτολογίας και της ESCP. Δέχεται στα ιατρεία σε Ψυχικό, Κηφισιά, Ίλιον και Άγιο Δημήτριο. Για ραντεβού καλέστε στο 210 8010606 ή χρησιμοποιήστε τη φόρμα επικοινωνίας για ραντεβού.

Κολεκτομή: ενημέρωση με βάση το τμήμα και την πάθηση

Η δεξιά κολεκτομή και η σιγμοειδεκτομή έχουν ξεχωριστές παρουσιάσεις. Για το διαγνωστικό πλαίσιο μπορείτε να διαβάσετε τις παθήσεις του εντέρου. Στην προεγχειρητική συζήτηση ζητήστε να διευκρινιστούν ο στόχος της επέμβασης, οι εναλλακτικές και τα πρακτικά ζητήματα της νοσηλείας και της μετέπειτα φροντίδας.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι η κολεκτομή;

Κολεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση τμήματος ή ολόκληρου του παχέος εντέρου. Μετά την αφαίρεση, τα άκρα που απομένουν ενώνονται ξανά, ώστε να αποκατασταθεί η συνέχεια του εντέρου, ή σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργείται στομία. Γίνεται κυρίως για καρκίνο, μεγάλους πολύποδες, εκκολπωματίτιδα, φλεγμονώδεις νόσους, απόφραξη ή αιμορραγία. Σήμερα οι περισσότερες προγραμματισμένες κολεκτομές γίνονται λαπαροσκοπικά.

Τι είναι η υφολική κολεκτομή;

Υφολική κολεκτομή είναι η αφαίρεση σχεδόν ολόκληρου του κόλου με διατήρηση του ορθού. Το λεπτό έντερο ενώνεται συνήθως με το ορθό ή, σε επείγουσες καταστάσεις, βγαίνει προσωρινά ως ειλεοστομία. Χρησιμοποιείται σε πολλαπλούς όγκους, σε σύνδρομο Lynch, σε οικογενή πολυποδίαση με λίγους πολύποδες στο ορθό, σε βαριά ελκώδη κολίτιδα και σε επιλεγμένους ασθενείς με σοβαρή δυσκοιλιότητα.

Μπορεί κανείς να ζήσει χωρίς παχύ έντερο;

Ναι. Η απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών γίνεται κυρίως στο λεπτό έντερο, οπότε μετά από ολική αφαίρεση του παχέος εντέρου η διατροφή και η υγεία μπορούν να διατηρηθούν. Η βασική αλλαγή αφορά τις κενώσεις, που γίνονται πιο συχνές και πιο μαλακές, ή την ανάγκη για στομία. Με τον χρόνο, κατάλληλη διατροφή και, όπου χρειάζεται, φάρμακα, οι περισσότεροι ασθενείς έχουν καλή ποιότητα ζωής.

Κάθε πολύποδας εντέρου χρειάζεται χειρουργείο;

Όχι. Οι περισσότεροι πολύποδες αφαιρούνται με κολονοσκόπηση, χωρίς τομές. Χειρουργική επέμβαση, συνήθως λαπαροσκοπική κολεκτομή, χρειάζεται όταν ο πολύποδας δεν μπορεί να αφαιρεθεί με ασφάλεια ενδοσκοπικά ή όταν η ιστολογική εξέταση δείχνει καρκίνο με χαρακτηριστικά υψηλού κινδύνου. Τότε αφαιρείται το τμήμα του εντέρου μαζί με τους λεμφαδένες της περιοχής.

Πόσο κοστίζει η αφαίρεση πολύποδα εντέρου ή μια κολεκτομή;

Δεν υπάρχει ενιαίο ποσό. Το κόστος εξαρτάται από το αν η αφαίρεση γίνεται ενδοσκοπικά ή χειρουργικά, από το είδος της κολεκτομής, την τεχνική (λαπαροσκοπική ή ρομποτική), τα αναλώσιμα, τη διάρκεια νοσηλείας, το νοσοκομείο και την ασφαλιστική σας κάλυψη. Ο Δρ. Ζησιάδης συνεργάζεται με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς και ενημερώνει αναλυτικά για κάθε περίπτωση.

Πόσες ημέρες νοσηλεία χρειάζεται μετά από λαπαροσκοπική κολεκτομή;

Μετά από προγραμματισμένη λαπαροσκοπική τμηματική κολεκτομή, με πρωτόκολλο ταχείας ανάρρωσης, η νοσηλεία διαρκεί συνήθως τρεις έως έξι ημέρες. Η διάρκεια μπορεί να αυξηθεί σε εκτεταμένες επεμβάσεις, σε επείγουσες καταστάσεις, όταν δημιουργείται στομία ή αν εμφανιστεί κάποια επιπλοκή. Το εξιτήριο δίνεται όταν τρώτε, το έντερο λειτουργεί και ο πόνος ελέγχεται με χάπια.

Θα χρειαστώ στομία;

Οι περισσότερες προγραμματισμένες κολεκτομές ολοκληρώνονται με ένωση του εντέρου, χωρίς στομία. Στομία μπορεί να χρειαστεί σε επείγουσες επεμβάσεις με περιτονίτιδα ή απόφραξη, σε χαμηλές αναστομώσεις του ορθού για προστασία της ένωσης ή μετά από ολική πρωκτοκολεκτομή. Συχνά είναι προσωρινή και κλείνει με μια μικρότερη επέμβαση μετά από μερικούς μήνες.

Τι να τρώω μετά την κολεκτομή;

Τις πρώτες εβδομάδες προτιμήστε μικρά, συχνά γεύματα με λίγες φυτικές ίνες, καλά μαγειρεμένα λαχανικά, άπαχη πρωτεΐνη και άφθονα υγρά. Αποφύγετε τα πολύ λιπαρά, τα τηγανητά, τα ανθρακούχα και το αλκοόλ. Στη συνέχεια επαναφέρετε σταδιακά τις φυτικές ίνες, μία τροφή κάθε φορά. Οι περισσότεροι επιστρέφουν σε κανονική διατροφή μέσα σε λίγες εβδομάδες.

Βιβλιογραφία

• Vogel JD, Felder SI, Bhama AR, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Colon Cancer. Dis Colon Rectum. 2022;65(2):148-177.
• Argilés G, Tabernero J, Labianca R, et al. Localised colon cancer: ESMO Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2020;31(10):1291-1305.
• Gustafsson UO, Scott MJ, Hubner M, et al. Guidelines for Perioperative Care in Elective Colorectal Surgery: Enhanced Recovery After Surgery (ERAS) Society Recommendations: 2018. World J Surg. 2019;43(3):659-695.
• Hall J, Hardiman K, Lee S, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Treatment of Left-Sided Colonic Diverticulitis. Dis Colon Rectum. 2020;63(6):728-747.
• Colon Cancer Laparoscopic or Open Resection Study Group. Survival after laparoscopic surgery versus open surgery for colon cancer: long-term outcome of a randomised clinical trial. Lancet Oncol. 2009;10(1):44-52.