Πιστοποίηση ΠΡΩΚΤΟΛΟΓΙΑΣ από το Γαλλικό Πανεπιστήμιο Ιατρικής του Στρασβούργου

Αιμορροΐδες: συμπτώματα, αιτίες και θεραπεία

Οι αιμορροΐδες είναι από τις πιο συχνές παθήσεις του πρωκτού και ταλαιπωρούν εξίσου άνδρες και γυναίκες. Αίμα στο χαρτί υγείας, φαγούρα, ένα «σβόλος» που βγαίνει στην τουαλέτα ή ένας ξαφνικός, έντονος πόνος: αυτά είναι τα σημάδια που φέρνουν τους περισσότερους ανθρώπους στο ιατρείο. Συνήθως με καθυστέρηση, γιατί η ντροπή κάνει πολλούς να δοκιμάζουν αλοιφές για μήνες ή και χρόνια.

Τα καλά νέα είναι ότι οι αιμορροΐδες σπάνια είναι επικίνδυνες και σχεδόν πάντα αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά. Οι ήπιες μορφές βελτιώνονται με απλές αλλαγές στη διατροφή και τις συνήθειες. Οι πιο προχωρημένες έχουν σήμερα πολλές θεραπευτικές επιλογές, από επεμβάσεις στο ιατρείο μέχρι laser και χειρουργική αφαίρεση.

Παρακάτω θα βρείτε τι ακριβώς είναι οι αιμορροΐδες, ποια είναι τα αίτια και τα συμπτώματα, πώς ξεχωρίζουν οι εξωτερικές από τις εσωτερικές, πόσες μέρες κρατάει συνήθως μια έξαρση, πώς φεύγουν οι εξωτερικές αιμορροΐδες, τι να τρώτε, ποιες θεραπείες υπάρχουν και πότε πρέπει να δείτε γιατρό χωρίς καθυστέρηση.

Τι είναι οι αιμορροΐδες

Όλοι οι άνθρωποι έχουμε αιμορροΐδες. Πρόκειται για φυσιολογικά «μαξιλαράκια» αγγειακού ιστού, με φλέβες, μικρές αρτηρίες και συνδετικό ιστό, που βρίσκονται στον πρωκτικό σωλήνα. Γεννιόμαστε με αυτές και έχουν δύο χρήσιμες λειτουργίες:

• βοηθούν στο σωστό, στεγανό κλείσιμο του πρωκτού, συμπληρώνοντας τη λειτουργία των σφιγκτήρων,
• προστατεύουν τον βλεννογόνο του εντέρου από τραυματισμούς κατά τη διέλευση σκληρών κοπράνων ή σε διάρροια.

Όταν λέμε στην καθημερινή γλώσσα ότι κάποιος «έχει αιμορροΐδες», εννοούμε την αιμορροϊδοπάθεια: τα μαξιλαράκια αυτά διογκώνονται, χαλαρώνει ο συνδετικός ιστός που τα στηρίζει, γλιστρούν προς τα κάτω και αρχίζουν να αιμορραγούν, να προβάλλουν ή να πονούν. Βασικός μηχανισμός είναι η αυξημένη πίεση και η φλεβική στάση στην περιοχή, κυρίως από το σφίξιμο στην τουαλέτα (τεινεσμός).

Πόσο συχνές είναι οι αιμορροΐδες

Η αιμορροϊδοπάθεια είναι μία από τις συχνότερες παθήσεις στις δυτικές κοινωνίες. Υπολογίζεται ότι περίπου ένας στους δύο ανθρώπους θα εμφανίσει συμπτώματα από αιμορροΐδες σε κάποια φάση της ζωής του. Η συχνότητα αυξάνεται με την ηλικία, με μεγαλύτερη επίπτωση περίπου μεταξύ 45 και 65 ετών, καθώς ο συνδετικός ιστός που στηρίζει τις αιμορροΐδες αποδυναμώνεται με τα χρόνια. Μόνο ένα μικρό ποσοστό, της τάξης του 10 έως 20%, θα χρειαστεί τελικά κάποια χειρουργική αντιμετώπιση.

Είδη αιμορροΐδων: εξωτερικές και εσωτερικές

Οι αιμορροΐδες χωρίζονται σε δύο μεγάλες κατηγορίες, ανάλογα με το σημείο όπου βρίσκονται σε σχέση με την οδοντωτή γραμμή, ένα ανατομικό όριο μέσα στον πρωκτικό σωλήνα.

Εξωτερικές αιμορροΐδες

Οι εξωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται κάτω από την οδοντωτή γραμμή, κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό. Φαίνονται και ψηλαφώνται ως μικρά, μαλακά εξογκώματα, συχνά στο χρώμα του δέρματος ή ελαφρώς μελανά. Επειδή η περιοχή έχει πλούσια νεύρωση, όταν ερεθιστούν, πρηστούν ή θρομβωθούν, πονούν έντονα. Συνήθως δεν αιμορραγούν, εκτός αν ο θρόμβος «σπάσει» το δέρμα.

Η πιο χαρακτηριστική οξεία κατάσταση είναι η θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα: ένα σκληρό, μπλε-μωβ, πολύ επώδυνο ογκίδιο που εμφανίζεται απότομα, συχνά μετά από έντονο σφίξιμο, βαριά άσκηση, πολύωρη καθιστή θέση ή ένα επεισόδιο διάρροιας.

Εσωτερικές αιμορροΐδες

Οι εσωτερικές αιμορροΐδες βρίσκονται πάνω από την οδοντωτή γραμμή, μέσα στον πρωκτικό σωλήνα, και καλύπτονται από βλεννογόνο με ελάχιστη αισθητικότητα στον πόνο. Γι’ αυτό συνήθως δεν πονούν. Το πιο συχνό σύμπτωμά τους είναι η ανώδυνη αιμορραγία με έντονο, ζωηρό κόκκινο αίμα, στο χαρτί υγείας, στη λεκάνη ή πάνω στα κόπρανα.

Ανάλογα με το πόσο προβάλλουν, οι εσωτερικές αιμορροΐδες ταξινομούνται σε τέσσερις βαθμούς:

• 1ου βαθμού: δεν προβάλλουν έξω από τον πρωκτό, μπορεί όμως να αιμορραγούν.
• 2ου βαθμού: προβάλλουν κατά την κένωση και επανέρχονται μόνες τους όταν αυτή ολοκληρωθεί.
• 3ου βαθμού: προβάλλουν και επανέρχονται μόνο αν τις σπρώξει ο ίδιος ο ασθενής.
• 4ου βαθμού: λέγονται και «προπίπτουσες», μένουν μόνιμα έξω από τον πρωκτό και δεν επανέρχονται.

Ο βαθμός είναι το βασικότερο κριτήριο για την επιλογή θεραπείας. Πολλοί άνθρωποι έχουν ταυτόχρονα εσωτερικές και εξωτερικές αιμορροΐδες (μικτές).

Ποια αίτια προκαλούν τις αιμορροΐδες

Τα αίτια της αιμορροϊδοπάθειας είναι πολλά και συνήθως συνδυάζονται. Κοινός παρονομαστής είναι ό,τι αυξάνει την πίεση στις φλέβες του πρωκτού ή αποδυναμώνει τους ιστούς που στηρίζουν τις αιμορροΐδες:

• Χρόνια δυσκοιλιότητα και σφίξιμο στην τουαλέτα: το συχνότερο αίτιο.
• Χρόνια ή επαναλαμβανόμενη διάρροια, που ερεθίζει την περιοχή.
• Πολύωρη παραμονή στην τουαλέτα, π.χ. με το κινητό ή ένα περιοδικό.
• Διατροφή φτωχή σε φυτικές ίνες και λίγα υγρά.
• Εγκυμοσύνη και τοκετός, λόγω ορμονικών αλλαγών, της πίεσης της μήτρας και της προσπάθειας κατά τον τοκετό.
• Κληρονομική προδιάθεση, με πιο αδύναμο συνδετικό ιστό.
• Ηλικία, καθώς οι ιστοί χαλαρώνουν με τα χρόνια.
• Καθιστική ζωή και πολύωρη ορθοστασία ή καθιστή θέση.
• Παχυσαρκία, που αυξάνει την ενδοκοιλιακή πίεση.
• Χρόνιος βήχας και συχνή άρση βαρών.
• Συχνή πρωκτική σεξουαλική επαφή, που μπορεί να ερεθίσει ή να τραυματίσει την περιοχή.

Επεισόδια διόγκωσης εμφανίζονται επίσης μετά από οξύ επεισόδιο δυσκοιλιότητας, επανειλημμένη διάρροια ή απότομη απώλεια βάρους. Παράγοντες όπως το αλκοόλ ή τα πολύ καυτερά φαγητά δεν «προκαλούν» αιμορροΐδες, μπορούν όμως να πυροδοτήσουν μια έξαρση σε κάποιον που ήδη έχει.

Συμπτώματα από τις αιμορροΐδες

Τα συμπτώματα των αιμορροΐδων εξαρτώνται από το είδος και τον βαθμό τους:

• Αίμα ζωηρό κόκκινο στο χαρτί υγείας, στη λεκάνη ή πάνω στα κόπρανα, χωρίς πόνο: τυπικό των εσωτερικών αιμορροΐδων.
• Πρόπτωση: ένα μαλακό ογκίδιο που βγαίνει από τον πρωκτό στην κένωση.
• Φαγούρα (κνησμός) και τοπικός ερεθισμός.
• Εκκρίσεις βλέννας που λερώνουν το εσώρουχο.
• Αίσθημα ατελούς κένωσης ή «βάρους» στον πρωκτό.
• Πόνος, κυρίως όταν υπάρχει θρόμβωση εξωτερικής αιμορροΐδας ή περισφιγμένες εσωτερικές αιμορροΐδες.
• Πρήξιμο γύρω από τον πρωκτό στις εξωτερικές αιμορροΐδες.

Το τρίψιμο και ο έντονος καθαρισμός της περιοχής μπορεί να ερεθίσουν περισσότερο τις αιμορροΐδες, με αποτέλεσμα αιμορραγία ή φαγούρα. Σπάνια, η χρόνια αιμορραγία μπορεί να προκαλέσει αναιμία, με κούραση και ωχρότητα.

Τι δεν είναι τυπικό των αιμορροΐδων

Ένας έντονος, «σαν γυαλί» πόνος κατά την κένωση, που κρατά ώρες μετά, ταιριάζει περισσότερο σε ραγάδα πρωκτού. Πρήξιμο με πυρετό και συνεχή, πάλλοντα πόνο μπορεί να είναι απόστημα. Σκούρο αίμα αναμεμειγμένο με τα κόπρανα, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου ή απώλεια βάρους χρειάζονται διερεύνηση για άλλες παθήσεις του παχέος εντέρου.

Πόσες μέρες κρατάνε οι αιμορροΐδες;

Από τις πιο συχνές ερωτήσεις. Η απάντηση εξαρτάται από το είδος του προβλήματος:

• Ήπια έξαρση (φαγούρα, λίγο αίμα, ελαφρύ πρήξιμο): συνήθως υποχωρεί σε λίγες ημέρες έως περίπου μία εβδομάδα με διόρθωση της δυσκοιλιότητας, εδρόλουτρα και τοπική αγωγή.
• Θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα: ο πόνος κορυφώνεται τις πρώτες 48 έως 72 ώρες και μετά υποχωρεί. Ο θρόμβος απορροφάται σταδιακά μέσα σε 1 έως 3 εβδομάδες. Μπορεί να μείνει ένα μικρό δερματικό «κρόσσι».
• Εσωτερικές αιμορροΐδες 3ου ή 4ου βαθμού: δεν «περνούν» μόνες τους. Μπορεί να ηρεμήσουν για ένα διάστημα, αλλά η πρόπτωση συνήθως επανέρχεται, γιατί πρόκειται για μόνιμη χαλάρωση των ιστών.

Αν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα σε περίπου μία εβδομάδα, επανέρχονται συχνά ή υπάρχει αιμορραγία, χρειάζεται εκτίμηση από χειρουργό.

Εξωτερικές αιμορροΐδες: πώς φεύγουν

Οι περισσότερες εξωτερικές αιμορροΐδες ηρεμούν με απλά μέτρα. Αυτό που βοηθά πραγματικά:

1. Εδρόλουτρα με χλιαρό νερό για 10 έως 15 λεπτά, 2 έως 3 φορές την ημέρα και μετά την κένωση. Χαλαρώνουν τον σφιγκτήρα και ανακουφίζουν τον πόνο.
2. Μαλακές κενώσεις. Φυτικές ίνες (από τη διατροφή ή ως συμπλήρωμα ψυλλίου) και άφθονο νερό, ώστε να μη χρειάζεται σφίξιμο.
3. Λιγότερος χρόνος στην τουαλέτα. Μην κάθεστε περισσότερο από όσο χρειάζεται και μη «σπρώχνετε».
4. Ήπιος καθαρισμός με νερό ή υγρά μαντηλάκια χωρίς άρωμα και αλκοόλ, αντί για τρίψιμο με ξερό χαρτί.
5. Κρύες κομπρέσες για λίγα λεπτά τις πρώτες ώρες, τυλιγμένες σε πανί, για το πρήξιμο.
6. Τοπικές αλοιφές ή υπόθετα με αναισθητικό ή αντιφλεγμονώδη δράση, για λίγες ημέρες, με οδηγία γιατρού ή φαρμακοποιού. Οι αλοιφές με κορτιζόνη δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται για μεγάλο διάστημα.
7. Απλά αναλγητικά για τον πόνο, εφόσον μπορείτε να τα πάρετε.

Στη θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα, αν ο πόνος είναι πολύ έντονος και έχουν περάσει λιγότερο από 72 ώρες περίπου, ο χειρουργός μπορεί να αφαιρέσει τον θρόμβο με μια σύντομη επέμβαση, με τοπική αναισθησία και μέθη, πάντα με την παρουσία αναισθησιολόγου και κατόπιν προεγχειρητικού ελέγχου. Η ανακούφιση είναι συνήθως γρήγορη. Αργότερα, όταν ο πόνος ήδη υποχωρεί, η συντηρητική αγωγή είναι συνήθως προτιμότερη.

Όταν οι εξωτερικές αιμορροΐδες ή οι δερματικοί κροσσοί ενοχλούν μόνιμα, δεν «φεύγουν» με αλοιφές. Τότε ο Δρ. Ζησιάδης τις αφαιρεί με ψαλίδι υπερήχων, ειδικό εργαλείο που κόβει και σφραγίζει ταυτόχρονα τα αγγεία, με ακρίβεια και ελάχιστη αιμορραγία, ως ημερήσια επέμβαση.

Μην προσπαθήσετε ποτέ να «σπάσετε» ή να τρυπήσετε μόνοι σας μια αιμορροΐδα. Ο κίνδυνος αιμορραγίας και φλεγμονής είναι πραγματικός.

Πώς γίνεται η διάγνωση των αιμορροΐδων

Το αίμα από τον πρωκτό είναι σύμπτωμα των αιμορροΐδων, αλλά και άλλων παθήσεων του εντέρου, όπως πολύποδες, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου ή καρκίνος. Γι’ αυτό δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στις αιμορροΐδες, χωρίς εξέταση.

Η διάγνωση γίνεται από τον γενικό χειρουργό και περιλαμβάνει:

• Ιστορικό: τι συμπτώματα έχετε, από πότε, πώς είναι οι κενώσεις σας, αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του εντέρου.
• Επισκόπηση της περιοχής, όπου φαίνονται οι εξωτερικές αιμορροΐδες, οι προπίπτουσες εσωτερικές και τυχόν ραγάδα ή συρίγγιο.
• Δακτυλική εξέταση του ορθού.
• Πρωκτοσκόπηση: ένα μικρό, κοντό όργανο που επιτρέπει να φανούν οι εσωτερικές αιμορροΐδες. Είναι σύντομη και καλά ανεκτή εξέταση.
• Κολονοσκόπηση, όταν κριθεί αναγκαίο: ανάλογα με την ηλικία, τα χαρακτηριστικά της αιμορραγίας, το οικογενειακό ιστορικό ή άλλα συμπτώματα, για πλήρη έλεγχο του παχέος εντέρου.

Περισσότερα για τα αίτια της αιμορραγίας θα βρείτε στη σελίδα για το αίμα από τον πρωκτό και πότε να ανησυχήσετε.

Αιμορροΐδες και διατροφή

Η διατροφή είναι το θεμέλιο τόσο της πρόληψης όσο και της θεραπείας. Ο στόχος είναι απλός: μαλακά, ογκώδη κόπρανα που αποβάλλονται χωρίς σφίξιμο.

Τροφές που βοηθούν (πλούσιες σε φυτικές ίνες):

• ψωμί, ζυμαρικά και δημητριακά ολικής άλεσης, βρώμη,
• όσπρια (φακές, φασόλια, ρεβίθια),
• λαχανικά, ιδανικά με τη φλούδα όπου τρώγεται,
• φρούτα με τη φλούδα, όπως μήλο, αχλάδι, σταφύλι, και μαλακά φρούτα, όπως ακτινίδιο και δαμάσκηνα,
• σπόροι, όπως λιναρόσπορος ή ψύλλιο, ως συμπλήρωμα όταν δεν αρκεί η διατροφή,
• άφθονο νερό: χωρίς υγρά, οι φυτικές ίνες μπορεί να επιδεινώσουν τη δυσκοιλιότητα.

Τροφές και ποτά που καλό είναι να περιορίσετε, ειδικά σε έξαρση:

• αλκοόλ,
• πολύ καυτερά φαγητά, μπαχαρικά και έντονα καρυκεύματα,
• υπερβολική ποσότητα καφέ,
• πολύ επεξεργασμένα τρόφιμα, φαγητά πλούσια σε κορεσμένα λιπαρά και μεγάλη κατανάλωση κόκκινου κρέατος,
• τροφές που σας προκαλούν φούσκωμα και αέρια.

Η ανοχή διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο. Παρατηρήστε τι σας ενοχλεί και προσαρμόστε ανάλογα. Δεν χρειάζεται να «κόψετε» για πάντα όλα τα παραπάνω, αρκεί να τα περιορίσετε όταν υπάρχουν συμπτώματα.

Πρόληψη: τι μπορείτε να κάνετε καθημερινά

Ορισμένοι παράγοντες, όπως η κληρονομική προδιάθεση, δεν αλλάζουν. Οι καθημερινές συνήθειες όμως μειώνουν σημαντικά τις εξάρσεις:

• διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες και επαρκή υγρά,
• τακτική σωματική άσκηση, ακόμη και καθημερινό περπάτημα,
• διατήρηση φυσιολογικού βάρους,
• μην αναβάλλετε την τουαλέτα όταν νιώσετε την ανάγκη, και μη μένετε εκεί περισσότερο από όσο χρειάζεται,
• αποφυγή του σφιξίματος κατά την κένωση,
• ένα μικρό σκαμπό κάτω από τα πόδια στην τουαλέτα, ώστε τα γόνατα να είναι ψηλότερα από τους γοφούς, διευκολύνει την κένωση,
• καθαριότητα της περιοχής με νερό ή υγρά μαντηλάκια χωρίς αλκοόλ,
• αποφυγή πολύ στενών ρούχων και εσωρούχων,
• διαλείμματα για περπάτημα αν η δουλειά σας είναι καθιστική.

Αιμορροΐδες στην εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη είναι από τις πιο συχνές αιτίες αιμορροΐδων. Οι ορμονικές αλλαγές, η αυξημένη ποσότητα αίματος, η πίεση της μήτρας στις φλέβες της πυέλου και η δυσκοιλιότητα συμβάλλουν όλα. Συχνά επιδεινώνονται στο τρίτο τρίμηνο και αμέσως μετά τον τοκετό.

Η αντιμετώπιση στην εγκυμοσύνη είναι κατά κανόνα συντηρητική: διατροφή με ίνες, υγρά, εδρόλουτρα και τοπικά σκευάσματα που είναι ασφαλή για την εγκυμοσύνη, πάντα μετά από συνεννόηση με τον γιατρό σας. Στις περισσότερες γυναίκες τα συμπτώματα βελτιώνονται αισθητά μέσα σε λίγες εβδομάδες μετά τον τοκετό.

Θεραπεία: πώς αντιμετωπίζονται οι αιμορροΐδες

Η θεραπεία επιλέγεται με βάση το είδος, τον βαθμό, τα συμπτώματα και τις προηγούμενες προσπάθειες αντιμετώπισης. Οι διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες ακολουθούν μια σταδιακή προσέγγιση: από το απλούστερο προς το πιο επεμβατικό.

Συντηρητική θεραπεία

Είναι το πρώτο βήμα για όλους και συχνά αρκεί για αιμορροΐδες 1ου και 2ου βαθμού:

• φυτικές ίνες και υγρά για μαλακές κενώσεις,
• αλλαγή των συνηθειών στην τουαλέτα,
• εδρόλουτρα,
• τοπικές αλοιφές ή υπόθετα για σύντομο διάστημα,
• φλεβοτονικά φάρμακα (φλαβονοειδή), που σε ορισμένους ασθενείς μειώνουν τα συμπτώματα μιας έξαρσης.

Επεμβάσεις στο ιατρείο

Για εσωτερικές αιμορροΐδες 1ου έως 2ου βαθμού και επιλεγμένες 3ου, που δεν βελτιώνονται με τη συντηρητική αγωγή:

• Απολίνωση με ελαστικό δακτύλιο (rubber band ligation): ένας μικρός δακτύλιος τοποθετείται στη βάση της αιμορροΐδας, η οποία συρρικνώνεται και αποπίπτει μέσα σε λίγες ημέρες.
• Σκληροθεραπεία: έγχυση ουσίας που προκαλεί ίνωση και συρρίκνωση.
• Θερμοπηξία με υπέρυθρη ακτινοβολία.

Ελάχιστα επεμβατικές χειρουργικές μέθοδοι

• Αιμορροϊδοπλαστική με laser (LHP): η τεχνική που ο Δρ. Ζησιάδης εφαρμόζει συχνότερα. Laser 1470 nm με ακτινική ίνα 360 μοιρών εισάγεται από ελάχιστη οπή στη βάση του αιμορροϊδικού όζου και τον συρρικνώνει από μέσα, χωρίς τομές στο δέρμα του πρωκτού και χωρίς εξωτερικά ράμματα. Διαρκεί 15 έως 25 λεπτά, γίνεται ως ημερήσια νοσηλεία και οι περισσότεροι επιστρέφουν σε εργασία γραφείου μέσα σε 24 έως 48 ώρες. Εξαιρετική επιλογή για τον 2ο και 3ο βαθμό, συχνά σε συνδυασμό με mucopexy όταν υπάρχει πρόπτωση. Αναλυτικά στη σελίδα για τις αιμορροΐδες με laser LHP.
• Απολίνωση αιμορροϊδικών αρτηριών με καθοδήγηση Doppler (HAL-RAR): με υπέρηχο Doppler εντοπίζονται και απολινώνονται οι αρτηρίες που τροφοδοτούν τις αιμορροΐδες, σε συνδυασμό με ραφή ανάρτησης (RAR ή mucopexy) που ανεβάζει τον προπίπτοντα ιστό. Εφαρμόζεται σε αιμορροΐδες 2ου και 3ου βαθμού. Δείτε τη σελίδα για την επέμβαση αιμορροΐδων με μέθοδο HAL.
• Κυκλική αναστομωτική αιμορροϊδοπηξία (Longo/PPH): με κυκλικό συρραπτικό μηχάνημα αφαιρείται μια λωρίδα βλεννογόνου πάνω από τις αιμορροΐδες, που «ανεβαίνουν» στη θέση τους. Προσφέρει ηπιότερο πόνο από την κλασική εκτομή, όμως οι οδηγίες της ESCP επιβεβαιώνουν υψηλότερα ποσοστά υποτροπής ή επανεμφάνισης της πρόπτωσης σε βάθος χρόνου.
• Μέθοδος HeLP (Hemorrhoidal Laser Procedure): ελάχιστα επεμβατική θερμική συρρίκνωση με laser υπό καθοδήγηση Doppler, για αρχικά στάδια (1ου και 2ου βαθμού).

Στον 3ο βαθμό, η LHP, η HAL-RAR και η PPH αποτελούν εξαιρετικές επιλογές. Η μέθοδος Lord, δηλαδή η διάταση του σφιγκτήρα, δεν χρησιμοποιείται πλέον ως θεραπεία ρουτίνας, γιατί συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο ακράτειας.

Αιμορροϊδεκτομή

Η χειρουργική αφαίρεση των αιμορροΐδων (κλασική Milligan-Morgan ή Ferguson, ή με ενεργειακά εργαλεία όπως ψαλίδι υπερήχων, LigaSure ή laser CO2) είναι η πιο οριστική θεραπεία, με το χαμηλότερο ποσοστό υποτροπής. Η κλασική εκτομή παραμένει το gold standard για τις βαριές, εκσεσημασμένες αιμορροΐδες 4ου βαθμού με μεγάλες εξωτερικές συνιστώσες ή θρομβώσεις. Έχει περισσότερο πόνο και μεγαλύτερο χρόνο ανάρρωσης από τις ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους: επιστροφή στην εργασία σε 1 έως 2 εβδομάδες και πλήρη επούλωση σε 4 έως 6 εβδομάδες. Διαβάστε τη σελίδα για την αιμορροϊδεκτομή: επέμβαση και ανάρρωση.

Ποια μέθοδος ταιριάζει σε εσάς αποφασίζεται μετά την εξέταση. Κάθε επιλογή έχει πλεονεκτήματα και περιορισμούς, και ο χειρουργός πρέπει να σας τα εξηγήσει με σαφήνεια.

Laser και ψαλίδι υπερήχων: η προσέγγιση του Δρ. Ζησιάδη

Ο Δρ. Ζησιάδης εφαρμόζει όλο το φάσμα των σύγχρονων τεχνικών για τις αιμορροΐδες και επιλέγει την καταλληλότερη για κάθε ασθενή, όχι το αντίστροφο. Στην καθημερινή του πρακτική, το βασικό του εργαλείο είναι το laser.

Οι περισσότεροι ασθενείς έχουν μικτή εικόνα, με εσωτερικές και εξωτερικές αιμορροΐδες μαζί. Γι’ αυτό το σχέδιο θεραπείας είναι συνήθως συνδυαστικό:

• οι εσωτερικές αιμορροΐδες συρρικνώνονται με laser (LHP), χωρίς τομές στο δέρμα του πρωκτού,
• οι εξωτερικές αιμορροΐδες και οι μεγάλοι δερματικοί κροσσοί αφαιρούνται με ψαλίδι υπερήχων, με ελάχιστη αιμορραγία,
• όπου υπάρχει πρόπτωση 3ου βαθμού, προστίθεται ανάρτηση του βλεννογόνου (mucopexy) ή απολίνωση αρτηριών με Doppler (HAL-RAR).

Αναισθησία και ασφάλεια

Οι επεμβάσεις αυτές γίνονται με τοπική αναισθησία και μέθη, πάντα με την παρουσία αναισθησιολόγου και κατόπιν προεγχειρητικού ελέγχου. Ραχιαία ή γενική αναισθησία χρησιμοποιείται μόνο όπου χρειάζεται: στην εκτεταμένη κλασική εκτομή ή όταν ο προεγχειρητικός έλεγχος δεν επιτρέπει μέθη.

Προετοιμασία, νοσηλεία και επάνοδος

• Προετοιμασία εντέρου: δεν χρειάζεται η βαριά, ολική προετοιμασία της κολονοσκόπησης. Αρκεί ένας χαμηλός υποκλυσμός το προηγούμενο βράδυ ή το πρωί της επέμβασης, σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού.
• Νοσηλεία: ημερήσια για laser, HAL-RAR και PPH, με εξιτήριο το απόγευμα της ίδιας ημέρας. 24ωρη διανυκτέρευση μόνο για τις εκτεταμένες ανοιχτές αιμορροϊδεκτομές.
• Εργασία: 3 έως 5 ημέρες μετά από laser ή HAL-RAR (σε εργασία γραφείου συχνά από τις πρώτες 24 έως 48 ώρες μετά το laser), 1 έως 2 εβδομάδες μετά από κλασική εκτομή.
• Βαριά άσκηση και ποδήλατο: μετά από 2 έως 3 εβδομάδες από το laser.
• Τελικό αποτέλεσμα: η συρρίκνωση μετά το laser ολοκληρώνεται σταδιακά σε 6 έως 8 εβδομάδες. Στις ανοιχτές τεχνικές, η πλήρης επούλωση χρειάζεται 4 έως 6 εβδομάδες.

Αιμορροΐδες: μύθοι και αλήθειες

Παρότι είναι τόσο συχνές, γύρω από τις αιμορροΐδες κυκλοφορούν πολλές ανακρίβειες.

• «Εμφανίζονται μόνο στους ηλικιωμένους.» Λάθος. Εμφανίζονται σε κάθε ηλικία, απλώς γίνονται συχνότερες με τα χρόνια.
• «Τα καυτερά φαγητά προκαλούν αιμορροΐδες.» Δεν τις προκαλούν, μπορούν όμως να ερεθίσουν και να επιδεινώσουν μια υπάρχουσα έξαρση.
• «Αν τρώω φυτικές ίνες, δεν θα πάθω ποτέ.» Οι ίνες μειώνουν σημαντικά τον κίνδυνο, αλλά δεν τον μηδενίζουν, ειδικά αν υπάρχει προδιάθεση ή εγκυμοσύνη.
• «Οι αιμορροΐδες γίνονται καρκίνος.» Λάθος. Οι αιμορροΐδες δεν εξελίσσονται σε καρκίνο. Επειδή όμως ο καρκίνος του παχέος εντέρου μπορεί επίσης να προκαλέσει αιμορραγία, κάθε αιμορραγία χρειάζεται εκτίμηση.
• «Προκαλούνται από το πρωκτικό σεξ.» Δεν είναι η αιτία των αιμορροΐδων, μπορεί όμως να ερεθίσει ή να τραυματίσει μια υπάρχουσα αιμορροΐδα.
• «Δεν θεραπεύονται.» Λάθος. Υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες για κάθε στάδιο.
• «Το χειρουργείο είναι πάντα αφόρητα επώδυνο.» Οι σύγχρονες τεχνικές και η σωστή αναλγησία έχουν αλλάξει σημαντικά την εμπειρία, και πολλοί ασθενείς δεν χρειάζονται καν κλασική αιμορροϊδεκτομή.

Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Ζητήστε ιατρική εκτίμηση σύντομα αν:

• παρατηρήσετε αίμα από τον πρωκτό για πρώτη φορά, ειδικά μετά τα 45 έτη,
• το αίμα είναι σκούρο ή αναμεμειγμένο με τα κόπρανα,
• αλλάξουν οι συνήθειες του εντέρου σας (συχνότητα, σχήμα κοπράνων) για περισσότερο από λίγες εβδομάδες,
• έχετε ανεξήγητη απώλεια βάρους, κόπωση ή ωχρότητα,
• τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται μέσα σε μία εβδομάδα συντηρητικής αγωγής.

Πηγαίνετε άμεσα σε γιατρό ή σε νοσοκομείο αν:

• έχετε άφθονη αιμορραγία, που δεν σταματά, ή νιώθετε ζάλη και αδυναμία,
• εμφανιστεί έντονος πόνος με σκληρή, μελανή διόγκωση που δεν επανέρχεται,
• έχετε πυρετό με πρήξιμο και πόνο γύρω από τον πρωκτό, που μπορεί να υποδηλώνει απόστημα.

Πώς αξιολογείται η περίπτωσή σας

Ο Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης, Γενικός Χειρουργός (MD, MSc, PhDc, FACS), είναι Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής & Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών Ψυχικού. Έχει πιστοποίηση στην πρωκτολογία από το IRCAD του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, εξειδίκευση στις τεχνικές laser για τις αιμορροΐδες και είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Κολοπρωκτολογίας και της European Society of Coloproctology (ESCP). Εφαρμόζει όλο το φάσμα των σύγχρονων τεχνικών, από το laser και το ψαλίδι υπερήχων μέχρι την HAL-RAR, την PPH και την κλασική εκτομή.

Στην επίσκεψη, συζητά μαζί σας τα συμπτώματα, κάνει την κλινική εξέταση και σχεδιάζει μια εξατομικευμένη θεραπεία. Εξηγεί τις διαθέσιμες επιλογές, συντηρητικές και επεμβατικές, με τα οφέλη, τους κινδύνους και τη μετέπειτα παρακολούθηση της καθεμιάς. Φέρτε μαζί σας τυχόν προηγούμενες εξετάσεις, όπως κολονοσκόπηση, και αναφέρετε ποιες θεραπείες έχετε ήδη δοκιμάσει.

Τα ιατρεία βρίσκονται στο Ψυχικό (Άντερσεν 1, 6ος όροφος), την Κηφισιά (Κυριαζή 36α), το Ίλιον (Δαναών 69) και τον Άγιο Δημήτριο (Λ. Βουλιαγμένης 224). Τηλέφωνο: 210 8010606. Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού με γενικό χειρουργό και ηλεκτρονικά. Για τη συνολική πρωκτολογική δραστηριότητα, δείτε επίσης τη σελίδα πρωκτολόγος στην Αθήνα.

Διαφορετικές θεραπείες, εξατομικευμένη επιλογή

Η κλινική αξιολόγηση των αιμορροΐδων συνδέει τα συμπτώματα με τα ευρήματα της εξέτασης. Στον ιστότοπο υπάρχουν ξεχωριστές σελίδες για τη laser αιμορροϊδοπλαστική LHP, τη μέθοδο HAL και την αιμορροϊδεκτομή. Διαβάστε τες ως ενημέρωση για τη συζήτηση με τον γιατρό. Αν σας απασχολεί αιμορραγία, δείτε επίσης την ιατρική διερεύνηση αίματος από τον πρωκτό.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι οι αιμορροΐδες;

Οι αιμορροΐδες είναι φυσιολογικά «μαξιλαράκια» αγγειακού ιστού στον πρωκτικό σωλήνα, που βοηθούν στο στεγανό κλείσιμο του πρωκτού. Όλοι τις έχουμε. Πρόβλημα, η αιμορροϊδοπάθεια, δημιουργείται όταν διογκώνονται και χαλαρώνουν, οπότε αιμορραγούν, προβάλλουν, φαγουρίζουν ή πονούν. Χωρίζονται σε εσωτερικές, που συνήθως δεν πονούν αλλά αιμορραγούν, και εξωτερικές, κάτω από το δέρμα γύρω από τον πρωκτό.

Πόσες μέρες κρατάνε οι αιμορροΐδες;

Μια ήπια έξαρση υποχωρεί συνήθως σε λίγες ημέρες έως περίπου μία εβδομάδα, με ίνες, υγρά, εδρόλουτρα και τοπική αγωγή. Σε θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα, ο πόνος κορυφώνεται τις πρώτες 2 έως 3 ημέρες και ο θρόμβος απορροφάται μέσα σε 1 έως 3 εβδομάδες. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες 3ου και 4ου βαθμού δεν περνούν μόνες τους και χρειάζονται θεραπεία.

Πώς φεύγουν οι εξωτερικές αιμορροΐδες;

Οι περισσότερες εξωτερικές αιμορροΐδες ηρεμούν με χλιαρά εδρόλουτρα 2 έως 3 φορές την ημέρα, μαλακές κενώσεις χάρη σε ίνες και νερό, ήπιο καθαρισμό με νερό, κρύες κομπρέσες και τοπικές αλοιφές για λίγες ημέρες. Σε πολύ επώδυνη θρόμβωση τις πρώτες 72 ώρες περίπου, ο θρόμβος αφαιρείται με τοπική αναισθησία και μέθη, με αναισθησιολόγο. Μόνιμες εξωτερικές αιμορροΐδες αφαιρούνται με ψαλίδι υπερήχων. Μην τις σπάσετε μόνοι σας.

Ποια είναι τα αίτια των αιμορροΐδων;

Το συχνότερο αίτιο είναι η χρόνια δυσκοιλιότητα με σφίξιμο στην τουαλέτα. Συμβάλλουν επίσης η χρόνια διάρροια, η πολύωρη παραμονή στην τουαλέτα, η διατροφή φτωχή σε ίνες, η εγκυμοσύνη, η κληρονομική προδιάθεση, η ηλικία, η καθιστική ζωή, η παχυσαρκία, ο χρόνιος βήχας και η άρση βαρών. Συνήθως συνδυάζονται περισσότεροι από ένας παράγοντες.

Ποια είναι τα συμπτώματα από τις αιμορροΐδες;

Τα πιο συχνά είναι ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί υγείας ή στη λεκάνη, φαγούρα, ερεθισμός, εκκρίσεις βλέννας και ένα ογκίδιο που προβάλλει στην κένωση. Οι εσωτερικές αιμορροΐδες συνήθως δεν πονούν. Οι εξωτερικές πονούν όταν πρηστούν ή θρομβωθούν. Επειδή η αιμορραγία μπορεί να οφείλεται και σε άλλες παθήσεις του εντέρου, χρειάζεται πάντα ιατρική εκτίμηση.

Είναι επικίνδυνες οι αιμορροΐδες;

Συνήθως όχι. Οι αιμορροΐδες δεν εξελίσσονται σε καρκίνο και σπάνια προκαλούν σοβαρή αιμορραγία ή αναιμία. Ο κίνδυνος είναι να αποδοθεί στις αιμορροΐδες μια αιμορραγία που στην πραγματικότητα οφείλεται σε άλλη, σοβαρότερη πάθηση του εντέρου. Γι’ αυτό κάθε νέα αιμορραγία από τον πρωκτό, ειδικά μετά τα 45, πρέπει να εξετάζεται από γιατρό.

Πότε χρειάζεται χειρουργείο για τις αιμορροΐδες;

Χειρουργική ή επεμβατική θεραπεία συζητείται όταν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται με συντηρητική αγωγή, σε εσωτερικές αιμορροΐδες 3ου και 4ου βαθμού, σε επαναλαμβανόμενες θρομβώσεις και σε αιμορραγία που προκαλεί αναιμία. Στον 3ο βαθμό, το laser LHP, η HAL-RAR και η PPH είναι εξαιρετικές επιλογές, με ημερήσια νοσηλεία. Η κλασική εκτομή είναι το gold standard για τις βαριές περιπτώσεις 4ου βαθμού με μεγάλες εξωτερικές συνιστώσες ή θρομβώσεις.

Τι να τρώω όταν έχω αιμορροΐδες;

Προτιμήστε τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες: δημητριακά και ψωμί ολικής άλεσης, βρώμη, όσπρια, λαχανικά και φρούτα με τη φλούδα, ακτινίδιο, δαμάσκηνα. Πίνετε άφθονο νερό, γιατί χωρίς υγρά οι ίνες δεν βοηθούν. Σε έξαρση περιορίστε το αλκοόλ, τα πολύ καυτερά φαγητά, τον πολύ καφέ και τα λιπαρά, επεξεργασμένα τρόφιμα.

Βιβλιογραφία

• van Tol RR, Kleijnen J, Watson AJM, et al. European Society of ColoProctology: guideline for haemorrhoidal disease. Colorectal Dis. 2020;22(6):650-662.
• Davis BR, Lee-Kong SA, Migaly J, Feingold DL, Steele SR. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Dis Colon Rectum. 2018;61(3):284-292.
• Lohsiriwat V. Hemorrhoids: from basic pathophysiology to clinical management. World J Gastroenterol. 2012;18(17):2009-2017.