Αίμα από τον πρωκτό: αίτια και ιατρική αξιολόγηση

Το αίμα από τον πρωκτό είναι από τα συμπτώματα που ανησυχούν περισσότερο. Μπορεί να φανεί ως κόκκινο αίμα στο χαρτί υγείας όταν σκουπίζεστε, ως σταγόνες στη λεκάνη, ως ραβδώσεις πάνω στα κόπρανα, ανακατεμένο μέσα σε αυτά ή ως κηλίδα στο εσώρουχο. Ιατρικά η κατάσταση ονομάζεται πρωκτορραγία ή αιμορραγία από το κατώτερο πεπτικό.

Στις περισσότερες περιπτώσεις η αιτία είναι καλοήθης και αντιμετωπίσιμη, με πρώτες τις αιμορροΐδες και τη ραγάδα πρωκτού. Το ίδιο σύμπτωμα όμως μπορεί να οφείλεται και σε πολύποδες, φλεγμονή του εντέρου ή καρκίνο του παχέος εντέρου, του ορθού ή του πρωκτού. Από το χρώμα και μόνο δεν μπορεί κανείς να είναι βέβαιος για την αιτία. Γι’ αυτό το αίμα από τον πρωκτό δεν πρέπει να αποδίδεται «αυτόματα» στις αιμορροΐδες, ειδικά όταν είναι καινούργιο, επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.

Παρακάτω θα βρείτε τι σημαίνει το χρώμα και η ποσότητα του αίματος, ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες, ποια συνοδά συμπτώματα έχουν σημασία, πότε χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια και πώς γίνεται ο έλεγχος. Ο Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης, Γενικός Χειρουργός, FACS, με εκπαίδευση στην πρωκτολογία στο IRCAD του Στρασβούργου και μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Κολοπρωκτολογίας και της ESCP, αξιολογεί ασθενείς με αιμορραγία από τον πρωκτό στα ιατρεία του στην Αττική. Από την πρώτη εξέταση μέχρι την οριστική θεραπεία, η διαδρομή του ασθενή μένει στα ίδια χέρια: διάγνωση, επεμβάσεις πρωκτολογίας με όλο το φάσμα των σύγχρονων τεχνικών και, όπου χρειαστεί, λαπαροσκοπική ή ρομποτική χειρουργική του παχέος εντέρου.

Πώς εμφανίζεται το αίμα από τον πρωκτό

Η εικόνα του αίματος δίνει τις πρώτες πληροφορίες στον γιατρό. Σημειώστε πού και πώς το βλέπετε:

• Αίμα στο χαρτί όταν σκουπίζεστε μετά την αφόδευση: συνήθως δείχνει πρόβλημα πολύ χαμηλά, στον πρωκτό, όπως αιμορροΐδες ή ραγάδα.
• Σταγόνες ή «πιτσίλισμα» στη λεκάνη μετά την κένωση: χαρακτηριστικό των εσωτερικών αιμορροΐδων.
• Ραβδώσεις κόκκινου αίματος πάνω στα κόπρανα: συνήθως πηγή κοντά στον πρωκτό ή στο τελικό ορθό.
• Αίμα ανακατεμένο μέσα στα κόπρανα: η πηγή μπορεί να είναι ψηλότερα στο παχύ έντερο.
• Αίμα με βλέννα ή πύο: μπορεί να σημαίνει φλεγμονή, όπως κολίτιδα, ή λοίμωξη.
• Μαύρα, πισσώδη, δύσοσμα κόπρανα (μέλαινα): συνήθως αιμορραγία ψηλότερα, από το στομάχι ή το δωδεκαδάκτυλο.

Αίμα στον πρωκτό: τι δείχνει το χρώμα

Τα χαρακτηριστικά του αίματος βοηθούν να υποθέσουμε από πού προέρχεται, χωρίς όμως να δίνουν οριστική διάγνωση:

• Ζωηρό, καθαρό κόκκινο αίμα: συνήθως η πηγή είναι χαμηλά, στον πρωκτό, στο ορθό ή στο τελικό τμήμα του παχέος εντέρου (σιγμοειδές).
• Σκούρο κόκκινο ή βυσσινί αίμα, συχνά με θρόμβους: η αιμορραγία μπορεί να προέρχεται ψηλότερα στο παχύ έντερο ή από το λεπτό έντερο.
• Μαύρα, πισσώδη κόπρανα (μέλαινα): δείχνουν συνήθως αιμορραγία από το ανώτερο πεπτικό, όπως το στομάχι ή το δωδεκαδάκτυλο. Το αίμα μαυρίζει καθώς περνά από το έντερο.

Υπάρχει μία σημαντική εξαίρεση: μια πολύ μεγάλη, γρήγορη αιμορραγία από το στομάχι μπορεί να βγει ως κόκκινο αίμα από τον πρωκτό. Συνήθως συνοδεύεται από ζάλη, ταχυκαρδία ή λιποθυμία και είναι επείγουσα κατάσταση.

Επίσης, ορισμένες τροφές και φάρμακα αλλάζουν το χρώμα των κοπράνων χωρίς να υπάρχει αίμα. Τα παντζάρια, τα κόκκινα τρόφιμα με χρωστικές και ο σίδηρος ή το βισμούθιο, που κάνουν τα κόπρανα σκούρα, είναι συχνά παραδείγματα.

Ποσότητα και συχνότητα της αιμορραγίας

Εκτός από το χρώμα, σημασία έχουν:

• Η ποσότητα: λίγες κηλίδες στο χαρτί είναι πολύ διαφορετικό από μεγάλη ποσότητα αίματος ή θρόμβους στη λεκάνη.
• Η συχνότητα: ένα μεμονωμένο επεισόδιο μετά από σκληρή κένωση έχει άλλη βαρύτητα από αίμα που εμφανίζεται συχνά για εβδομάδες.
• Η «καθαρότητα»: αν το αίμα είναι καθαρό ή ανακατεμένο με βλέννα ή πύο.
• Η σχέση με την κένωση: αν εμφανίζεται μόνο στην αφόδευση ή και ανεξάρτητα από αυτήν.
• Η αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου: νέα δυσκοιλιότητα, διάρροια ή αίσθημα ατελούς κένωσης.

Αν μεγάλη ποσότητα αίματος συνοδεύεται από πόνο ή πρήξιμο στην κοιλιά, ζάλη ή αδυναμία, η αναζήτηση ιατρικής βοήθειας πρέπει να γίνει άμεσα.

Συχνότερες αιτίες για αίμα από τον πρωκτό

Αιμορροΐδες

Η αιμορροϊδοπάθεια είναι η πιο συχνή αιτία αίματος στον πρωκτό και στα κόπρανα. Οι αιμορροΐδες είναι φυσιολογικά αγγειώδη «μαξιλαράκια» του πρωκτικού σωλήνα, που βοηθούν στη στεγανότητα και στη συγκράτηση των κοπράνων. Όταν διογκωθούν, προκαλούν συμπτώματα. Το χαρακτηριστικό είναι ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί ή στη λεκάνη, συνήθως χωρίς πόνο, κατά ή αμέσως μετά την κένωση. Μπορεί να υπάρχει πρόπτωση, κνησμός ή υγρασία. Δείτε αναλυτικά για τις αιμορροΐδες, τα συμπτώματα και τη θεραπεία τους.

Ραγάδα πρωκτού

Η ραγάδα πρωκτού, ή ραγάδα δακτυλίου, είναι μια μικρή σχάση στο δέρμα του πρωκτικού σωλήνα. Προκαλεί λίγο κόκκινο αίμα στο χαρτί, αλλά το κύριο σύμπτωμα είναι ο έντονος πόνος κατά και μετά την αφόδευση, που μπορεί να διαρκέσει ώρες. Συνδέεται συχνά με δυσκοιλιότητα και σκληρά κόπρανα. Περισσότερα στη σελίδα για τη ραγάδα πρωκτού και τη θεραπεία της.

Περιεδρικό συρίγγιο και απόστημα

Μετά από ένα πρωκτικό απόστημα μπορεί να δημιουργηθεί περιεδρικό συρίγγιο, δηλαδή μια μη φυσιολογική επικοινωνία του εσωτερικού του πρωκτού με το δέρμα γύρω του. Εκτός από δύσοσμο υγρό ή πύο, μπορεί να εμφανίζεται και λίγο αίμα. Το συρίγγιο αντιμετωπίζεται χειρουργικά.

Πολύποδες παχέος εντέρου

Οι πολύποδες είναι μικρές προβολές του βλεννογόνου του εντέρου. Οι περισσότεροι δεν προκαλούν συμπτώματα, αλλά κάποιοι αιμορραγούν, συνήθως λίγο και διαλείπον. Έχουν σημασία γιατί ορισμένοι τύποι, τα αδενώματα, μπορεί με τα χρόνια να εξελιχθούν σε καρκίνο. Η αφαίρεσή τους στην κολονοσκόπηση είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος πρόληψης.

Φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου

Η νόσος του Crohn και η ελκώδης κολίτιδα μπορεί να προκαλέσουν πρωκτορραγία, συχνά με βλέννα, διάρροια, επιτακτική ανάγκη για κένωση, κοιλιακό πόνο και απώλεια βάρους. Συνήθως αφορούν νεότερες ηλικίες και χρειάζονται συνεργασία με γαστρεντερολόγο.

Εκκολπώματα

Τα εκκολπώματα είναι μικρές «τσέπες» στο τοίχωμα του παχέος εντέρου, συχνές μετά τα 50-60. Σπάνια μπορεί να προκαλέσουν ξαφνική, ανώδυνη αιμορραγία μεγάλης ποσότητας, που χρειάζεται άμεση εκτίμηση.

Λοιμώξεις και φλεγμονές του ορθού

Λοιμώδεις κολίτιδες, όπως από σαλμονέλα ή καμπυλοβακτηρίδιο, προκαλούν διάρροια με αίμα, πυρετό και κοιλιακό πόνο. Η πρωκτίτιδα, δηλαδή η φλεγμονή του ορθού, μπορεί να οφείλεται σε σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα ή σε προηγούμενη ακτινοθεραπεία της λεκάνης.

Αγγειοδυσπλασίες

Είναι μικρές ανωμαλίες των αγγείων στο τοίχωμα του εντέρου, συχνότερες στους ηλικιωμένους. Προκαλούν επαναλαμβανόμενη, συνήθως ανώδυνη αιμορραγία και μπορεί να οδηγήσουν σε αναιμία.

Καρκίνος παχέος εντέρου, ορθού και πρωκτού

Ας το πούμε καθαρά: το αίμα από τον πρωκτό μπορεί να οφείλεται και σε καρκίνο. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και ο καρκίνος του ορθού είναι οι συχνότεροι, ενώ πιο σπάνια η αιτία είναι καρκίνος του πρωκτού. Η κακοήθεια μπορεί να εκδηλωθεί με αίμα από τον πρωκτό, συχνά μαζί με αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, αίσθημα ατελούς κένωσης, αναιμία, κόπωση ή απώλεια βάρους. Ο καρκίνος του πρωκτού μπορεί επιπλέον να προκαλεί πόνο, κνησμό, εκκρίσεις ή ένα σκληρό ογκίδιο στην περιοχή, συμπτώματα που μοιάζουν εύκολα με αιμορροΐδες ή ραγάδα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε σταγόνα αίμα είναι καρκίνος. Στη μεγάλη πλειονότητα των ασθενών η αιτία είναι καλοήθης. Σημαίνει όμως ότι η αιμορραγία από τον πρωκτό χρειάζεται πάντα αξιολόγηση από γιατρό, ώστε να μην χαθεί πολύτιμος χρόνος. Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, αν και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται αύξηση και σε νεότερους ενήλικες. Η έγκαιρη διάγνωση αλλάζει ουσιαστικά την πρόγνωση, γιατί ο καρκίνος του παχέος εντέρου που εντοπίζεται σε αρχικό στάδιο αντιμετωπίζεται με πολύ καλύτερα αποτελέσματα. Δείτε τη σελίδα για τον καρκίνο παχέος εντέρου, τα συμπτώματα και τα στάδια.

Αίμα από τον πρωκτό χωρίς πόνο

Πολλοί αναζητούν τι σημαίνει όταν βγάζουν αίμα από τον πρωκτό χωρίς να πονούν. Η ανώδυνη αιμορραγία με ζωηρό κόκκινο αίμα στο χαρτί ή στη λεκάνη ταιριάζει συχνά με εσωτερικές αιμορροΐδες. Ανώδυνη όμως είναι συνήθως και η αιμορραγία από πολύποδες, εκκολπώματα, αγγειοδυσπλασίες ή όγκο. Η απουσία πόνου λοιπόν δεν αποκλείει μια σοβαρότερη αιτία.

Αντίθετα, όταν υπάρχει έντονος πόνος στην αφόδευση, η ραγάδα είναι η πιθανότερη αιτία. Ο πόνος με πρήξιμο και πυρετό παραπέμπει σε απόστημα, ενώ ο πόνος με σκληρό, μωβ εξόγκωμα σε θρομβωμένη αιμορροΐδα.

Αίμα όταν σκουπίζομαι μετά την αφόδευση

Το αίμα στο χαρτί όταν σκουπίζεστε από πίσω είναι η πιο συχνή μορφή πρωκτορραγίας. Συνήθως οφείλεται σε αιμορροΐδες ή ραγάδα, ειδικά αν συνδέεται με σκληρή κένωση ή σφίξιμο. Τι μπορείτε να κάνετε αμέσως:

• αυξήστε τις φυτικές ίνες και το νερό, ώστε τα κόπρανα να είναι μαλακά,
• αποφύγετε το σφίξιμο και την πολύωρη παραμονή στην τουαλέτα,
• καθαρίστε την περιοχή απαλά με νερό αντί για έντονο τρίψιμο με χαρτί,
• χρησιμοποιήστε χλιαρά εδρόλουτρα αν υπάρχει ενόχληση.

Αν η αιμορραγία δεν σταματήσει σε λίγες ημέρες, επανέρχεται ή είστε πάνω από 45 ετών, ζητήστε ιατρική εξέταση.

Αίμα κατά την αφόδευση: από τον πρωκτό ή από τον κόλπο;

Αρκετές γυναίκες δεν είναι βέβαιες αν το αίμα που βλέπουν κατά την αφόδευση προέρχεται από τον πρωκτό ή από τον κόλπο. Η διάκριση δεν είναι πάντα εύκολη, επειδή οι δύο περιοχές βρίσκονται πολύ κοντά. Βοηθά να παρατηρήσετε αν το αίμα εμφανίζεται μόνο με την κένωση, αν σχετίζεται με τον κύκλο, αν το βλέπετε στο χαρτί μπροστά ή πίσω, και αν υπάρχουν άλλα συμπτώματα, όπως κολπικές εκκρίσεις ή πόνος στη σεξουαλική επαφή. Αίμα από τον κόλπο εκτός περιόδου, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, χρειάζεται γυναικολογική εκτίμηση. Αν δεν είστε σίγουρη, η εξέταση από γιατρό ξεκαθαρίζει την πηγή.

Συμπτώματα που συνοδεύουν το αίμα στον πρωκτό

Το αίμα από τον πρωκτό μπορεί να συνοδεύεται από:

• οξύ πόνο στον πρωκτό,
• κοιλιακό πόνο ή κράμπες,
• φαγούρα, κυρίως σε αιμορροΐδες,
• αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου, όπως διάρροια ή δυσκοιλιότητα,
• βλέννα στα κόπρανα,
• κόπωση ή ωχρότητα από αναιμία,
• απώλεια βάρους χωρίς προσπάθεια,
• ζάλη, εφίδρωση, λιποθυμική τάση ή σύγχυση, που δείχνουν σημαντική απώλεια αίματος.

Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Καλέστε το 166 ή πηγαίνετε σε εφημερεύον νοσοκομείο αν:

• χάνετε μεγάλη ποσότητα αίματος ή θρόμβους,
• η αιμορραγία συνεχίζεται χωρίς να σταματά,
• νιώθετε ζάλη, λιποθυμική τάση, ταχυκαρδία, κρύο ιδρώτα ή σύγχυση,
• έχετε μαύρα, πισσώδη κόπρανα ή κάνετε εμετό με αίμα,
• υπάρχει έντονος κοιλιακός πόνος ή πρήξιμο στην κοιλιά,
• παίρνετε αντιπηκτικά και εμφανίσετε σημαντική αιμορραγία.

Κλείστε ραντεβού με γιατρό το συντομότερο, μέσα σε λίγες ημέρες, αν:

• είστε πάνω από 45 ετών και εμφανίσατε αίμα για πρώτη φορά,
• η αιμορραγία επαναλαμβάνεται ή διαρκεί πάνω από μία με δύο εβδομάδες,
• υπάρχει αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου που επιμένει,
• έχετε αναιμία, κόπωση ή απώλεια βάρους,
• υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή πολυπόδων,
• νιώθετε μάζα ή αίσθημα ατελούς κένωσης.

Διάγνωση της πρωκτορραγίας

Η εμφάνιση αίματος στον πρωκτό ανησυχεί, γι’ αυτό πολλοί ασθενείς επισκέπτονται άμεσα γιατρό. Ο έλεγχος γίνεται βήμα βήμα:

Ιστορικό. Ο γιατρός ρωτά για το χρώμα, την ποσότητα και τη διάρκεια της αιμορραγίας, τη σχέση με την κένωση, τον πόνο, τις συνήθειες του εντέρου, τα φάρμακα (ιδίως αντιπηκτικά, αντιαιμοπεταλιακά και αντιφλεγμονώδη), προηγούμενες κολονοσκοπήσεις και το οικογενειακό ιστορικό.

Κλινική εξέταση. Επισκόπηση της περιπρωκτικής περιοχής και δακτυλική εξέταση του πρωκτού. Συχνά ήδη εδώ φαίνεται μια ραγάδα, μια εξωτερική ή θρομβωμένη αιμορροΐδα ή ένα συρίγγιο.

Ενδοσκοπικές εξετάσεις. Ανάλογα με την ηλικία, τα συμπτώματα και το ιστορικό, ο γιατρός μπορεί να προτείνει:

• Πρωκτοσκόπηση: μικρή εξέταση στο ιατρείο που ελέγχει τον πρωκτικό σωλήνα και αναδεικνύει αιμορροΐδες και ραγάδες.
• Ορθοσκόπηση ή σιγμοειδοσκόπηση: έλεγχος του ορθού και του τελικού παχέος εντέρου.
• Ολική κολονοσκόπηση: έλεγχος ολόκληρου του παχέος εντέρου, με δυνατότητα αφαίρεσης πολυπόδων και λήψης βιοψιών.

Εργαστηριακές εξετάσεις. Γενική αίματος για αναιμία, σίδηρος και φερριτίνη, πηκτικός έλεγχος όπου χρειάζεται.

Απεικονιστικές εξετάσεις. Σε μεγάλη ή άγνωστης αιτίας αιμορραγία μπορεί να χρειαστούν αξονική αγγειογραφία, γαστροσκόπηση ή κάψουλα ενδοσκόπησης για το λεπτό έντερο.

Προσοχή σε ένα σημείο: η εύρεση αιμορροΐδων δεν σημαίνει πάντα ότι αυτές είναι η μοναδική αιτία. Αιμορροΐδες και πολύποδες ή όγκος μπορεί να συνυπάρχουν. Στους ασθενείς άνω των 45 ετών ή με παράγοντες κινδύνου συνιστάται κολονοσκόπηση για να αποκλειστούν άλλες αιτίες, ακόμη κι αν υπάρχουν αιμορροΐδες.

Προληπτική κολονοσκόπηση από τα 45

Η κολονοσκόπηση δεν είναι μόνο εξέταση για όποιον ήδη αιμορραγεί. Είναι και το βασικό εργαλείο πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου, γιατί εντοπίζει και αφαιρεί τους πολύποδες πριν προλάβουν να εξελιχθούν.

Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες των γαστρεντερολογικών εταιρειών, όπως το Αμερικανικό Κολέγιο Γαστρεντερολογίας (ACG) και η κοινή ομάδα εργασίας των αμερικανικών γαστρεντερολογικών εταιρειών (USMSTF), καθώς και της Αμερικανικής Αντικαρκινικής Εταιρείας (ACS), ο προληπτικός έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου ξεκινά από την ηλικία των 45 ετών για όλους, ακόμη και χωρίς κανένα σύμπτωμα. Το όριο κατέβηκε από τα 50 στα 45 λόγω της αύξησης του καρκίνου σε νεότερους ενήλικες.

Ο έλεγχος ξεκινά νωρίτερα όταν υπάρχει:

• οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή προχωρημένων πολυπόδων σε συγγενή πρώτου βαθμού,
• προσωπικό ιστορικό πολυπόδων ή φλεγμονώδους νόσου του εντέρου,
• γνωστό κληρονομικό σύνδρομο,
• ύποπτα συμπτώματα, όπως αίμα από τον πρωκτό, αναιμία, αλλαγή στις κενώσεις ή απώλεια βάρους, σε οποιαδήποτε ηλικία.

Με άλλα λόγια, αν είστε 45 ετών και άνω και δεν έχετε κάνει ποτέ κολονοσκόπηση, η εμφάνιση αίματος είναι ένας ακόμη λόγος να την κάνετε τώρα. Και αν είστε νεότεροι αλλά η αιμορραγία επιμένει ή συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα, η ηλικία δεν είναι λόγος να περιμένετε.

Είδα αίμα στον πρωκτό: να ανησυχήσω;

Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η εμφάνιση αίματος στον πρωκτό δεν οφείλεται σε κακοήθη αίτια. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοείται. Η σωστή στάση είναι ήρεμη αλλά υπεύθυνη: παρατηρήστε τα χαρακτηριστικά της αιμορραγίας, μην καθυστερείτε αν υπάρχουν προειδοποιητικά σημεία, και αφήστε τον γιατρό να επιβεβαιώσει την αιτία. Η έγκαιρη και σωστή διάγνωση επιτρέπει τον σχεδιασμό του κατάλληλου θεραπευτικού πλάνου και, στις σοβαρότερες αιτίες, κάνει τη διαφορά στην έκβαση.

Θεραπεία ανάλογα με την αιτία

Η θεραπεία της αιμορραγίας από τον πρωκτό εξαρτάται από την αιτία που την προκαλεί.

Αιμορροΐδες. Η αντιμετώπιση μπορεί να είναι συντηρητική, με φυτικές ίνες, νερό, ρύθμιση των κενώσεων και τοπικά σκευάσματα, ή επεμβατική όταν τα συμπτώματα επιμένουν. Ο Δρ. Ζησιάδης εφαρμόζει όλο το φάσμα των σύγχρονων τεχνικών και επιλέγει την καταλληλότερη για τον κάθε ασθενή. Οι επεμβάσεις γίνονται με γενική αναισθησία, πάντα με την παρουσία αναισθησιολόγου και κατόπιν προεγχειρητικού ελέγχου. Οι χειρουργικές επιλογές περιλαμβάνουν:

• αιμορροϊδοπλαστική με την τεχνική laser LHP,
• θεραπεία αιμορροΐδων με τη μέθοδο HAL, με καθοδήγηση υπερήχων Doppler,
• αιμορροϊδεκτομή, για προχωρημένες ή μεγάλες αιμορροΐδες.

Ραγάδα πρωκτού. Μαλακά κόπρανα, εδρόλουτρα, αλοιφές που χαλαρώνουν τον σφιγκτήρα και, όταν χρειάζεται, επέμβαση.

Πολύποδες. Αφαίρεση κατά την κολονοσκόπηση και παρακολούθηση σύμφωνα με τον ιστολογικό τύπο.

Φλεγμονώδεις νόσοι. Φαρμακευτική αγωγή σε συνεργασία με γαστρεντερολόγο.

Καρκίνος. Εξατομικευμένη αντιμετώπιση από διεπιστημονική ομάδα, που συχνά περιλαμβάνει χειρουργική, λαπαροσκοπική ή ρομποτική, και άλλες θεραπείες.

Σε όλες τις περιπτώσεις όπου το αίμα δεν οφείλεται σε αιμορροΐδες, ο γιατρός κατευθύνει τον ασθενή στο κατάλληλο θεραπευτικό πλάνο μετά τη διάγνωση.

Η αιτία της αιμορραγίας χρειάζεται διευκρίνιση

Οι αιμορροΐδες και η ραγάδα πρωκτού έχουν τις δικές τους παρουσιάσεις στον ιστότοπο, αλλά η ανάγνωση μιας περιγραφής δεν αρκεί για να αποδοθεί σε αυτές μια αιμορραγία. Στην επίσκεψη αναφέρετε:

• πότε ξεκίνησε η αιμορραγία και πόσο συχνά εμφανίζεται,
• το χρώμα και την ποσότητα, και αν το βλέπετε στο χαρτί, στη λεκάνη ή μέσα στα κόπρανα,
• αν υπάρχει πόνος, κνησμός ή πρόπτωση,
• αλλαγές στις κενώσεις, απώλεια βάρους ή κόπωση,
• τα φάρμακα που παίρνετε,
• προηγούμενες κολονοσκοπήσεις, εξετάσεις αίματος και γνωματεύσεις,
• οικογενειακό ιστορικό καρκίνου ή πολυπόδων.

Ο Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης, Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών – Ψυχικού, δέχεται στα ιατρεία του στο Ψυχικό, την Κηφισιά, το Ίλιον και τον Άγιο Δημήτριο, σε συνεργασία με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς. Για ραντεβού καλέστε στο 210 8010606 ή χρησιμοποιήστε τη σελίδα επικοινωνίας και ραντεβού.

Η αιτία της αιμορραγίας χρειάζεται διευκρίνιση

Οι αιμορροΐδες και η ραγάδα πρωκτού έχουν τις δικές τους παρουσιάσεις στον ιστότοπο, αλλά η ανάγνωση μιας περιγραφής δεν αρκεί για να αποδοθεί σε αυτές μια αιμορραγία. Στην επίσκεψη αναφέρετε τη διάρκειά της, τις συνοδές ενοχλήσεις και τυχόν προηγούμενο έλεγχο. Το άρθρο για το αίμα στα κόπρανα συμπληρώνει την ενημέρωση με επιμέρους απορίες.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι σημαίνει κόκκινο αίμα από τον πρωκτό;

Το ζωηρό κόκκινο αίμα δείχνει συνήθως ότι η πηγή βρίσκεται χαμηλά, στον πρωκτό, στο ορθό ή στο τελικό τμήμα του παχέος εντέρου. Οι πιο συχνές αιτίες είναι οι αιμορροΐδες και η ραγάδα. Το ίδιο χρώμα όμως μπορεί να προέρχεται και από πολύποδες, φλεγμονή ή όγκο του ορθού. Γι’ αυτό, αν η αιμορραγία επαναλαμβάνεται ή είστε άνω των 45 ετών, χρειάζεται ιατρικός έλεγχος.

Γιατί βλέπω αίμα στο χαρτί όταν σκουπίζομαι;

Η πιο συχνή αιτία είναι οι αιμορροΐδες, ειδικά όταν το αίμα είναι ζωηρό κόκκινο και δεν πονάτε. Αν υπάρχει έντονος πόνος κατά και μετά την κένωση, πιθανότερη είναι η ραγάδα πρωκτού. Και στις δύο περιπτώσεις βοηθούν οι φυτικές ίνες, το νερό και η αποφυγή του σφιξίματος. Αν η αιμορραγία συνεχίζεται ή επανέρχεται, ζητήστε εξέταση.

Είναι επικίνδυνο το αίμα από τον πρωκτό χωρίς πόνο;

Η ανώδυνη αιμορραγία οφείλεται συχνά σε εσωτερικές αιμορροΐδες, που δεν είναι επικίνδυνες. Ανώδυνη όμως είναι συνήθως και η αιμορραγία από πολύποδες, εκκολπώματα ή καρκίνο του παχέος εντέρου. Η απουσία πόνου δεν αποκλείει σοβαρή αιτία. Αν είστε άνω των 45 ετών, έχετε οικογενειακό ιστορικό ή αλλαγή στις κενώσεις, χρειάζεται διερεύνηση.

Πότε το αίμα από τον πρωκτό είναι επείγον;

Επείγον είναι όταν χάνετε μεγάλη ποσότητα αίματος ή θρόμβους, όταν η αιμορραγία δεν σταματά, όταν νιώθετε ζάλη, ταχυκαρδία, κρύο ιδρώτα ή λιποθυμική τάση, όταν τα κόπρανα είναι μαύρα και πισσώδη ή υπάρχει έντονος πόνος στην κοιλιά. Σε αυτές τις περιπτώσεις καλέστε το 166 ή πηγαίνετε άμεσα σε εφημερεύον νοσοκομείο.

Χρειάζομαι κολονοσκόπηση αν βγάζω αίμα από τον πρωκτό;

Όχι πάντα, αλλά συχνά. Σε νεότερους ασθενείς με τυπική εικόνα αιμορροΐδων ή ραγάδας, χωρίς προειδοποιητικά σημεία, μπορεί να αρκεί η κλινική εξέταση και η πρωκτοσκόπηση. Κολονοσκόπηση συνιστάται από τα 45 και μετά, όπως προβλέπουν οι διεθνείς οδηγίες των γαστρεντερολογικών εταιρειών, και νωρίτερα με οικογενειακό ιστορικό, αναιμία, απώλεια βάρους, αλλαγή στις κενώσεις ή όταν η αιμορραγία επιμένει.

Μπορεί το αίμα στα κόπρανα να οφείλεται σε τροφές;

Ορισμένες τροφές, όπως τα παντζάρια ή τρόφιμα με κόκκινες χρωστικές, μπορεί να βάψουν κοκκινωπά τα κόπρανα και να μοιάζουν με αίμα. Ο σίδηρος και τα σκευάσματα βισμουθίου τα κάνουν σκούρα ή μαύρα. Αν δεν είστε σίγουροι, ή αν η αλλαγή χρώματος επιμένει χωρίς προφανή λόγο, ζητήστε ιατρική εκτίμηση και μην υποθέτετε ότι οφείλεται στη διατροφή.

Τι πληροφορίες να έχω μαζί μου στο ραντεβού;

Σημειώστε πότε ξεκίνησε η αιμορραγία, πόσο συχνά εμφανίζεται, το χρώμα και την ποσότητα, αν συνοδεύεται από πόνο, κνησμό ή αλλαγή στις κενώσεις. Φέρτε λίστα με τα φάρμακα που παίρνετε, ιδίως αντιπηκτικά, καθώς και προηγούμενες κολονοσκοπήσεις, εξετάσεις αίματος και γνωματεύσεις. Αναφέρετε επίσης οικογενειακό ιστορικό καρκίνου παχέος εντέρου ή πολυπόδων.

Μπορεί το αίμα από τον πρωκτό να είναι καρκίνος;

Ναι, μπορεί. Αίμα από τον πρωκτό προκαλεί και ο καρκίνος του παχέος εντέρου, του ορθού ή, σπανιότερα, του πρωκτού. Στη μεγάλη πλειονότητα όμως η αιτία είναι καλοήθης, συνήθως αιμορροΐδες ή ραγάδα. Επειδή τα συμπτώματα μοιάζουν και συχνά συνυπάρχουν, η αιμορραγία δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα στις αιμορροΐδες. Χρειάζεται πάντα αξιολόγηση από γιατρό και, όπου ενδείκνυται, κολονοσκόπηση.

Βιβλιογραφία

• Sengupta N, Feuerstein JD, Jairath V, et al. Management of Patients With Acute Lower Gastrointestinal Bleeding: An Updated ACG Guideline. Am J Gastroenterol. 2023;118(2):208-231.
• Shaukat A, Kahi CJ, Burke CA, Rabeneck L, Sauer BG, Rex DK. ACG Clinical Guidelines: Colorectal Cancer Screening 2021. Am J Gastroenterol. 2021;116(3):458-479.
• Patel SG, May FP, Anderson JC, et al. Updates on Age to Start and Stop Colorectal Cancer Screening: Recommendations From the U.S. Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer. Gastroenterology. 2022;162(1):285-299.
• Wolf AMD, Fontham ETH, Church TR, et al. Colorectal cancer screening for average-risk adults: 2018 guideline update from the American Cancer Society. CA Cancer J Clin. 2018;68(4):250-281.
• Hawkins AT, Davis BR, Bhama AR, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Dis Colon Rectum. 2024;67(5):614-623.