Γαστρικό μανίκι: αξιολόγηση και προετοιμασία

Το γαστρικό μανίκι (laparoscopic vertical sleeve gastrectomy, LVSG) είναι σήμερα η συχνότερη επέμβαση για την παχυσαρκία παγκοσμίως. Πρόκειται για λαπαροσκοπική γαστρεκτομή κατά την οποία αφαιρείται το μεγαλύτερο μέρος του στομάχου κατά μήκος του. Αυτό που μένει έχει σχήμα λεπτού σωλήνα, σαν «μανίκι». Ο ασθενής χορταίνει με πολύ μικρότερη ποσότητα φαγητού, άρα καταναλώνει λιγότερες θερμίδες.

Μαζί με το τμήμα αυτό απομακρύνεται και το σημείο του στομάχου που παράγει κυρίως τη γκρελίνη, την ορμόνη που μας κάνει να πεινάμε. Γι’ αυτό πολλοί ασθενείς περιγράφουν ότι μετά την επέμβαση η πείνα μειώνεται αισθητά.

Είναι η τεχνικά απλούστερη από τις βασικές επεμβάσεις παχυσαρκίας, γιατί δεν γίνεται παράκαμψη ή επανασύνδεση του εντέρου. Απλούστερη όμως δεν σημαίνει χωρίς κινδύνους. Παρακάτω ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης εξηγεί πώς γίνεται, ποιος είναι κατάλληλος υποψήφιος, ποιες είναι οι επιπλοκές και οι παρενέργειες και τι αποτελέσματα να περιμένετε ρεαλιστικά.

Τι είναι το γαστρικό μανίκι και πώς δρα

Το φυσιολογικό στομάχι μοιάζει με σακούλα και χωρά μεγάλη ποσότητα τροφής. Με το γαστρικό μανίκι αφαιρείται περίπου το 75 με 80% του στομάχου, κυρίως ο θόλος και το μεγάλο τόξο. Ο πυλωρός, η «βαλβίδα» στην έξοδο του στομάχου, διατηρείται, όπως και η φυσιολογική διαδρομή της τροφής προς το έντερο.

Η απώλεια βάρους οφείλεται σε δύο μηχανισμούς:

• Περιορισμός ποσότητας. Το μικρό στομάχι γεμίζει γρήγορα και ο κορεσμός έρχεται νωρίτερα.
• Ορμονικές αλλαγές. Μειώνεται η γκρελίνη και αλλάζουν ορμόνες του εντέρου που ρυθμίζουν την πείνα, τον κορεσμό και το σάκχαρο. Αυτός είναι και ο λόγος που η επέμβαση βελτιώνει συχνά τον διαβήτη τύπου 2, πριν ακόμη χαθούν πολλά κιλά.

Η επέμβαση είναι μη αναστρέψιμη: το τμήμα του στομάχου που αφαιρείται δεν επανέρχεται.

Ποιος είναι κατάλληλος υποψήφιος

Το γαστρικό μανίκι γίνεται για να βοηθήσει τον ασθενή να χάσει βάρος και να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρών προβλημάτων υγείας που σχετίζονται με την παχυσαρκία. Σύμφωνα με τις διεθνείς οδηγίες ASMBS και IFSO του 2022, η βαριατρική χειρουργική συνιστάται γενικά σε:

• ενήλικες με δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) 35 ή μεγαλύτερο, ανεξάρτητα από συνοδά νοσήματα
• ενήλικες με ΔΜΣ 30 έως 34,9 και διαβήτη τύπου 2 ή άλλη μεταβολική νόσο που δεν ελέγχεται ικανοποιητικά

Το γαστρικό μανίκι ειδικά είναι συχνά καλή επιλογή:

• Σε ΔΜΣ περίπου 40 έως 50, ως κύρια επέμβαση απώλειας βάρους. Σε σύγκριση με τη γαστρική παράκαμψη έχει μικρότερο κίνδυνο για έλκη στην αναστόμωση και για προβλήματα απορρόφησης.
• Σε πολύ υψηλό ΔΜΣ, για παράδειγμα πάνω από 60, μπορεί να γίνει ως πρώτο στάδιο. Ο ασθενής χάνει αρκετό βάρος ώστε, αν χρειαστεί, να γίνει αργότερα δεύτερη επέμβαση με μικρότερο κίνδυνο.
• Σε ασθενείς με αυξημένο χειρουργικό κίνδυνο, όπως ηλικιωμένους ή άτομα με καρδιολογικά, πνευμονικά ή ηπατικά προβλήματα, επειδή είναι συνήθως συντομότερη επέμβαση από την παράκαμψη.

Πότε μπορεί να μην είναι η κατάλληλη επιλογή:

• Σοβαρή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή οισοφάγος Barrett. Το μανίκι μπορεί να επιδεινώσει την παλινδρόμηση, οπότε συχνά προτιμάται η γαστρική παράκαμψη. Περισσότερα για τη νόσο στη σελίδα για τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ).
• Μεγάλη διαφραγματοκήλη, που μπορεί να χρειαστεί αποκατάσταση στην ίδια επέμβαση ή να αλλάξει την επιλογή.
• Μη ελεγχόμενη ψυχιατρική νόσος, ενεργή κατάχρηση αλκοόλ ή ουσιών, ή αδυναμία δέσμευσης στη μετεγχειρητική παρακολούθηση.

Για το γενικό πλαίσιο της νόσου και των επιλογών, δείτε τη σελίδα για την παχυσαρκία και τη χειρουργική αντιμετώπισή της.

Αξιολόγηση και προετοιμασία πριν από την επέμβαση

Η καλή προετοιμασία είναι από τους βασικότερους παράγοντες ασφάλειας. Η αξιολόγηση είναι πολυεπιστημονική.

Ο προεγχειρητικός έλεγχος

• Εξετάσεις αίματος, με σάκχαρο, γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη, λιπίδια, ηπατικά, θυρεοειδικές ορμόνες, σίδηρο, Β12 και βιταμίνη D.
• Γαστροσκόπηση, για παλινδρόμηση, διαφραγματοκήλη, οισοφάγο Barrett ή ελικοβακτηρίδιο.
• Υπερηχογράφημα κοιλίας, για πέτρες στη χολή και λιπώδες ήπαρ.
• Καρδιολογική και πνευμονολογική εκτίμηση, με έλεγχο για άπνοια ύπνου όπου χρειάζεται.
• Διαιτολογική εκτίμηση και ενημέρωση για τη διατροφή μετά την επέμβαση.
• Ψυχολογική εκτίμηση, για την ετοιμότητα και τις διατροφικές συνήθειες.

Οδηγίες πριν από το χειρουργείο

Αν πληροίτε τις προϋποθέσεις, θα λάβετε συγκεκριμένες οδηγίες:

• Δώστε στον γιατρό λίστα με όλα τα φάρμακα, τις βιταμίνες και τα συμπληρώματα που παίρνετε.
• Θα υπάρξουν περιορισμοί στο φαγητό και στο ποτό τις ημέρες πριν, συχνά με δίαιτα χαμηλών θερμίδων που μικραίνει το ήπαρ και κάνει την επέμβαση ασφαλέστερη.
• Ορισμένα φάρμακα, όπως αντιπηκτικά, χρειάζονται ρύθμιση ή διακοπή.
• Κάπνισμα: πρέπει να σταματήσει πριν από την επέμβαση. Οι περισσότερες ομάδες ζητούν διακοπή τουλάχιστον μερικές εβδομάδες πριν, και ιδανικά οριστικά, γιατί το κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο έλκους, διαφυγής και θρόμβωσης.
• Διαβήτης: θα λάβετε ειδικές οδηγίες για τη ρύθμιση της ινσουλίνης ή των δισκίων.

Πώς γίνεται η λαπαροσκοπική επέμβαση

Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία και διαρκεί περίπου 2 ώρες.

1. Γίνονται πέντε μικρές τομές στην κοιλιά, περίπου 1 εκατοστού η καθεμία.
2. Από αυτές εισάγονται η μικροκάμερα και λεπτά εργαλεία. Η κοιλιά φουσκώνει με διοξείδιο του άνθρακα για να δημιουργηθεί χώρος εργασίας.
3. Το μεγάλο τόξο του στομάχου απελευθερώνεται από τα αγγεία και τους συνδέσμους του.
4. Ένας σωλήνας βαθμονόμησης (bougie) τοποθετείται μέσα στο στομάχι και καθορίζει το εύρος του μανικιού.
5. Με διαδοχικά λαπαροσκοπικά συρραπτικά, το στομάχι κόβεται και συρράπτεται ταυτόχρονα κατά μήκος. Αφαιρείται περίπου το 80% του στομάχου.
6. Η γραμμή συρραφής ελέγχεται για στεγανότητα και αιμορραγία.
7. Το τμήμα που αφαιρέθηκε βγαίνει από μία από τις τομές και στέλνεται για ιστολογική εξέταση.

Αν υπάρχει διαφραγματοκήλη, μπορεί να αποκατασταθεί στην ίδια επέμβαση. Περισσότερα για τη λαπαροσκοπική τεχνική γενικά στη σελίδα για τη λαπαροσκοπική χειρουργική και τις εφαρμογές της.

Πλεονεκτήματα του γαστρικού μανικιού

• Δεν τοποθετείται ξένο σώμα, όπως συμβαίνει με τον γαστρικό δακτύλιο.
• Δεν γίνεται παράκαμψη του εντέρου, οπότε η τροφή ακολουθεί τη φυσιολογική διαδρομή και η απορρόφηση επηρεάζεται λιγότερο από ό,τι στην παράκαμψη.
• Η απώλεια βάρους είναι γρήγορη τους πρώτους μήνες.
• Λιγότερη πείνα, χάρη στη μείωση της γκρελίνης.
• Συνήθως συντομότερη επέμβαση από τη γαστρική παράκαμψη.
• Βελτίωση συνοδών παθήσεων, όπως διαβήτης τύπου 2, υπέρταση, άπνοια ύπνου και λιπώδες ήπαρ, σε πολλούς ασθενείς.
• Δυνατότητα μετατροπής σε άλλη επέμβαση, για παράδειγμα σε γαστρική παράκαμψη, αν χρειαστεί στο μέλλον.

Μειονεκτήματα και παρενέργειες

Όπως κάθε επέμβαση, το γαστρικό μανίκι έχει και μειονεκτήματα:

• Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση. Είναι από τις σημαντικότερες παρενέργειες. Μπορεί να εμφανιστεί για πρώτη φορά ή να επιδεινωθεί. Συνήθως ρυθμίζεται με φάρμακα, ενώ σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί μετατροπή σε γαστρική παράκαμψη.
• Ελλείψεις βιταμινών και ιχνοστοιχείων. Επειδή η ποσότητα τροφής είναι περιορισμένη, μπορεί να προκύψουν ελλείψεις σε σίδηρο, βιταμίνη Β12, βιταμίνη D, ασβέστιο και φυλλικό οξύ.
• Χρόνια αναιμία, λόγω έλλειψης σιδήρου ή βιταμίνης Β12, αν δεν υπάρχει σωστή συμπλήρωση.
• Μη αναστρέψιμη επέμβαση.
• Επανάκτηση βάρους σε ένα ποσοστό ασθενών με τα χρόνια, ιδίως όταν δεν διατηρούνται οι νέες συνήθειες.
• Χαλάρωση δέρματος μετά από μεγάλη απώλεια βάρους, που μπορεί να οδηγήσει σε πλαστική επέμβαση.
• Πέτρες στη χολή, που σχηματίζονται συχνότερα κατά την ταχεία απώλεια βάρους. Δείτε τη σελίδα για τις πέτρες στη χολή.

Οι ελλείψεις αντιμετωπίζονται και, ακόμη καλύτερα, προλαμβάνονται με σωστή διατροφή και με δια βίου λήψη πολυβιταμινών και συμπληρωμάτων, σύμφωνα με τις οδηγίες και τις εξετάσεις παρακολούθησης.

Γαστρικό μανίκι: επιπλοκές

Οι επιπλοκές είναι σπάνιες, αλλά πρέπει να τις γνωρίζετε πριν από την απόφαση.

Πρώιμες επιπλοκές

• Διαφυγή από τη γραμμή συρραφής. Είναι η σοβαρότερη επιπλοκή. Συμβαίνει σε μικρό ποσοστό ασθενών, συνήθως κάτω από 1 έως 2% στις σύγχρονες σειρές, και μπορεί να χρειαστεί ενδοσκοπική θεραπεία, παροχέτευση ή νέα επέμβαση.
• Αιμορραγία από τη γραμμή συρραφής.
• Θρόμβωση των φλεβών των κάτω άκρων ή πνευμονική εμβολή. Γι’ αυτό δίνεται θρομβοπροφύλαξη και ενθαρρύνεται η πρώιμη κινητοποίηση.
• Λοίμωξη τραύματος ή ενδοκοιλιακό απόστημα.
• Θρόμβωση της πυλαίας φλέβας, σπάνια.

Όψιμες επιπλοκές

• Στένωση ή συστροφή του μανικιού, που προκαλεί δυσκαταποσία και εμετούς. Συχνά αντιμετωπίζεται ενδοσκοπικά με διαστολή.
• Παλινδρόμηση και, σε σπάνιες περιπτώσεις, οισοφάγος Barrett. Γι’ αυτό συστήνεται γαστροσκοπικός έλεγχος στην παρακολούθηση.
• Διατροφικές ελλείψεις, όπως περιγράφηκαν παραπάνω.

Γαστρικό μανίκι και θάνατος: πόσο υψηλός είναι ο κίνδυνος

Η ερώτηση είναι εύλογη και αξίζει ειλικρινή απάντηση. Ο κίνδυνος θανάτου μετά από γαστρικό μανίκι υπάρχει, όπως σε κάθε επέμβαση με γενική αναισθησία, αλλά είναι πολύ μικρός. Στις μεγάλες σύγχρονες καταγραφές η θνητότητα τον πρώτο μήνα είναι της τάξης του 1 ανά 1.000 ασθενείς ή λιγότερο, συγκρίσιμη με άλλες συνήθεις επεμβάσεις της κοιλιάς, όπως η χολοκυστεκτομή.

Οι συχνότερες αιτίες είναι η πνευμονική εμβολή, η διαφυγή με σήψη και τα καρδιολογικά συμβάντα. Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος σε πολύ υψηλό ΔΜΣ, μεγαλύτερη ηλικία, σοβαρή καρδιοπάθεια, άπνοια ύπνου που δεν ρυθμίζεται και σε όσους καπνίζουν.

Τι μειώνει τον κίνδυνο:

• σωστή επιλογή ασθενών και πλήρης προεγχειρητικός έλεγχος
• ρύθμιση συνοδών νοσημάτων πριν από το χειρουργείο
• διακοπή καπνίσματος
• θρομβοπροφύλαξη και κινητοποίηση από την πρώτη ημέρα
• άμεση αναγνώριση και αντιμετώπιση των επιπλοκών
• δέσμευση του ασθενούς στην παρακολούθηση

Είναι επίσης σημαντικό να ζυγίζεται και η άλλη πλευρά: η σοβαρή παχυσαρκία, χωρίς θεραπεία, μειώνει από μόνη της το προσδόκιμο ζωής. Μελέτες μακροχρόνιας παρακολούθησης έχουν δείξει μικρότερη συνολική θνησιμότητα σε ασθενείς που χειρουργήθηκαν, σε σύγκριση με αντίστοιχους που δεν χειρουργήθηκαν. Ο ατομικός σας κίνδυνος συζητείται αναλυτικά στην αξιολόγηση.

Ανάρρωση και διατροφή μετά το γαστρικό μανίκι

Στο νοσοκομείο

Οι περισσότεροι ασθενείς σηκώνονται από το κρεβάτι την ίδια ημέρα και ξεκινούν μικρές γουλιές νερού. Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως λίγες ημέρες. Πριν από την έξοδο ελέγχεται ότι πίνετε επαρκώς υγρά χωρίς προβλήματα.

Τα στάδια της διατροφής

• Περίπου πρώτες 2 εβδομάδες: διαυγή και πλήρη υγρά. Νερό, ζωμοί, ροφήματα πρωτεΐνης, σε μικρές γουλιές, συχνά μέσα στη μέρα.
• Επόμενες 2 εβδομάδες: πολτοποιημένα. Τροφές σε μορφή κρέμας, με έμφαση στην πρωτεΐνη.
• Στη συνέχεια: μαλακή τροφή και σταδιακά κανονική, σε πολύ μικρές μερίδες.

Βασικοί κανόνες για πάντα:

• τρώτε αργά και μασάτε πολύ καλά
• σταματάτε στο πρώτο αίσθημα κορεσμού
• πρώτα η πρωτεΐνη στο πιάτο
• όχι υγρά μαζί με το φαγητό, αλλά πριν ή μετά, με απόσταση
• αποφυγή αναψυκτικών με ανθρακικό, ζάχαρης και αλκοόλ
• επαρκής ενυδάτωση μέσα στη μέρα

Ο ακριβής χρονοπρογραμματισμός των σταδίων διαφέρει από ομάδα σε ομάδα. Θα ακολουθήσετε τις οδηγίες της δικής σας χειρουργικής ομάδας και του διαιτολόγου.

Επιστροφή στις δραστηριότητες

Το περπάτημα ξεκινά από την πρώτη ημέρα. Η γραφειακή εργασία συνήθως επανέρχεται σε 1 έως 2 εβδομάδες. Η έντονη άσκηση και η άρση βάρους επανέρχονται σταδιακά, συνήθως μετά από περίπου 4 έως 6 εβδομάδες.

Γαστρικό μανίκι πριν και μετά: τι αποτελέσματα να περιμένετε

Οι φωτογραφίες «πριν και μετά» είναι εντυπωσιακές, αλλά κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικός. Ρεαλιστικά:

• Η απώλεια βάρους είναι ταχύτερη τους πρώτους 6 μήνες και συνεχίζεται έως περίπου 12 με 18 μήνες.
• Κατά μέσο όρο, οι ασθενείς χάνουν ένα μεγάλο μέρος του επιπλέον βάρους τους, συχνά περίπου 50 έως 70%, ή περίπου 25 έως 30% του αρχικού συνολικού βάρους. Τα ποσοστά διαφέρουν πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο.
• Ένα ποσοστό ασθενών ξαναπαίρνει μέρος του βάρους μετά από μερικά χρόνια.
• Το αποτέλεσμα εξαρτάται πολύ από τη διατροφή, την άσκηση και την παρακολούθηση.

Πέρα από τα κιλά, πολλοί ασθενείς βλέπουν βελτίωση στο σάκχαρο, στην πίεση, στον ύπνο, στους πόνους των αρθρώσεων, στην κινητικότητα και στην ψυχολογία. Καμία επέμβαση όμως δεν εγγυάται συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Μακροχρόνια παρακολούθηση

• επισκέψεις στη χειρουργική ομάδα και στον διαιτολόγο, συχνότερα τον πρώτο χρόνο
• εξετάσεις αίματος για σίδηρο, Β12, βιταμίνη D, ασβέστιο και φυλλικό σε τακτά διαστήματα
• δια βίου πολυβιταμίνες και συμπληρώματα, σύμφωνα με τις οδηγίες
• γαστροσκόπηση στην παρακολούθηση, ιδίως αν υπάρχει παλινδρόμηση
• αναμονή συνήθως 12 έως 18 μηνών πριν από μια εγκυμοσύνη

Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Μετά από γαστρικό μανίκι, επικοινωνήστε αμέσως με τη χειρουργική ομάδα ή πηγαίνετε στα επείγοντα αν εμφανίσετε:

• ταχυκαρδία (σφυγμούς σταθερά πάνω από 110 το λεπτό), που μπορεί να είναι πρώιμο σημάδι διαφυγής
• πυρετό ή ρίγος
• έντονο ή επιδεινούμενο κοιλιακό πόνο, ή πόνο στον αριστερό ώμο που δεν περνά
• δύσπνοια ή πόνο στο στήθος
• επίμονους εμετούς ή αδυναμία να πιείτε υγρά
• αίμα στους εμετούς ή μαύρα κόπρανα
• πρήξιμο και πόνο σε μία γάμπα
• έντονη ζάλη ή λιποθυμία

Τι επηρεάζει το κόστος του γαστρικού μανικιού

Το κόστος δεν είναι ενιαίο. Επηρεάζεται από:

• τον προεγχειρητικό έλεγχο και τις εκτιμήσεις από άλλες ειδικότητες
• τα αναλώσιμα της επέμβασης, κυρίως τα λαπαροσκοπικά συρραπτικά
• την ανάγκη για αποκατάσταση διαφραγματοκήλης στην ίδια επέμβαση
• τις ημέρες νοσηλείας
• τη μετεγχειρητική παρακολούθηση, τις εξετάσεις και τα συμπληρώματα
• την ασφαλιστική κάλυψη και τις προϋποθέσεις έγκρισης του ασφαλιστικού φορέα

Ο Δρ. Ζησιάδης συνεργάζεται με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς. Το κόστος συζητείται μετά την αξιολόγηση.

Από την ενημέρωση για γαστρικό μανίκι στην αξιολόγηση

Η απόφαση για επέμβαση βασίζεται στη δική σας περίπτωση και όχι μόνο στο όνομα μιας τεχνικής. Στην πρώτη επίσκεψη φέρτε:

• ιστορικό βάρους και προηγούμενων προσπαθειών αντιμετώπισης
• λίστα φαρμάκων και συμπληρωμάτων
• πρόσφατες εξετάσεις και γνωματεύσεις άλλων γιατρών
• τις απορίες σας για την προετοιμασία, την καθημερινότητα και την παρακολούθηση

Ρωτήστε από την πρώτη επίσκεψη πώς οργανώνεται η μετεγχειρητική φροντίδα, ποιος θα σας παρακολουθεί και ποια είναι τα επόμενα βήματα. Για τις διαφορές με άλλες επεμβάσεις, δείτε και τη σελίδα για τη μεταβολική χειρουργική.

Ο Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης, Γενικός Χειρουργός, Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, Ψυχικού, με εκπαίδευση στη λαπαροσκοπική χειρουργική στο IRCAD του Στρασβούργου, δέχεται στα ιατρεία Ψυχικού, Κηφισιάς, Ιλίου και Αγίου Δημητρίου. Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού για αξιολόγηση ή να καλέσετε στο 210 8010606.

Από την ενημέρωση για γαστρικό μανίκι στην αξιολόγηση

Η παρουσίαση του γαστρικού μανικιού συμπληρώνει τις ενότητες της παχυσαρκίας και της μεταβολικής χειρουργικής. Φέρτε τις διαθέσιμες γνωματεύσεις και καταγράψτε τις απορίες για την προετοιμασία, την καθημερινότητα και την παρακολούθηση. Η συζήτηση αφορά την προσωπική σας περίπτωση και δεν στηρίζεται μόνο στην ονομασία μιας επέμβασης.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Τι είναι το γαστρικό μανίκι;

Το γαστρικό μανίκι είναι λαπαροσκοπική επέμβαση παχυσαρκίας κατά την οποία αφαιρείται περίπου το 80% του στομάχου κατά μήκος του. Το στομάχι που μένει έχει σχήμα σωλήνα. Ο ασθενής χορταίνει με λιγότερη τροφή και πεινά λιγότερο, γιατί αφαιρείται και το τμήμα που παράγει κυρίως τη γκρελίνη. Δεν γίνεται παράκαμψη του εντέρου και δεν τοποθετείται ξένο σώμα.

Πόσο επικίνδυνο είναι το γαστρικό μανίκι; Υπάρχει κίνδυνος θανάτου;

Ο κίνδυνος θανάτου υπάρχει, όπως σε κάθε επέμβαση με γενική αναισθησία, αλλά είναι πολύ μικρός. Στις μεγάλες σύγχρονες καταγραφές είναι της τάξης του 1 στους 1.000 ασθενείς ή λιγότερο, συγκρίσιμος με άλλες συνήθεις επεμβάσεις της κοιλιάς. Μεγαλύτερος είναι σε πολύ υψηλό ΔΜΣ, μεγάλη ηλικία και σοβαρές συνοδές παθήσεις. Ο προσωπικός σας κίνδυνος συζητείται στην αξιολόγηση.

Ποιες είναι οι παρενέργειες του γαστρικού μανικιού;

Η συχνότερη παρενέργεια είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, που συνήθως ρυθμίζεται με φάρμακα. Μπορεί να εμφανιστούν ελλείψεις σε σίδηρο, Β12, βιταμίνη D και ασβέστιο, γι’ αυτό χρειάζονται δια βίου συμπληρώματα. Άλλες είναι η χαλάρωση του δέρματος μετά από μεγάλη απώλεια βάρους, οι πέτρες στη χολή και, σε κάποιους, η επανάκτηση μέρους του βάρους με τα χρόνια.

Ποιες είναι οι επιπλοκές του γαστρικού μανικιού;

Η σοβαρότερη πρώιμη επιπλοκή είναι η διαφυγή από τη γραμμή συρραφής, που συμβαίνει σε μικρό ποσοστό ασθενών. Άλλες είναι η αιμορραγία, η θρόμβωση των φλεβών και η πνευμονική εμβολή, η λοίμωξη και, σπάνια, η θρόμβωση της πυλαίας φλέβας. Όψιμα μπορεί να εμφανιστούν στένωση του μανικιού και παλινδρόμηση. Οι περισσότερες αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά όταν αναγνωριστούν έγκαιρα.

Πόσα κιλά χάνει κανείς με το γαστρικό μανίκι;

Η απώλεια διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο. Κατά μέσο όρο οι ασθενείς χάνουν περίπου 50 έως 70% του επιπλέον βάρους τους, ή περίπου 25 έως 30% του αρχικού βάρους, κυρίως τους πρώτους 12 έως 18 μήνες. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από τη διατροφή, την άσκηση και την παρακολούθηση. Καμία επέμβαση δεν εγγυάται συγκεκριμένο αριθμό κιλών.

Θα χρειαστώ βιταμίνες για πάντα μετά το γαστρικό μανίκι;

Ναι, στους περισσότερους ασθενείς συνιστάται δια βίου λήψη πολυβιταμινών και συμπληρωμάτων, όπως Β12, σίδηρο, ασβέστιο και βιταμίνη D, ανάλογα με τις εξετάσεις. Επειδή η ποσότητα τροφής είναι μικρή, οι ελλείψεις είναι πιθανές αν δεν υπάρχει συμπλήρωση. Οι τακτικές εξετάσεις αίματος δείχνουν τι χρειάζεστε και προλαμβάνουν προβλήματα όπως η αναιμία.

Πόσες μέρες νοσηλείας χρειάζονται και πότε επιστρέφω στη δουλειά;

Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως λίγες ημέρες, όσο χρειάζεται για να βεβαιωθεί η ομάδα ότι πίνετε επαρκώς υγρά χωρίς προβλήματα. Οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν σε γραφειακή εργασία σε 1 έως 2 εβδομάδες. Για χειρωνακτική εργασία, έντονη άσκηση και άρση βάρους συνήθως χρειάζονται περίπου 4 έως 6 εβδομάδες. Ο χρόνος προσαρμόζεται στην πορεία του καθενός.

Θα συζητηθεί και η παρακολούθηση μετά την επέμβαση;

Ναι, και είναι χρήσιμο να το ρωτήσετε από την πρώτη επίσκεψη. Η παρακολούθηση περιλαμβάνει τακτικές επισκέψεις στη χειρουργική ομάδα και στον διαιτολόγο, εξετάσεις αίματος για τις βιταμίνες και, όπου χρειάζεται, γαστροσκόπηση. Ζητήστε να σας εξηγηθούν τα επόμενα βήματα, ποιος θα σας παρακολουθεί και πώς επικοινωνείτε με την ομάδα αν προκύψει πρόβλημα.

Βιβλιογραφία

• Eisenberg D, Shikora SA, Aarts E, et al. 2022 American Society for Metabolic and Bariatric Surgery (ASMBS) and International Federation for the Surgery of Obesity and Metabolic Disorders (IFSO): Indications for Metabolic and Bariatric Surgery. Surg Obes Relat Dis. 2022;18(12):1345-1356.
• Mechanick JI, Apovian C, Brethauer S, et al. Clinical practice guidelines for the perioperative nutrition, metabolic, and nonsurgical support of patients undergoing bariatric procedures: 2019 update (AACE/TOS/ASMBS/OMA/ASA). Surg Obes Relat Dis. 2020;16(2):175-247.
• Peterli R, Wölnerhanssen BK, Peters T, et al. Effect of Laparoscopic Sleeve Gastrectomy vs Laparoscopic Roux-en-Y Gastric Bypass on Weight Loss in Patients With Morbid Obesity: The SM-BOSS Randomized Clinical Trial. JAMA. 2018;319(3):255-265.
• Salminen P, Helmiö M, Ovaska J, et al. Effect of Laparoscopic Sleeve Gastrectomy vs Laparoscopic Roux-en-Y Gastric Bypass on Weight Loss at 5 Years Among Patients With Morbid Obesity: The SLEEVEPASS Randomized Clinical Trial. JAMA. 2018;319(3):241-254.