Λίπωμα: πότε είναι επικίνδυνο και πώς αφαιρείται

Το λίπωμα είναι ένα μαλακό, καλοήθες ογκίδιο από λιπώδη ιστό που αναπτύσσεται κάτω από το δέρμα. Είναι ο πιο συχνός όγκος των μαλακών μορίων και μπορεί να εμφανιστεί σχεδόν οπουδήποτε: στο κεφάλι, στον αυχένα, στην πλάτη, στο πόδι, στην κοιλιά. Συχνότερα εμφανίζεται σε ενήλικες μεταξύ 40 και 60 ετών. Άλλοι έχουν ένα μόνο λίπωμα, άλλοι πολλά λιπώματα στο σώμα.

Η ερώτηση που φέρνει τους περισσότερους ανθρώπους στο ιατρείο είναι μία: πότε ένα λίπωμα είναι επικίνδυνο; Η καθησυχαστική απάντηση είναι ότι η συντριπτική πλειονότητα των λιπωμάτων είναι αβλαβή και δεν γίνονται καρκίνος. Υπάρχουν όμως συγκεκριμένα σημάδια που κάνουν ένα ογκίδιο ύποπτο και που ο γιατρός πρέπει να ελέγξει, γιατί σπάνια ένα ογκίδιο που μοιάζει με λίπωμα είναι λιποσάρκωμα ή άλλος όγκος μαλακών μορίων.

Ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης, Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής & Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών – Ψυχικού, εξηγεί τι είναι τα λιπώματα, πώς ξεχωρίζουν από ινώματα, νευροϊνώματα και κύστεις, γιατί δεν υπάρχει φάρμακο ή αλοιφή που να τα διαλύει και πώς αφαιρούνται με ασφάλεια.

Τι είναι τα λιπώματα

Λίπωμα ονομάζεται ο καλοήθης όγκος που αποτελείται από ώριμα λιποκύτταρα, συνήθως τυλιγμένα σε μια λεπτή κάψα, και βρίσκεται στον υποδόριο ιστό, ακριβώς κάτω από το δέρμα. Στην ψηλάφηση είναι:

• μαλακό ή ελαστικό, σαν ζύμη,
• ευκίνητο, γλιστρά κάτω από το δάχτυλο,
• ανώδυνο στις περισσότερες περιπτώσεις,
• αργά αναπτυσσόμενο, μεγαλώνει σε διάστημα μηνών ή ετών.

Το μέγεθος ποικίλλει από λίγα χιλιοστά έως αρκετά εκατοστά. Τα περισσότερα είναι μικρότερα από 5 εκατοστά.

Τα αίτια εμφάνισης δεν είναι πλήρως γνωστά. Συνήθως αναπτύσσεται αργά. Μια απότομη αλλαγή μεγέθους όμως είναι λόγος για άμεση εξέταση, γιατί μπορεί να υποκρύπτεται κάποια κακοήθεια (λιποσάρκωμα). Γι’ αυτό το λίπωμα χρειάζεται εκτίμηση από γιατρό, και η αφαίρεση όσο είναι μικρό δίνει συνήθως καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα με μικρότερη τομή.

Ειδικές μορφές λιπώματος

• Αγγειολίπωμα: περιέχει μικρά αγγεία, είναι συχνά πολλαπλό, εμφανίζεται σε νεότερους ανθρώπους και, σε αντίθεση με το κοινό λίπωμα, μπορεί να πονά στην πίεση.
• Υποπεριτονιακό ή ενδομυϊκό λίπωμα: βρίσκεται κάτω από την περιτονία ή μέσα στον μυ, είναι πιο σταθερό και συχνά χρειάζεται απεικόνιση πριν από την αφαίρεση.
• Πολλαπλή λιπωμάτωση: σε ορισμένες οικογένειες εμφανίζονται δεκάδες λιπώματα (οικογενής πολλαπλή λιπωμάτωση).

Ίνωμα, νευροΐνωμα, κύστη: τι μοιάζει με λίπωμα

Το λίπωμα θυμίζει άλλα ογκίδια του δέρματος, αλλά πρόκειται για διαφορετικές παθήσεις.

• Σμηγματογόνος κύστη: κινείται μαζί με το δέρμα, έχει συχνά μια μικρή μαύρη τελεία στην κορυφή και περιέχει τυρώδες υλικό με δυσοσμία (κερατίνη), όχι λίπος. Όταν φλεγμαίνει, μπορεί να σχηματίσει πύον. Δείτε αναλυτικά τη σελίδα για τη σμηγματογόνο κύστη και την αφαίρεσή της.
• Ίνωμα (δερματοΐνωμα): μικρό, σκληρό ογκίδιο μέσα στο δέρμα, συχνά καφετί, που «βουλιάζει» όταν το πιέζετε από τα πλάγια. Εμφανίζεται συχνά στα πόδια.
• Μαλακό ίνωμα (ακροχορδόνας) και θήλωμα: μικρές μαλακές προεκβολές του δέρματος, συνήθως σε λαιμό, μασχάλες και βουβωνικές πτυχές.
• Νευροΐνωμα: καλοήθης όγκος από τα περιβλήματα των περιφερικών νεύρων. Είναι μαλακό, συχνά μοιάζει με λίπωμα, και μπορεί να προκαλεί μούδιασμα ή ηλεκτρικό πόνο όταν πιεστεί. Πολλαπλά νευροϊνώματα μαζί με καφετιές κηλίδες στο δέρμα («café au lait») παραπέμπουν σε νευροϊνωμάτωση τύπου 1 και χρειάζονται ειδικό έλεγχο.
• Διογκωμένος λεμφαδένας: στον λαιμό, στη μασχάλη ή στη βουβωνική χώρα.
• Κήλη: μια διόγκωση στην κοιλιά ή στη βουβωνική χώρα που μεγαλώνει με τον βήχα ή την προσπάθεια μπορεί να είναι κήλη του κοιλιακού τοιχώματος και όχι λίπωμα.

Η διάκριση γίνεται με κλινική εξέταση και, όπου χρειάζεται, με υπερηχογράφημα.

Πότε ένα λίπωμα είναι επικίνδυνο

Το κοινό λίπωμα δεν είναι επικίνδυνο και δεν μετατρέπεται σε καρκίνο. Ο πραγματικός κίνδυνος είναι να θεωρηθεί λίπωμα ένα ογκίδιο που στην πραγματικότητα είναι σάρκωμα μαλακών μορίων, όπως το λιποσάρκωμα. Τα σαρκώματα είναι σπάνια, αλλά γι’ αυτό ακριβώς οι διεθνείς οδηγίες έχουν ορίσει συγκεκριμένα «σημάδια συναγερμού».

Ένα ογκίδιο χρειάζεται απεικονιστικό έλεγχο και εξέταση χωρίς καθυστέρηση όταν:

• είναι μεγαλύτερο από 5 εκατοστά,
• μεγαλώνει γρήγορα ή έχει αλλάξει αισθητά μέσα σε λίγες εβδομάδες ή μήνες,
• είναι σκληρό και όχι μαλακό,
• είναι ακίνητο, προσκολλημένο στους βαθύτερους ιστούς,
• βρίσκεται κάτω από την περιτονία, μέσα ή κάτω από τον μυ, κυρίως στον μηρό, στον γλουτό ή στην πλάτη,
• πονά, χωρίς να είναι αγγειολίπωμα,
• επανεμφανίζεται στο ίδιο σημείο μετά από αφαίρεση,
• η ιστολογική εξέταση προηγούμενου ογκιδίου ήταν άτυπη.

Αν ισχύει ένα ή περισσότερα από αυτά, ο γιατρός θα ζητήσει υπερηχογράφημα και συχνά μαγνητική τομογραφία. Όταν η απεικόνιση είναι ύποπτη, η σωστή σειρά είναι πρώτα βιοψία με βελόνα και μετά σχεδιασμός της επέμβασης, ιδανικά σε συνεννόηση με κέντρο αναφοράς για σαρκώματα. Μια βιαστική αφαίρεση ενός ύποπτου ογκιδίου χωρίς έλεγχο μπορεί να δυσκολέψει τη σωστή ογκολογική θεραπεία αργότερα.

Παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση λιπώματος

Το λίπωμα εμφανίζεται συνήθως σε ανθρώπους ηλικίας 40 έως 60 ετών, αλλά μπορεί να εμφανιστεί σε κάθε ηλικία. Σχετίζονται με την εμφάνισή του:

• κληρονομικότητα: σε ορισμένες οικογένειες τα λιπώματα είναι πολλαπλά,
• ορισμένα σπάνια σύνδρομα, όπως η νόσος Madelung (συμμετρική λιπωμάτωση, συχνά σε σχέση με κατανάλωση αλκοόλ) και η νόσος Dercum (επώδυνα λιπώματα),
• τοπικός τραυματισμός: σε ορισμένους ασθενείς το λίπωμα εμφανίζεται μετά από χτύπημα, χωρίς να είναι βέβαιο ότι το προκάλεσε.

Το λίπωμα δεν οφείλεται στη διατροφή. Η απώλεια βάρους δεν το μικραίνει.

Συνηθισμένες περιοχές εντόπισης των λιπωμάτων

Το λίπωμα μπορεί να εμφανιστεί σε όλες τις περιοχές του σώματος κάτω από το δέρμα. Πιο συχνά εντοπίζεται στον κορμό, στα άκρα και στον αυχένα. Ενδεικτικά, μπορεί να εμφανιστεί:

• στο κεφάλι, στο τριχωτό της κεφαλής, στο μέτωπο (στο κούτελο),
• στο πρόσωπο και στο μάγουλο,
• στον λαιμό και στον αυχένα (στο σβέρκο),
• στον ώμο, στο μπράτσο, στον αγκώνα, στο χέρι και στον καρπό,
• στην πλάτη, στη μέση, στα πλευρά, στο θώρακα, στο στέρνο και κάτω από το στήθος,
• στην κοιλιά,
• στον γλουτό,
• στο πόδι, στον μηρό (στο μπούτι), στο γόνατο και στον αστράγαλο,
• στο εσωτερικό λίπος, δηλαδή στον λιπώδη ιστό που περιβάλλει τα εσωτερικά όργανα, όπου συνήθως ανακαλύπτεται τυχαία σε αξονική ή μαγνητική.

Λίπωμα στο κεφάλι

Το λίπωμα στο κεφάλι και στον αυχένα αφορά ένα σημαντικό ποσοστό όλων των λιπωμάτων. Επειδή είναι ορατό, ή επειδή ενοχλεί στο χτένισμα, στο κούρεμα ή στον ύπνο, συνήθως οι ασθενείς ζητούν αφαίρεση νωρίς.

Ιδιαιτερότητες του λιπώματος στο κεφάλι:

• Στο μέτωπο τα λιπώματα βρίσκονται συχνά κάτω από τον μετωπιαίο μυ. Φαίνονται πιο σκληρά από όσο είναι και χρειάζονται προσεκτική παρασκευή, ώστε να προστατευθεί ο κλάδος του νεύρου που κινεί το φρύδι.
• Στο τριχωτό της κεφαλής η τομή κρύβεται μέσα στα μαλλιά. Πολλά ογκίδια εδώ είναι στην πραγματικότητα τριχικές κύστεις και όχι λιπώματα, κάτι που ξεκαθαρίζει η εξέταση.
• Στον αυχένα τα λιπώματα μπορεί να είναι μεγάλα και ινώδη, πιο δύσκολα στην αφαίρεση από ό,τι στον κορμό.

Λίπωμα στο πρόσωπο

Στο πρόσωπο η αφαίρεση σχεδιάζεται με έμφαση στο αισθητικό αποτέλεσμα. Η τομή ακολουθεί τις φυσικές γραμμές του δέρματος και η σύγκλειση γίνεται με λεπτά ράμματα. Στο μάγουλο και κοντά στη γωνία της γνάθου πρέπει να ελεγχθεί αν η διόγκωση σχετίζεται με τον σιελογόνο αδένα (παρωτίδα), που χρειάζεται διαφορετική προσέγγιση.

Λίπωμα στην πλάτη

Η πλάτη είναι από τις πιο συχνές θέσεις. Τα λιπώματα εδώ μπορεί να φτάσουν σε μεγάλο μέγεθος πριν γίνουν αντιληπτά, γιατί ο ασθενής δεν τα βλέπει. Ενοχλούν συχνά όταν ακουμπά στην πλάτη της καρέκλας, στο κρεβάτι ή από το λουρί του σακιδίου και του σουτιέν.

Στην αφαίρεση λιπώματος από την πλάτη, το δέρμα είναι παχύ και η τομή δέχεται τάση με τις κινήσεις των ώμων. Γι’ αυτό η σύγκλειση γίνεται σε στρώματα και τα ράμματα μένουν λίγο περισσότερες ημέρες. Η ουλή μπορεί να πλατύνει με τον χρόνο, κάτι που αξίζει να γνωρίζει ο ασθενής από πριν. Στη ράχη, ανάμεσα στις ωμοπλάτες, ο γιατρός ελέγχει επίσης αν το ογκίδιο βρίσκεται κάτω από τον μυ, όπου συναντώνται πιο σπάνια βαθιά λιπώματα ή ελαστοϊνώματα.

Λίπωμα στο πόδι

Στο πόδι τα λιπώματα εμφανίζονται συχνά στον μηρό, γύρω από το γόνατο και, σπανιότερα, στον αστράγαλο. Η μεγάλη πλειονότητα είναι επιφανειακά και αθώα. Ο μηρός όμως είναι και η πιο συχνή θέση των λιποσαρκωμάτων. Ένα μεγάλο, βαθύ, σκληρό ή ακίνητο ογκίδιο στον μηρό χρειάζεται πάντα μαγνητική τομογραφία πριν από οποιαδήποτε αφαίρεση.

Στο γόνατο, μια διόγκωση στο πίσω μέρος (ιγνυακός βόθρος) είναι συχνά κύστη Baker και όχι λίπωμα. Ο υπέρηχος ξεκαθαρίζει τη διαφορά.

Συμπτώματα: πονάει το λίπωμα;

Τα λιπώματα συνήθως δεν προκαλούν συμπτώματα, εκτός από την ορατή ή ψηλαφητή διόγκωση και ένα αίσθημα ενόχλησης. Ένα λίπωμα στο δέρμα μπορεί να προκαλέσει αίσθημα βάρους ή πίεσης. Όταν πιέζει κάποιο νεύρο, το λίπωμα σε οποιοδήποτε σημείο του σώματος, όπως στο κεφάλι ή στο χέρι, μπορεί να πονά ή να προκαλεί μούδιασμα. Τα αγγειολιπώματα πονούν συχνότερα.

Ένα λίπωμα που ξαφνικά αρχίζει να πονά, χωρίς προφανή αιτία, πρέπει να εξεταστεί.

Διάγνωση του λιπώματος

Η διάγνωση του λιπώματος στις περισσότερες περιπτώσεις γίνεται κλινικά από έμπειρο χειρουργό. Ο γιατρός λαμβάνει το ιστορικό (πότε εμφανίστηκε, αν μεγαλώνει, αν πονά) και ψηλαφεί το ογκίδιο για να εκτιμήσει μέγεθος, σύσταση, κινητικότητα και βάθος.

Ανάλογα με τα ευρήματα μπορεί να ζητηθούν:

• υπερηχογράφημα μαλακών μορίων, η πρώτη και συνήθως επαρκής εξέταση,
• μαγνητική τομογραφία, για μεγάλα, βαθιά ή ύποπτα ογκίδια,
• αξονική τομογραφία, σε ειδικές περιπτώσεις, π.χ. λιπώματα στην κοιλιά,
• βιοψία με βελόνα (core biopsy), όταν η απεικόνιση δείχνει άτυπα χαρακτηριστικά,
• ιστολογική εξέταση μετά την αφαίρεση, που γίνεται πάντα και δίνει την οριστική διάγνωση.

Φάρμακο και αλοιφή για λιπώματα: υπάρχουν;

Οι αναζητήσεις για «φάρμακο για λιπώματα» και «αλοιφή για λιπώματα» είναι πολύ συχνές. Η απάντηση είναι ξεκάθαρη: δεν υπάρχει εγκεκριμένο φάρμακο, χάπι, αλοιφή ή κρέμα που να διαλύει ένα λίπωμα.

• Οι αλοιφές δρουν στην επιφάνεια του δέρματος και δεν φτάνουν στον υποδόριο ιστό με τρόπο που να επηρεάζει το λίπωμα.
• Τα συμπληρώματα και τα «φυσικά» σκευάσματα δεν έχουν αποδειγμένη δράση.
• Η δίαιτα και η απώλεια βάρους δεν μικραίνουν τα λιπώματα.
• Οι ενέσεις κορτικοστεροειδών ή ουσιών που διαλύουν το λίπος έχουν δοκιμαστεί σε μικρά λιπώματα, αλλά συχνά μόνο μικραίνουν το ογκίδιο προσωρινά, δεν το αφαιρούν, και δεν επιτρέπουν ιστολογική εξέταση. Δεν αποτελούν καθιερωμένη θεραπεία.

Το λίπωμα δεν εξαφανίζεται από μόνο του. Αν δεν ενοχλεί και δεν έχει ύποπτα χαρακτηριστικά, μπορεί απλώς να παρακολουθείται. Αν ενοχλεί, μεγαλώνει ή δημιουργεί αμφιβολία, η λύση είναι η χειρουργική αφαίρεση.

Πότε χρειάζεται χειρουργική αφαίρεση

Η αφαίρεση του λιπώματος συστήνεται όταν:

• υπάρχει αισθητική ενόχληση,
• προκαλεί πόνο, πίεση ή περιορισμό στην κίνηση,
• μεγαλώνει ή έχει ύποπτα χαρακτηριστικά στην εξέταση ή στην απεικόνιση,
• υπάρχει αμφιβολία για τη διάγνωση,
• βρίσκεται σε σημείο που τραυματίζεται συχνά.

Θεραπεία: πώς αφαιρείται το λίπωμα

Χειρουργική εκτομή

Η κλασική χειρουργική αφαίρεση είναι η πιο αξιόπιστη μέθοδος. Γίνεται μια τομή πάνω από το λίπωμα, συνήθως μικρότερη από τη διάμετρό του, το λίπωμα αφαιρείται ολόκληρο μαζί με την κάψα του και το δέρμα κλείνει με ράμματα. Η ολική αφαίρεση με την κάψα μειώνει την πιθανότητα υποτροπής και επιτρέπει πλήρη ιστολογική εξέταση.

Η αφαίρεση γίνεται με γενική αναισθησία, με τον αναισθησιολόγο πάντα παρόντα και μετά από προεγχειρητικό έλεγχο. Τα μικρά και επιφανειακά λιπώματα αφαιρούνται συνήθως σε 15 έως 45 λεπτά, ενώ τα μεγάλα ή βαθιά χρειάζονται περισσότερο χρόνο.

Αφαίρεση με τη βοήθεια laser

Σε επιλεγμένα, μικρά και επιφανειακά λιπώματα, το laser μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να γίνει μια πολύ μικρή τομή με ελάχιστη αιμορραγία, από την οποία αφαιρείται το λίπωμα. Η διαδικασία γίνεται με γενική αναισθησία, χωρίς διανυκτέρευση, και η επιστροφή στις δραστηριότητες είναι γρήγορη. Περισσότερα για τη χρήση της τεχνολογίας αυτής θα βρείτε στη σελίδα για τις εφαρμογές του laser στη γενική χειρουργική.

Τα πλεονεκτήματα της αφαίρεσης με laser σε κατάλληλα λιπώματα είναι:

• σύντομη διάρκεια, συχνά 15 λεπτά ή λιγότερο σε μικρά λιπώματα,
• συνήθως μικρή ανάγκη για παυσίπονα,
• ήπιες μετεγχειρητικές αλλαγές,
• γρήγορη επούλωση του τραύματος,
• σχεδιασμός της παραμονής με βάση το περιστατικό, συνήθως χωρίς νοσηλεία,
• γρήγορη επιστροφή στην εργασία και στις καθημερινές δραστηριότητες,
• μικρή τομή και, συνήθως, καλό αισθητικό αποτέλεσμα,
• δυνατότητα εφαρμογής και σε λιπώματα που έχουν υποτροπιάσει μετά από προηγούμενες επεμβάσεις, ανάλογα με την περίπτωση.

Τα μεγάλα, βαθιά ή ύποπτα λιπώματα δεν είναι κατάλληλα για αφαίρεση από πολύ μικρή τομή. Εκεί η κλασική εκτομή είναι ασφαλέστερη.

Λιποαναρρόφηση

Η λιποαναρρόφηση έχει χρησιμοποιηθεί σε ορισμένα μεγάλα και μαλακά λιπώματα, με το πλεονέκτημα της μικρής τομής. Το μειονέκτημα είναι ότι η κάψα συχνά δεν αφαιρείται ολόκληρη, άρα η πιθανότητα υποτροπής είναι μεγαλύτερη, και ο ιστός δεν εξετάζεται με την ίδια πληρότητα. Δεν εφαρμόζεται σε ογκίδια με ύποπτα χαρακτηριστικά.

Μετεγχειρητική πορεία

• Μετά την αφαίρεση μικρού λιπώματος ο ασθενής φεύγει την ίδια ώρα και επιστρέφει συνήθως στην εργασία του την ίδια ή την επόμενη ημέρα, ανάλογα με τη θέση και το είδος της εργασίας.
• Συνήθως επιτρέπεται το ντους από την επόμενη ημέρα, σύμφωνα με τις οδηγίες για το τραύμα.
• Τα ράμματα αφαιρούνται σε 5 έως 14 ημέρες, ανάλογα με την περιοχή.
• Η έντονη άσκηση και η άρση βάρους αποφεύγονται για λίγες ημέρες, περισσότερο μετά από μεγάλα λιπώματα στην πλάτη ή στον μηρό.
• Μπορεί να εμφανιστεί ήπιο οίδημα ή μια μικρή συλλογή υγρού (σέρωμα) στη θέση μεγάλου λιπώματος, που συνήθως υποχωρεί μόνη της.
• Η ιστολογική απάντηση συζητείται στην επανεξέταση.

Όταν το λίπωμα αφαιρεθεί ολόκληρο μαζί με την κάψα του, η πιθανότητα να επανεμφανιστεί στο ίδιο σημείο είναι χαμηλή. Νέα λιπώματα σε άλλα σημεία μπορεί να εμφανιστούν, ειδικά σε άτομα με προδιάθεση.

Πιθανές επιπλοκές

Οι επιπλοκές είναι ασυνήθιστες, αλλά πρέπει να είναι γνωστές: αιμάτωμα, σέρωμα, λοίμωξη του τραύματος, διάνοιξη του τραύματος, πλατιά ή υπερτροφική ουλή, τοπικό μούδιασμα και, σπάνια, υποτροπή. Ο χειρουργός θα σας εξηγήσει ποιες αφορούν περισσότερο τη δική σας περίπτωση.

Τι επηρεάζει το κόστος αφαίρεσης λιπώματος

Η «τιμή αφαίρεσης λιπώματος με laser» είναι συχνή αναζήτηση. Το κόστος διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση, γιατί εξαρτάται από:

• το μέγεθος και το βάθος του λιπώματος,
• τη θέση (κεφάλι, πρόσωπο, πλάτη, πόδι),
• τον αριθμό των λιπωμάτων που αφαιρούνται,
• την τεχνική (κλασική εκτομή ή laser),
• το είδος της αναισθησίας (τοπική ή γενική) και τον χώρο (ιατρείο ή κλινική),
• τις προεγχειρητικές εξετάσεις, όπως υπέρηχο ή μαγνητική,
• την ιστολογική εξέταση,
• την ασφαλιστική κάλυψη.

Μετά την κλινική εξέταση ο χειρουργός μπορεί να σας δώσει συγκεκριμένη ενημέρωση. Ο Δρ. Ζησιάδης συνεργάζεται με όλους τους ασφαλιστικούς φορείς.

Πότε να αναζητήσετε άμεσα ιατρική βοήθεια

Κλείστε ραντεβού χωρίς καθυστέρηση αν το ογκίδιο:

• μεγαλώνει γρήγορα,
• είναι σκληρό ή ακίνητο,
• ξεπερνά τα 5 εκατοστά,
• έχει αρχίσει να πονά,
• έχει εμφανιστεί ξανά μετά από αφαίρεση,
• συνοδεύεται από απώλεια βάρους, πυρετό ή νυχτερινές εφιδρώσεις.

Λίπωμα: προετοιμασία για την κλινική εξέταση

Σημειώστε πότε παρατηρήσατε τη διόγκωση και φέρτε τυχόν προηγούμενο έλεγχο ή ιστολογική απάντηση. Η σμηγματογόνος κύστη παρουσιάζεται χωριστά, ώστε οι διαφορετικοί όροι να μη χρησιμοποιούνται ως προσωπική διάγνωση. Το άρθρο για τις κύστεις και την αφαίρεσή τους συμπληρώνει την ενημέρωση. Οι υπάρχουσες ερωταπαντήσεις βοηθούν να οργανώσετε τις απορίες της επίσκεψης.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Πότε είναι επικίνδυνο ένα λίπωμα;

Το κοινό λίπωμα είναι καλοήθες και δεν γίνεται καρκίνος. Χρειάζεται όμως έλεγχο όταν είναι μεγαλύτερο από 5 εκατοστά, μεγαλώνει γρήγορα, είναι σκληρό ή ακίνητο, βρίσκεται κάτω από τον μυ, πονά ή επανεμφανίζεται μετά από αφαίρεση. Σε αυτές τις περιπτώσεις ζητείται υπερηχογράφημα ή μαγνητική, για να αποκλειστεί σπάνιος όγκος μαλακών μορίων, όπως λιποσάρκωμα.

Υπάρχει φάρμακο ή αλοιφή για λιπώματα;

Όχι. Δεν υπάρχει εγκεκριμένο φάρμακο, χάπι, αλοιφή ή κρέμα που να διαλύει ένα λίπωμα. Οι αλοιφές δεν φτάνουν στον υποδόριο ιστό και η δίαιτα δεν το μικραίνει. Οι ενέσεις που έχουν δοκιμαστεί μικραίνουν μόνο προσωρινά μικρά λιπώματα και δεν επιτρέπουν ιστολογική εξέταση. Η οριστική λύση είναι η χειρουργική αφαίρεση.

Μπορεί ένα λίπωμα να εξαφανιστεί από μόνο του;

Πολύ σπάνια. Τα λιπώματα συνήθως παραμένουν σταθερά ή μεγαλώνουν αργά με τον χρόνο. Αν ένα μικρό λίπωμα δεν σας ενοχλεί και δεν έχει ύποπτα χαρακτηριστικά, μπορεί να παρακολουθείται. Ενημερώστε τον γιατρό αν αλλάξει μέγεθος, σύσταση ή αρχίσει να πονά.

Πώς αφαιρείται ένα λίπωμα στο κεφάλι;

Με γενική αναισθησία, από μια μικρή τομή που στο τριχωτό κρύβεται μέσα στα μαλλιά και στο μέτωπο ακολουθεί τις φυσικές πτυχές. Στο μέτωπο τα λιπώματα βρίσκονται συχνά κάτω από τον μυ και χρειάζονται προσεκτική παρασκευή για προστασία του νεύρου. Η επέμβαση διαρκεί συνήθως λιγότερο από μία ώρα και ο ασθενής φεύγει την ίδια μέρα.

Πόση ώρα χρειάζεται για να αφαιρεθεί ένα λίπωμα;

Ένα μικρό, επιφανειακό λίπωμα αφαιρείται συνήθως σε 15 έως 30 λεπτά. Μεγαλύτερα ή βαθύτερα λιπώματα, ειδικά στην πλάτη ή στον μηρό, μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο. Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία. Ο χρόνος εκτιμάται μετά την κλινική εξέταση και τυχόν απεικόνιση.

Πόσο γρήγορα μπορώ να επιστρέψω στην καθημερινότητά μου;

Μετά από αφαίρεση μικρού λιπώματος οι περισσότεροι ασθενείς επιστρέφουν στη δουλειά τους την ίδια ή την επόμενη ημέρα. Η έντονη άσκηση αποφεύγεται για λίγες ημέρες έως δύο εβδομάδες, ανάλογα με το μέγεθος και τη θέση. Μετά από αφαίρεση μεγάλου λιπώματος στην πλάτη ή στο πόδι, η πλήρης επάνοδος μπορεί να χρειαστεί περισσότερο χρόνο.

Έχω χειρουργηθεί ξανά για λίπωμα στο ίδιο σημείο. Θα ξαναχρειαστεί χειρουργείο;

Η υποτροπή συνήθως οφείλεται σε ατελή αφαίρεση της κάψας ή σε πολλαπλά μικρά λιπώματα στην ίδια περιοχή. Ένα ογκίδιο που επανεμφανίζεται χρειάζεται απεικόνιση πριν από νέα επέμβαση, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι είναι πράγματι λίπωμα. Με πλήρη αφαίρεση η πιθανότητα νέας υποτροπής είναι χαμηλή, αλλά κανείς δεν μπορεί να την αποκλείσει απόλυτα.

Είναι κληρονομικά τα λιπώματα;

Σε ορισμένες οικογένειες ναι. Η οικογενής πολλαπλή λιπωμάτωση κληρονομείται και προκαλεί πολλά λιπώματα στον κορμό και στα άκρα. Στις περισσότερες περιπτώσεις όμως ένα μεμονωμένο λίπωμα δεν σχετίζεται με κληρονομικότητα. Αν έχετε πολλά λιπώματα ή συνοδά συμπτώματα, όπως καφετιές κηλίδες στο δέρμα, αναφέρετέ το στον γιατρό.

Λίπωμα: προετοιμασία για την κλινική εξέταση

Σημειώστε πότε παρατηρήσατε τη διόγκωση και αν έχει αλλάξει. Αν είναι δυνατόν, μετρήστε τη ή φωτογραφίστε τη με έναν χάρακα δίπλα, για να υπάρχει σύγκριση. Φέρτε τυχόν υπερηχογράφημα, μαγνητική ή ιστολογική απάντηση από προηγούμενη αφαίρεση, και αναφέρετε αν παίρνετε αντιπηκτικά. Οι συχνές ερωτήσεις για το χειρουργείο βοηθούν να οργανώσετε τις απορίες σας πριν από την επίσκεψη.

Ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Δημήτρης Ζησιάδης δέχεται στα ιατρεία του στο Ψυχικό (Άντερσεν 1, 6ος όροφος), στην Κηφισιά (Κυριαζή 36α), στο Ίλιον (Δαναών 69) και στον Άγιο Δημήτριο (Λ. Βουλιαγμένης 224). Καλέστε στο 210 8010606 ή κλείστε ραντεβού για εξέταση του λιπώματος.

Βιβλιογραφία

• Gronchi A, et al. Soft tissue and visceral sarcomas: ESMO-EURACAN-GENTURIS Clinical Practice Guidelines for diagnosis, treatment and follow-up. Ann Oncol. 2021;32(11):1348-1365.
• National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Suspected cancer: recognition and referral (NG12). 2015, με μεταγενέστερες ενημερώσεις.
• Kolb L, Yarrarapu SNS, Ameer MA, Rosario-Collazo JA. Lipoma. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.
• Charifa A, Azmat CE, Badri T. Lipoma Pathology. StatPearls. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing.